Rödd fólksins - Vestmannaeyjum - 29.01.1938, Blaðsíða 2

Rödd fólksins - Vestmannaeyjum - 29.01.1938, Blaðsíða 2
RÖDD FÓLKSINS Hvexju fojörgudii jainadarmenn 1926? Flestum Vestmannaeyingum mun kunnugt um þann mikla styr, sem varð 1926, þegar ihald- ið vildi selja Ormsbræðrum raf- stöðina og veita þeim einkarekst- ur til 20 ára. Um þetta mál var þá mikið rætt og ritað og voru helstu forvígismenn sölunnar þeir Tangamenn. Óhætt mun að fullyrða, að þá þegar hafi al- menningur i bænum verið slíkri sölu mótfallinn og reynslan hef- ir sýnt, að það var stórkostlegt happaverk, sem jafnaðarmenn, ásamt þeim Kristni Ólafssyni þá- verandi bæjarstjóra og Jóni heitnum Hinrikssyni, unnu í þágu bæjarfélagsins, þegar þeir knésettu þá menn, sem voru að gera tilraun til að leggja fjár- hag bæjarins í rústir. Einn af spámönnum ihaldsins, Páll Kolka hefir um þetta sagt, að sala Rafstöðvarinnar hafi verið það mál, sem Jóhann Jósefsson hafi mest allra mála barist fyrir. Enn fremur hélt Kolka því fram fyrir nokkrum árum, að Rafstöð- in væri tvívegis búin að bjarga bænum frá gjaldþroti. Rafstöðv- armálið er merkilegt mál, því merkilegra sem reynslan hefir svo áþreifanlega sýnt, hvílíkir búm-enn fyHr bæjarfélagið það voru, sem ætluðu að knýja söl- una í gegn. Eg hefi reiknað laus- lega út, hverju nemi í krónutali ágóði af rekstri rafstöðvarinnar árin 1926—1937, að viðbættum 6% vöxtum, sem ætla mætti að greiða hefði þurft annars staðar. Ágóði af rekstri rafstöðvar Yestmannaeyja og vextir hafa orðið sem hér segir: Hefði íhaldið fengið pvi framgengt 1926, að selja rafstöðina, væri tap bæj- arfélagsins á pví orðið ca 380 púsundir króna 1926 Ágóði . . ..... kr. 34682.51 1927 Vextir .. .....— 2080.92 Ágóði . . .....— 22722.67 1928 Vextir .. ..... — 3569.16 Ágóði .. .....— 17434.85 1929 Vextir .. ..... — 4829.40 Ágóði .. .....— 15906.22 1930 Vextir . . .....— 6073.54 Ágóði .. .....— 875.71 1931 .....— 6490.50 Ágóði . . .....— 15037.19 1932 Vextir .. .....— 7782.16 Ágóði .. .....— 24734.66 1933 Vextir .. ..... — 9733.17 Ágóði . . .....— 16686.07 1934 Vextir .. .....— 11318.32 Ágóði .. .....— 31468.79 1935 Vextir .. .....— 13885.55 Ágóði . . ..... — 38486.58 1936 Vextir .. .....— 17027.88 Agóði . . . . ca. — 30000.00 1937 Vextir .. .....— 19849.56 Ágóði . . . . ca. — 30000.00 Ágóði og vextir alls kr. 380675.41 Eins og skýrslan ber með sér, hefir hagnaður af rekstri Raf- stöðvarinnar numið rúmum 380 þúsund krónum að viðbættum vöxtum. Þess skal getið, að reikn- ingar liggja ekki fyrir um árin 1936 og 1937 og er því um áætl- unarupphæðir að ræða, en sem munu vera síst of háar. Haldi ég svo reikningsdæminu áfram og geri hagnaðinn 30 þúsund næstu ár, verður niðurstaðan sú, að Ormsbræður hefðu verið búnir að féfletta bæjarbúa um ca. 900 þúsund krónur, þegar bærinn mátti taka málið i sinar hendur aftur. Alment hafa menn líklega ekki gert sér grein fyrir því, hvernig þessi útkoma er, en eitt ættu menn að festa sér í minni, að ekki er ómögulegt, að sami leikur endurtaki sig og engan Jón Hinriksson sé ég nú á lista íhaldsins, sem líklegur væri til að skipa sér í fylkingu með vinstrimönnum gegn