Æskan

Árgangur

Æskan - 01.04.1933, Blaðsíða 3

Æskan - 01.04.1933, Blaðsíða 3
ÆSKAN 27 5®^®^®®®®®®®®®®^®^®^*$®^®^®®®®®®^ FERÐAMINNINGAR FRÁ ÍTALÍU EFTIR SIGRÍDI MAGNÚSDÓTTUR ?®®®a>v~T. -»~rxe®®i I. í Pompej. Ibúðarhúsin hafa mörg verið svipuð að stil, en misjafnlega stór og íburðarmikil. Flest hafa þau verið aðeins ein hæð, með flötu þaki eða hvolf- mynduðu. Eitt af þeim, sem við komum inn í, var svo lítið skemmt, að manni finnst, að það mætti flytja inn í það eins og það er; þakið á því hefir verið lagað. Hliðin, sem að götunni snýr, er gluggalaus, sumstaðar eru aðeins smáop í stað glugga. Fyrir innan dyrnar er lítið anddyri, og úr því er gengið beint áfram inn í stóran sal; er það stærsta herbergið í húsinu og hefir verið aðal- dvalarstaður heimilisfólksins. í loftinu er nokkuð stórt ferkantað op, og beint undir því er steypt þró í gólfinu. Regnvatnið af þakinu rann í þessa þró. Öll birtan féll inn um opið á loftinu, því að hvergi er gluggi. Úr sal þessum er gengið út í yndislega fagran blómagarð. Umhverfis hann eru súlnagöng. 1 garðinum eru ljómandi falleg blóm- beð, með gangstigum á milli, og í miðjunni er vatnsþró, og eru barmarnir lagðir hvitum marmara. Fjöldi af myndastyttum er í garðinum, og eru margar þeirra heilar enn. Ut frá súlnagöngunum eru nokkur smáherbergi, svo sem svefnherbergi, eldhús o. fl. Gólfin eru öll lögð steintiglum (stein- mosaik) með ýmsum litum. Veggirnir eru skreyttir málverkum, og eru þau máluð á veggina sjálfa. Þau hafa varðveizt svo vel, að litirnir virðast ekk- ert hafa fölnað. Mörg af málverkum þessum eru guðamyndir. T. d. eru þarna margar myndir af ásta- guðinum Amor; eru myndirnar sjálfar gulllitaðar, en málaðar á bláan grunn. Er þetta mjög fallegt. Enginn veit, hver búið hefir í þessu húsi, en senni- lega hefir það verið einhver auðmaður. Allt er þarna svo heilt og óskemmt, að maður á bágt með að trúa, að þarna skuli enginn hafa búið í næstum 19 aldir. Einhverjir fjölsóttustu opinberir samkomustaðir í forn-rómverskum borgum voru baðhúsin. Þangað komu menn ekki aðeins tii þess að æfa sund og fá sér heit og köld böð, þar voru líka stórir og skraut- legir salir, þar sem menn gátu setið og hvilt sig, hitt kunningja sína, fengið fréttir og sjálfir sagt tíðindi. I Pompej hafa að minnsta kosti verið tvö stór baðhús, og sennilega fleiri. Þau hafa verið mjög haganlega útbúin. Þar eru mörg búningsherbergi. Menn gátu fengið þar gufuböð, heit og köld böð, æft sund o. fl. iþróttir. Bæði þessi hús eru að mestu leyti heil. Veggir þeirra eru skreyttir mál- verkum, sem sýna skuggasæla skógarlunda o. fl. Loftið er dimmblátt með gylltum stjörnum. Flestar opinberar byggingar hafa verið reistar i kringum tvö stór torg, sem eru í borginni. Hafa mörg af þessum húsum verið stór, svo sem must- erin. Þar er t. d. stórt og mjög fagurt musteri reist til dýrðar æðsta guði Forn-Rómverja, Júpíter. Fjöldi af myndastyttum eru á torgum þessum, bæði af merkum mönnum og ýmsum uppáhalds- guðum borgarbiia. Ekki hafa Pompejbúar síður verið gefnir fyrir skemmtanir en aðrir Rómverjar á þeim timum. 1 borginni eru tvö stór útileikhús. Eru þau hring- mynduð, eða öllu heldur skeifulöguð, með upp- hækkuðum sætum allt í kring. Sjálft leiksviðið er innan í skeifunni, en þó nær öðrum enda hennar. í öðru þeirra er talið að hafi getað setið 12000 manns. Hitt er talsvert minna. Sætin eru nú öll grasi vaxin, og blóm gægjast út á milli steinanna. Það, sem einkum vekur undrun manna, er, hve allt hefir geymzt vel þarna og er lítið skemmt, t. d. má enn sjá ýmislegt, sem hefir verið skrifað og krassað utan á húsveggi. Þar auglýsa menn eftir hlutum, sem þeir hafa tapað, og lofa fundar- launum. Hús eru auglýst til leigu o. m. fl. Ung- lingarnir skrifa það, sem þeim dettur í hug, svo sem vísur o. fl., og smádrengirnir æfa sig í að skrifa gríska stafrófið. Eftir að við höfðum gengið um borgina 3—4 stundir, setjumst við niður á dálitla hæð, rétt hjá öðru leikhúsinu, í forsælu við gamlan múr. Við urðum fegin að hvíla okkur, þvi að hitinn var 35 stig C. i forsælu þenna dag, og alveg logn. Það rennur ósjálfrátt á mig þreytumók. Mér finnst eg vera horfin 2000 ár aftur i timann og sjá gömlu, hrundu, útdauðu borgina risna úr rústum og iðandi af lifi og starfi. Eg sé i hugan- um morguninn 24. ágúst 79 e. Kr. Borgarbúar eru nýteknir til við sin daglegu störf, og allir þykjast óhultir í þessu fagra og friðsæla umhverfi. Enginn grunar Vesúvíus um græsku, allir álita, að hann sé útbrunninn, því að hann hefir ekki Iátið á sér bera í aldaraðir. Að vísu kom þarna mikill jarðskjálfti árið 63 e. Kr. og hrundi þá nokkur hluti Pompej, en menn byggðu hann upp aftur, fallegri en áður, og svo var það gleymt. Það fer ósjálfrátt hrollur um mig í öllum sólarhitanum, við tilhugsunina um trylltar hamfarir náttúruaflanna, sem grófu alla þessa fögru byggð i eldi og ösku á örskammri stundu.

x

Æskan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Æskan
https://timarit.is/publication/383

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.