Heima er bezt - 01.06.1952, Blaðsíða 15

Nr. 6
Heima er bezt
175
mér svo þægilegt að liggja með
höfuðið á eikarbútnum fyrir
framan mig. Enda lá ég nú kyrr
og fór ekki oftar fram á fjal-
höggið. — Brenndi ég síðan kol
úr skóginum, og gerðist ekkert
frekar, er setja mætti í samband
við hvamminn og fossinn, nema
þá það, að þar hefir ekki sprott-
ið skógur síðan, nema lítið kjarr.
Hulduljósin.
Eyjólfur Daníelsson, síðast
bóndi á Heiðnabergi á Mýrum
í Austur-Skaftafellssýslu, var
lengi vinnumaður á Núpsstað
hjá afa mínum, Eyjólfi Stefáns-
syni. Voru þeir nafnar oft saman
í ýmsum slarkferðum. Sagði
Eyjólfur mér, að það hefði
verið trú manna hér, að austur
með fjallinu, örstuttan spöl frá
bænum, byggju einhverjar
hulduverur, flestum ósýnilegar,
en þó ekki öllum. Og er þeir
nafnar voru í fjöruferðum, var
sama hve dimmt var af drífu
eða náttmyrkri, því þá sáu þeir
ætíð ljós þarna og gátu haft
stefnu á bæinn með hliðsjón af
þeim vita. Ekki hefi ég sjálfur
séð þess merki, en vera má, að
til þess hafi ég verið of trúar-
veikur.
Eitt sinn kom ég úr göngu í
hláku-niðamyrkri, og var kom-
ið fram á nótt. Með mér var
vinnumaður, er Filippus hét. Er
við komum vestur yfir Lóma-
gnúp, tók ég stefnuna beint á
bæinn til að stytta okkur leið.
Allt var á haldi, og var ég alveg
viss með að taka rétta stefnu á
bæinn, þótt ekki gætum við
greint loft frá láði. Var þetta
svo sem klukkustundar gangur
heim.
Þegar við erum komnir um
miðja vegu, segir Filippus: „Nei,
nú ertu farinn að villast, þú
stefnir suður alla ísa.“ „Á
hverju merkirðu það?“ segi ég.
„Ljósið þarna til hægri handar
hlýtur að vera heima,“ segir
hann. „Ég sé ekkert ljós, og ég
fer því ekki að láta þig æra mig
upp í mýri í þúfur og dý,“ segi
ég.
Eftir dálitla stund segir hann
á ný: „Gerðu það nú fyrir mig
að stefna á ljósið, en ekki út á
ísa.“ „Vel get ég gert það fyrir
þig,“ segi ég, „fyrst við erum
komnir svona langt; en ég sé
ekkert ljós, og bráðlega muntu
reka þig á mýrina og dýin.“
Héldum við siðan í þá átt, er
hann hugði rétta. En eftir litla
stund vorum við komnir upp í
mýrina. Tók ég þá aftur til
minna ráða og stefndi heim á
leið, og litlu síðar rákumst við
á túngarðinn heima.
Ég efast ekki um, að Filippusi
hefir virzt hann sjá ljós fram-
undan sér.
Huldufólks-lestin.
Ég var sennilega innan tíu ára,
er þetta gerðist, er nú skal
Hannes Jónsson d Núpsstað.
greina: Það var seint á engja-
slætti, líklega um 20. viku sum-
ars, eftir því hvar fólkið var
komið á engjunum. Allt fólkið
var á engjum nema tvær gamlar
og hálffarlama kerlingar. Var ég
sem oftar látinn sækja kýrnar,
en þær voru að þessu sinni aust-
ur í Núpnum, liðugan hálfrar
stundar gang að heiman. Rak ég
þær síðan eins og leið lá heim
með fjallinu austan við bæinn.
Heim að bænum lá einnig ann-
ar vegur, ferðamannaleiðin,
þvert yfir svo kallaðar Leirur,
og þá komið rétt austan við tún-
garðinn, og var síðan farið vest-
ur fyrir neðan túnið, er menn
vildu ekki koma heim að bæn-
um, en það voru nú fáir, nema
þá helzt í kaupstaðarferðunum.
Er ég var að koma heim á leið
austan með fjallinu, sé ég fólk
koma austan af Leirunum, og er
það kemur á grasflötina austan
við túnið, nemur það staðar og
fer af baki. Er ég kem nær, sé
ég að fólk þetta er með alls kon-
ar farangur. Þarna eru karl-
menn og konur og börn á ýms-
um aldri, og margir hestar und-
ir burði. Voru sum börnin að vola
og skæla, önnur lágu í eins kon-
ar vöggum eða smárúmum, er
síðan voru bundin upp eins og
kassar á klifbera. Þarna var tek-
ið ofan af sumum hestunum og
lagað á þeim, börnunum gefið
að drekka og þeim hagrætt á
ýmsan hátt. Að þessu loknu hélt
lestin aftur af stað og fór neð-
an við túnið út úr. Komst ég
þarna miklu nær fólki þessu en
ég kærði mig um, því að kýrnar
rásuðu þarna svo nærri. Stafaði
það af því, að mér hafði orðið
svo starsýnt á ferðafólkið, að
þær notuðu sér athugunarleysi
mitt og rásuðu sitt á hvað. Ég
heyrði glöggt, hvað fólkið talaði,
þótt ekki muni ég nú samhengi
í því. En það man ég, að talið
snerist mest um börnin.
En nú kemur það furðulegasta
við allt þetta, og rís spurningin,
hvernig slíkt megi verða. Ég
sagði heimafólkinu þegar frá
þessu, og þótti það undrum sæta
um þetta leyti árs. Og svo var
einnig annað, að þótt fólk flytti
búferlum, svo sem títt var á
þeim árum, var það ætíð austur
(alltíðast austur), en ekki vest-
ur, og þá einnig að vori til. Var
síðan haldið spurnum fyrir um
þetta á næstu bæjum þegar á
eftir, og faðir minn hafði spurn-
ir um þetta austan Sandsins, og
virtist þetta vera uppspuni einn.
En ég, sem þessar ofsjónir sá
með eigin augum, get enn full-
yrt, að ég sá þetta greinilega og
heyrði, og að mig var alls ekki
að dreyma. Það var aðeins farið
að bregða birtu, en þó ekki meira
en svo, að ég sá vel til ferða-
fólksins út með túngarðinum,
eftir að ég var kominn heim að
bænum, og er þó túnið allstórt.
Hvaðan kom fólk þetta, og
hvert fór það? — Spyr sá, sem
ekki veit. Hestarnir virtust þurfa
að taka niður, eins og jafnan, er
þeir koma af Sandi. En ef til vill
hafa þeir ekki komið svo langt
að.
Framh. á bls. 187.