Heima er bezt - 01.06.1952, Blaðsíða 18

178
Heima er bezt
Nr. 6
þegar forvitnir ferðalangar
nálgast hana. En nú er nóttin
heið og hrein. Á norðurloftinu
örlar á þunna slæðu, sem er
slungin tíglum, eins og reitir á
skákborði, í hlýlegum.regnboga-
litum.
Dalbotninn er sléttur. Vatns-
lítil áin niðar lágróma. Inn í
dalinn liggja bílaslóðir. Þaðan
flytja Hoffellsbændur verðmæt-
ar grjóttegun'dir, sem prýða
glæsibyggingar í höfuðstaðnum.
Innarlega í dalnum er beygt
austur yfir Hoffellsá; bíllinn
síðan stöðvaður. Ferðamennirn-
ir stíga út og raða nesti í bak-
poka; stefna til fjallsins, þang-
að sem ráðast skal til uppgöngu.
Þar heitir Vatnshlíð og er ærið
bratt. Meirihluti þrenningarinn-
ar lítur með snefil af ferðahrolli
í brekkurnar. Nokkru af klæðn -
aði er fleygt við rætur hlíðar-
innar. Svo er sóknin hafin.
Nýr félagi bætist í hópinn. Það
er grár sauður, gæfur og góð-
legur. Hann labbar á eftir fjall-
göngumönnunum upp fyrstu
brekkuna, en bráðlega tekur
hann forystuna, fer hægt og bít-
andi. Ofarlega í fjallinu jarm-
ar hann hæversklega og hverf-
ur bak við klettabrún.
Silfurtær döggin glitrar í
grænu grasinu. Og þjóðtrúin
segir, að dögg Jónsmessunætur-
innar sé lækning allra meina,
enda er notalegt að leggjast á
svalandi svörðinn, blása mæð-
inni og njóta augnabliksins í
þessu umhverfi.
Handan við ána gnæfir Gras-
giljatindurinn. Hann minnir á
handbragð ódauðlegra snillinga
í meistaraverkum byggingarlist-
arinnar, turnspírur og súlna-
raðir. Og þar blasir við auðlegð
litrófsins; raki næturinnar kall-
ar fram óteljandi litbrigði í
bergmyndun fjallsins. Sá, sem
dvalið hefur bjarta og kyrrláta
sumarnótt í Hoffellsdal og séð
Grasgiljatind um sólarupprás,
undrast alls ekki, þó að frum-
maðurinn tignaði guði, sem
bjuggu í stokkum og stein-
dröngum. Úti í ósnortinni nátt-
úrunni eru víða musteri.
Efst í Vatnshlíðinni er stór
kvos, gamall eldgígur, fullur af
vatni, Hoffellsvatn. Ofan við
vatnið er bogadregið klettabelti,
fagurt, með grasivaxnar sillur.
Gömul sögn segir, að í vatninu
væri silungur. Þaðan var komið
eitt sinn með mikinn feng seint
um kvöld, og ekki gert að aflan-
um. Um morguninn var einn
silungur skríðandi ofan á hrúg-
unni. Svo lífseigar kindur voru
taldar eitraðar — enda var hætt
að stunda veiði í vatninu.
Nú er þarna ekki fiskilegt;
enginn silungur vakir. Þrjár há-
vellur kafa í vatninu, og nokkr-
ir mávar sveima með klettabelt-
unum.
Félagarnir þrír setjast á mosa-
vaxinn klapparana framan við
vatnið. Nestið er tekið upp,
snæddur árbítur. Sólskríkja
kemur flögrandi. Hún er með
stóran maðk í nefinu. Henni
þykir sýnilega þröngt fyrir bæj-
ardyrunum, viðsjálir gestir á
heimahellunni, hörfar því frá,
vill gæta ýtrustu varfærni.
En þú þarft ekkert að óttast,
litli fjallabúi. Þeir, sem í æsku
hafa numið sólskríkjuljóð Þor-
steins Erlingssonar, græta ekki
sólskríkju, sem fagnar sól og
sumri með maðk í nefinu.
Það glampar á vatnsflötinn.
Og þá rifjast upp enn ein
munnmælasagan um dulmögn
Jónsmessunæturinnar. í vatni,
sem enginn vindblær gárar,
getur svanni og sveinn séð and-
lit væntanlegs lífsförunauts.
Það hefði óneitanlega verið
gaman að sjá þarna framan í
tilvonandi unnustu — sjá hana
rjóða og brosandi með ástar-
glampa í augunum, sumarið og
sólskinið í sálinni.
En þremenningarnir dvöldust
ekki við að leita skýringa
á hjónabandsleyndardómum í
spegilskyggðum fleti Hoffells-
vatns, enda er sennilega lang-
bezt, að hamingjan komi alger-
lega óvænt, eins og fágæt perla,
sem kafarinn finnur á hafsbotni.
Efsta brekkan er eftir.
Hún er lögð undir fót.
Sólris á Jónsmessumorgni.
Hvergi bólar á skýhnoðra.
Blæjalogn.
Sólin gyllir jökulbreiðurnar í
vestrinu.
Náttgöngumennirnir standa á
ísnúnum klöppum Vatnsskerj-
anna. í vesturátt þrengir skrið-
jökullinn sér milli Hoffells-
lambatungna, og fram með
Goðafjalli. Goðaborg rís í jaðrl
j ökulbreiðunnar. Dökkur kast-
alaveggurinn er óbifanlegur,
engar dyr opnar inn í gull-
dyngjur og salarkynni goðanna.
En þó að kyngimögn þjóðlegra
ævintýra opni ekki björgin, þá
verður samt þeim, sem klifið
hafa fjallið, að trú sinni. Þeir
finna dýran málm. Þeir standa
auglitis við stórfenglega feg-
urð: við fætur þeirra liggur
skriðjökullinn, í botni dalsins
eru gulgræn jökullón, við him-
in ber tignarlega tinda.
Hver sá, sem við slíka sýn hef-
ur notið órofinnar kyrrðar I
faðmi fjallanna, finnur, að milli
hans og landsins liggja rauðir
þræðir, sem ofnir eru af veiga-
miklum þáttum í hetjusögu
þjóðarinnar, — söguna um von-
ir hennar, töp hennar og sigur-
vinninga.
Nú ríkir friður og eining milli
norrænna og austrænna guða.
Víðsýni og aukin menning hefur
jafnað yfir hleypidóma og of-
stæki. Ný viðhorf mótast í
deiglu aldanna. í þeirri deiglu
hefur sannast, að það er enginn.
sori í þessari lífsspeki Háva:
„Eldr er bestr
með ýta sonum
ok sólar sýn,
heilyndi sitt
ef maðr hafa náir
án við löst at lifa.“
Og beztu eigindi heiðins dóms
hafa lifað í sál íslenzku þjóðar-
innar, stælt hana í mannraun-
um. Það er arfur, sem aldrei
verður frá henni tekinn, það er
neisti, sem liggur innst. Hljóm-
grunnur hans er úr náttúru
landsins sjálfs, og mun drjúgur
til giftu/
Hann er gullið — í Goðaborg!
Það mun reynast okkur vel í
viðnáminu gegn hv.ers konar er-
lendri ágengni, því að aðdáun
okkar á duldum öflum náttúr-
unnar er brennheit ástarjátning
blóðsins, sem leitar eftir sál
móðurlandsins í farvegi þjóð-
legra erfða.