ásælni gráð- ugra fjárplógsmanna. Reynaslan undanfarið heí'ir sýnt, að íhald- ið á engan Jón Hinriksson leng- ur. Á lista vinstri manna eru nú sumir hinir sömu menn og björguðu rafstöðvarmálinu á sín- um tíma. Minnist þess, kjósend- ur. — Kjósið öll A-listann! Páll Þorbjörnsson. Spreng-ilistinn Framsóknarflokkurinn hefir lagt fram lista til bæjarstjórnar- kosninga hér í Eyjum, Þetta framboð kom mörgum á ovart og verður vart hægt að líta á það öðruvísi en beint sprengi- framboð til bjargar íhaldinu, ef það er skoðað í ljósi undangeng- inna atburða. Það er alkunna, að hinn gamli og reyndi foringi Framsóknarflokksins, Jónas Jónsson, er að hneigjast meira og meira i áttina til íhaldsins og má segja, að æfi hans fái illan endi, ef það ættu að verða enda- lok þessa gamla íhaldsandstæð- ings, að verða að lokum hand- bendi þess. Burtrekstur skóla- piltanna frá Laugarvatni, sýnir okkur, að þessi boðberi skoðana- frelsisins er ekki lengur sá frels- ispostuli, sem æskulýður sveit- anna fylkti liði sinu um á sin- um tíma. Síldarverksmiðj u-f rumvarpið frá síðasta Alþingi sýnir sjó- mönnum og smáútvegsmönnum, að Jónas er beinlínis genginn í lið með stórútvegsmönnum gegn liagsmunum hinna smáu. Þessi tvö dæmi sýna nóg til þess, að ekki verður á því vilst, hvoru megin Jónas stendur nú. Það þarf því ekki að efa það, að koma Jónasar hingað til Eyja ög lofræður þær, sem hann hélt hér um fegurð Eyjanna, og ágæti Jó- hanns Þ. Jósefssonar, hafa ekki verið með það fyrir augum, að hjálpa verkalýðnum til að velta af sér oki íhaldsins. Nei, leikur- inn var til þess gerður, að sundra atkvæðum vinstri manna i bæn- um, ef vera kynni, að það gæti bjargað ihaldinu frá falli. Það er vitað, að ef vinstri flokkarnir stæðu saman um einn lista, er íhaldið dauðadæmt. Ef Framsóknarflokkurinn hér hefði verið einlægur andstöðu- ílokkur íhaldjSins, hefði honum verið í lófa lagið, að gerast einn aðili að bæjarmálastefnuskrá Al- þýðuflokksins og Kommúnista- flokksins og hafa menn á lista samfylkingarinnar. I þessari stefnuskrá gætir ekki neinna byltingaáforma, svo að þess vegna þurfti hann ekki að hræð- ast hana. Vinstrimennirnir munu dæma þetta sprengiframboð 30. þessa mánaðar. Þeir munu sýna það, að þeir standa einhuga sam- an gegn íhaldinu og fella það. Einungis með því að koma 5 mönnum af lista samfylkingar- innar inn i bæjarstjórn, er trygð- ur fullur sigur yfir ihaldinu. Þetta taka allir vinstrimenn til athugunar þann 30. næstk. 'Kjós- ið A-listann. Gestur. Þessi tilvitnaða undirfyrirsögn er tekin upp úr grein hr. Guð- laugs Gislasonar, fyrv. bæjar- gjaldkera, þar sem hann, undir fyrirsögninni „Skuldaskil Moskva-liðsins" leggur sitt mat á persónur þær, er skipa lista vinstri manna við kosningarnar þ. 30. n.k. — A-listann. Þó þessi setning beri glögg merki þess, að tilviljun ein hafi ráðið, hvaða orðum þessum greinarhöf. þóknaðist að raða fyrir framan „svín"-ið, sem hún endar á, taldi ég rétt að halda henni til haga, einkum vegna þess, hve prýðilega vel hún túlk- ar aðalefni greinarinnar, núver- andi sálarástand höf., en þó framar öllu öðru, mat hans á háttuirtum kjósendum. Háttv. höf. þessa