Heima er bezt - 01.06.1952, Blaðsíða 21

Nr. 6
Heima er bezt
181
lögregluþjóni, en sá bað Óla að
koma með sér. Það þótti Óla
óþarfi, eins og á stóð, því hann
sagðist ekkert hafa verið að gera
illt af sér. Hann sagðist því hafa
hlaupið undir lögregluþjóninn
án þess að hann varaði sig á og
hrinti honum út af tjarnarbakk-
anum. Svo sagðist hann hafa
ætlað að hlaupa, en það hefði
nú ekki orðið langt, því annar
lögregluþjónn var þarna á
næstu grösum og sá ófarir hins,
og vildi koma honum til hjálp-
ar og taka Óla. En hann sagði
það hefði nú farið eins; hann
hefði lent í Tjörninni líka. En
þá kvaðst hann hafa tekið
sprettinn, enda hefði hann ekki
mætt fleiri lögregluþjónum í það
sinn. Enga kæru sagðist Óli
hafa fengið á sig fyrir þetta,
enda hefði aldrei verið á það
minnzt.
Eitt sinn var boðinn upp fisk-
ur niður við Steinbryggju, og
hélt Óli, að það hefði verið úr
einhverju skipi, sem tekið var í-
landhelgi. Þarna var orðið margt
um manninn og margir, sem
vildu kaupa fisk í soðið, enda
fiskinum ekki haldið í mjög háu
verði. Nú langaði Óla að ná í
fisk í soðið þarna lika, en vissi,
að sér mundi ekki verða slegið.
Borga skyldi við hamarshögg.
N4 sér Óli, að boðið er upp
lítið númer, og eru ýsur í því, og
gerir hann nú tilraun ogbýðurog
er slegið númerið. Og er þá kall-
að upp og spurt, hver eigi núm-
erið. „Ég heiti Kristmann!“ kall-
aði Óli á móti. „En þá var ég
fljótur“ — kvað Óli „að koma
ýsunum undan og mér sjálfum
í burtu. En ég laug engu, því ég
heiti líka Kristmann.“ En ýsun-
um hélt Óli og mw lítið hafa
verið krafinn um verð fyrir þær.
Eitt sinn var Óli búinn að vera
í lengra lagi í tukthúsinu upp á
vatn og brauð; þá var eitthvaö
samandregið, sem hann þurfti
að kvitta við réttvísina með veru
sinni þar, og var hann nú far-
inn að verða soltinn og velta fyr-
ir sér möguleikum á að sleppa
út og ná sér í að éta. Svo var
það morgun einn, er fangavörð-
urinn leit inn til Óla, að hann
hentist á hann og gat skotið
fangaverðinum til hliðar, en
sjálfum sér út og sloppið heim.
Hann sagðist hafa lokað öllum
hurðum á eftir sér um leið og
hann skauzt inn, og upp á loft
og náði sér í eitthvað að éta. En
ekki hafði hann lengi verið þar,
er hann sá að Þorvaldur var
kominn að húsinu. Kallaði hann
til Óla og skipaði honum að
opna, því annars bryti hann upp
húsið. „En þá var bágt,“ sagði
Óli, „að hafa ekkert i koppnum
til að skvetta yfir helvítið.“
„Ekki hefðir þú gert það,“ sögð-
um við, „að fara að hrekkja
manninn, þar sem hann var að
gera skyldu sína.“ „Jú, það hefði
ég gert, og það þótt eitthvað
hefði verið meira en þetta venju-
lega í ílátinu."
Eftir að Óli var búinn að fá í
svanginn, fylgdist hann með
Þorvaldi til baka.
Um þessar mundir mun Jón
Magnússon hafa verið bæjar-
fógeti og var Óla vel við hann.
Taldi hann góðan dreng, sem
stundum hefði reynzt sér vel.
