Heimilisblaðið


Heimilisblaðið - 01.06.1939, Blaðsíða 7

Heimilisblaðið - 01.06.1939, Blaðsíða 7
HEIMILÍSBLAÐIB 99 8. Dómur Morse um uppfundn- ing sína. Morse var einu sinni spurður, hvort hann hefði alclrei orðið ráðþrota, þegar hann var að gera tilraunir sínar. »Jú, ofta.r en einu sinni«, svaraði hann. »0g hvað tókuð þér þá til bragðs?« spurðu þeir. »Pað skal ég segja yður í trúnaði. Eng- inn veit það enn, annar en ég og sá, sem allt veit. Pegar ég varð ráðþrota, þá bað ég Guð að kenna mér ráð«. »0g kenndi hann yður þá ráð?« »Já, og það get ég sagt yður, að þegar ég varð heimsfrægur af uppfundningu minni, þá fann ég alltaf sárt til þess, að ég átti ekki þann hróður skilið. Hún er mikilsverð sú hagnýting rafmagnsins, sem ég hefi fundið, en ég fann hana ekki af því, að ég væri manna mesitur, heldur af því, að Guð vildi gefa mannkyninu þessa gjöf. En þá varð hann líka að birta einhverjum þann leyndardóm og svo þóknaðiist honum að velja mig til þess«. Já, sannarlega er það ráðstöfun Guðs, að nú er hægt að flytja boðí u.m heim allan og þar á meðal boðskapinn, sem varðar allar þjóðdr, fagnaðarerindi Krists. Rætast í því dásamlega orð hina mikla kristniboða, Pá!s postula: »Drottinn mun gera reikning sinn á jörðunni, binda enda. á hann og ljúka við hann í skyndk (Róm. 9, 28.). 9. Um ritvél Morse. Segulsteinn er steintegund kölluð, sem felur ?' sér mikið af járni. Pað er eðli hans, að hann dregur að sér járn og stál. Sá kraftur hans er kallaður segulmagn. Stál- ið heldur segulmagninu og er þá kallaö segulstál. Stálstöngin í áttavitanum er seg- ulstál. Snerti nú hreint járn segulstein eða seg- ulstál, þá verður það óðara segulmagnað, en segulmagnið hverfur úr því jafnskjótt aftur, er segulsteinninn eðla segulstálið er tekið úr sambandi við það. Á sömu leið fer, ef vír er undinn utan um stöng af hreinu járni, en kemur þó hvergi við stöngina, og rafmagn er látið streyma eftir vírbogunum, þá verður járnið segul- magnað og getur dregið að sér annað járn. Petta er nefnt rafseguimagn. Sé vírinn klipptur sundur og rafstraumnum slitið, þá hverf ur segulmagnið á augabragði. Séu endar vírsins settir saman aftur, verður járnið segulmagnað á ný o. s. frv. Með því að láta. strauminn hætta með stuttum millibilum, getur járnið dregið að sér og slept á víxl járnbút og komið hreyfingu af stað. Pað eru þessi öf 1, sem ritvél Morse bygg- ist á. Pað var danskur eðlisfræðingur, Hans Christi,an örsted (1777—1851), sem fyrst- ur manna uppgötvaði, að rafstraumur hafði áhrif á segulstál. Hann tók eftir því, að segulnálin færðist úr réttri stefnu, ef rafstraumur kom nálægt henni. Og Stein- heil hét sá, er fyrstur fann (1838), að eigi þurfti nema einn símaþráð til að flytja skeyti milli stöðva; jörðin sjálf gat komið í staðinn fyrir hinn þráðinn. En öll þessi vitneskja þeirra öresteds og annara fyrri manna var ónothæf í daglegu lífi. Það var prófessor Morse, sem fyrstur gerðí þessar uppgötvanir nothæfar með ritvél sinni og símalagningu. 10. Æfilok prófesgors Morse. Hið síðasta opinbera starf prófessors Morse var það, að hann afhjúpaði líkneski Franklíns í »Prenthúss-garðinum« í New York 17. janúar 1872. Morse dó í New York 2. apríl 1872. LOFSÖNGUR. Allar tungur, allra hjörtu eingetinn GmÚs tigni son. Einn hann hefir opinberað okkur himinsælu vorl. Hann er oss af Guði gefinn, Guð svo fundið getum vér. Jesú einum, engum öðrum eilíft lof og vegsemd ber. G.P.

x

Heimilisblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimilisblaðið
https://timarit.is/publication/431

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.