tilvitnaða 'spakmælis er sem sé ekki viss um, að við A-listamenn séum „perlurnar" (sleppum þvi), en hitt efast hann ekki um, að engu öðru en svínum sé til að dreifa, þar sem kjósendur eigi i hlut! — Orðalag, innihald og meðf erð efnis, í þessari grein, er lika ein áþreifanlegasta staðfesting þess, „Of t má af Hiáli þekkja..." „ — Með framboði pessu er ekki hægt að telja' að verið sé að kasta perlum fyrir svín." Guðl. Gíslason. að einmitt í þessu ljósi skoðar greinarhöf. lesendur Víðis hér i bænum og kjósendur alment. Skal ég þá leitast við að finna nokkra skýringu á þessu nýja fyrirbæri stjórnmálalegs áróð- urs hér í bænum, sem á að visu örfáar hliðstæðar í liði Sjálf- stæðismanna nú i seinni tíð. Svo er nú komið, að hinir gætnari og ærukærari menn úr hópi Sjálfstæðismanna, hafa tek- ið það ráð, að draga sig í hlé, þegar bæjarmál Vestmannaeyja ber á góma. Þessir áhangendur hins gamla Sjálfstæðisflokks telja ekki virðingu sinni samboð- ið, að mæla bót óreiðustjórn þeirra C-lista-manna í bæjar- málum, fyr og nú, og vilja ekk- ert vera við það kendir, að við- halda henni yfir næstu 4 ár, þó þeir hinsvegar, af gamalli trygð vi'ð sjálfstæðisnafnið, hafi ekki enn risið opinberlega upp gegn henni. Fulltrúar óreiðunnar, sem nú hafa raðað sér efstum á lista Sjálfsjtæðisflokksiins, ikomast nú orðið ekki hjá því að finna ein- angrun sína frá góðum og trú- verðugum mönnum, er áður til- einkuðu sér sama flokksnafnið, og fyllast því óstjórnlegri skelf- ingu andspænis kjósendum bæj- arins, sem fær svo útrás sína i kolsvörtu persónuhatri í garð pólitískra mótherja. Sem per- sónugerfi'ngar þessarar frum- stæðu geðólgu í foringjaliði Sjálfstæðisflokksins, traðka nýir garpar fram á vigvöllinn og láta dólgslega. Ársæll Sveinsson ríð- ur á vaðið sem glænýtt fyrir- brigði á sviði ræðumennskunnar, Stefán Árnason fylgir honum eft- ir með pennann, og til að fylla þrenninguna endursendist Guð- laugur Gíslason, fyrv. bæjar- gjaldkeri, fram á ritvöllinn. All- ir þessir nýju stafnbúar aftur- haldsins og bæjarmálaóreiðunn- ar eiga eitt einkenni sameigin- legt í vopnaburði sínum, en það er hið rö;kstola per)sóhuhatur í garð pólitískra andstæðinga sinna, samfara því stóryrðaflóði, að þeir sem ýmsu hafa vanist i stjórnmálabaráttum og kalla ekki alt ömmu sína, á því sviði, geta orðið steini lostnir. Sem kunnugt er, hafa þessir 3 framantaildir menn litið komið við sögu bæjarmálanna hér. Þeir hafa aldrei verið slíkar póhtísk- ar stærðir, að við A-listamenn létum okkur koma til hugar þeirra virðulegu nöfn, frá póli- tísku sjónarmiði séð. Og fráleitt er það, að þeir hafi nokkurs i að hefna á okkur, hvað persón- um þeirra við kemur. Eins og bæjarmenn vita, er Ársæll Sveinsson að góðu kunnur (eins og margir fleiri) sem sjómaður, frá fornu fari. Fyrir nokkrum árum birtist í Víði skammagrein til Þorsteins Víglundssonar skóla stjóra, hvar nafn Ársæls var undirritað, — og hefi ég ekki

x

Rödd fólksins - Vestmannaeyjum

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Rödd fólksins - Vestmannaeyjum
https://timarit.is/publication/409

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.