Það var vetur einn, rétt áður
en ég var með Óla, að einhverj-
ir erfiðleikar og vandræði voru
með hann, og var honum þá
komið fyrir á Kleppi.
Illa féll Óla það í byrjun, og
ekki sagði hann, að þeir mundu
hafa sofið mikið, sem voru í
næsta nágrenni við hann fyrstu
nóttina, og ekki tók betra við
morguninn eftir, því þá komu
tveir menn og tóku hann og
settu hann ofan í baðker. En
þetta lagaðist fljótt. Óli áttaði
sig brátt á því, að þarna leið
honum betur en allsstaðar ann-
arsstaðar, sem hann hafði ver-
ið á ævinni, og böðunum vand-
ist hann svo vel, að hann sakn-
aði þeirra mest, er hann fór að
verða án þeirra, og er það ekki
ólíklegt, því Óli var einn af
þrifnustu mönnum, sem ég hef
kynnzt. Hann kvaðst ætla að
reyna að komast að Kleppi aft-
ur næsta vetur. „En hvernig
ætlarðu að fara að því?“ spurð-
um við. Það hafði hann hugsað
sér á þessa leið: Hann ætlaði að
koma inn til Jóns Magnússonar
og ekki segja neitt, og mundi
Jón þá segja eitthvað á þessa
leið: „Hvað er þér á höndum,
Óli?“ Þá ætlaði hann ekki að
anza, heldur gera sig líklegan til
að krafsa framan í hann, og
gerði æfingu um leið, til þess að
sýna okkur, hvernig hann ætl-
aði að hafa það. Þá gæti Jón ekki
annað gert en kalla á lögreglu-
þjóna og segja þeim að taka
manninn og fara með hann að
Kleppi, hann væri orðinn vit-
laus.
Sumar eitt var Óli við sjó-
róðra austur á fjörðum, og mun
það hafa verið allmiklu fyrr en
ég kynntist honum. Og nú var
Óli á suðurleið eftir endaða ver-
tíð eystra, og var farþegi á
strandferðaskipinu „Hólar“, sem
var þá í förum hér við land.
Margt var sjómanna á skipinu
auk Óla, og að líkindum hefur
Bakkus verið með í ferðinni, því
einhver átök og hávaði varð
meðal farþeganna á suðurleið,
og var Óli ekki líklegur til að
láta það fara fram hjá sér, án
þess að taka virkan þátt í því.
Er þá sagt, að hann hafi kippt
burtu handriði frá stiga, sem
genginn var á skipinu, veifað því
í kringum sig, og minnt á um
leið, að hann væri alinn upp á
vatnsgraut í Hólakoti.
Líklega hefur samferðamönn-
um Óla ekki þótt öruggt að eiga
hann yfir höfði sér með hand-
riðið að vopni, því þá var hann
ofurliði borinn og lokaður inni
einhvers staðar afsíðis, meðan
hann var að jafna sig. En hitt
þótti með ólíkindum, að hann
skyldi hafa afl til að kippa hand-
riðinu frá.
Ég gat þess hér að framan, að
Óli hefði verið með þrifnustu
mönnum, og var hann að því
leyti ólíkur þeim mönnum, sem
á nútímamáli eru nefndir „rón-
ar“, þó að sumt annað ætti hann
sameiginlegt með þeim. Að
sumu leyti þótti okkur hinum
nóg um hreinlæti hans.
Óli vaknaði venjulega snemma
og svaf lítið seinni hluta nætur.
Fór hann þá oftast á fætur og
tók að snyrta sig, þvo og greiða.
Þetta þótti okkur óþarfa hrein-
læti, því ef ekki var róið, vild-
um við fá að sofa, en gátum ekki
af umgangi i Óla. Svo þegar aðr-
ir voru komnir á fætur, var hann
til með að leggja sig og fá sér
blund.
Eftir að við fluttum heim að
Nesi um sumarmálin, þurfti Óli
oft að bregða sér til Reykjavík-