Kirkjuritið


Kirkjuritið - 01.01.1949, Side 59

Kirkjuritið - 01.01.1949, Side 59
UM KIRKJUAGANN 57 legar athafnir geti farið virðulega fram og til þess að úr- skurða, hver sé rétt kenning. Því lyklavaldið að binda og leysa er falið sérhverjum kristnum manni. En vegna þessa umboðs síns er presturinn leiðtogi safnaðarins. Einu sinni hefir það komið fyrir hér á landi, að maður hafi verið settur í hið meira bann af biskupi sínum í lút- erskum sið. Var þá að öllu farið að gildandi lögum. Árið 1700 fór Gísli bóndi Ólafsson á Rauðalæk í Rang- árvallasýslu að afrækja altarissakramentið. Var það frek- legt brot á kirkjusiðum, svo 1711 fær hann sýslumanns- áminningu, sem hrífur ekki. Valdsmenn og kirkjunnar þjónar eru svo ráðalausir, að það er fyrst 1724, sem það ráð er tekið, að setja hann út af sakramentinu, en 1726 flytur sýslumaðurinn í Árnesþingi hann nauðugan til Al- þingis. Þar skipaðist svo málum, að hann var úr banni ieystur, en strax og heim kom hélt hann áfram í sömu forherðingunni. Það var engin furða, að Finnur biskup Jónsson skyldi nefna hann „inveteratæ contumaciæ rusti- cus“ í kirkjusögu sinni. Þar sem Fræða-Gísli, en svo var viðumefni hans, og gæti það gefið tilefni til ýmissa getgátna, skipaðist ekki við, bannfærði Jón Árnason biskup hann þeirra stærri bann- færingu 1728. Var hann „yfirgefinn til holdsins fordjörf- Uflar í Satans hendur.“ (1. Kor. 5, 5.—10., Matt. 18, 17.). En hvernig stóð á því, að biskup í lútersk-evangeliskum sið skyldi geta unnið þetta verk? Svo einkennilega vill til, að Kirkjuskipanin 2. sept. 1537, II. kap. gerir einmitt ráð fyrir, að hægt sé að beita hinni meiri bannfæringu, þótt hún hins vegar staðfesti m. a. Ágsborgartrúarjátninguna sem trúarjátning. Hin norska kirkjuskipan Kristjáns 4. 2. júlí 1607, sem var lögleidd hér á landi, að því er sumir telja, með tilskipun 29. nóv. 1622, gerir ráð fyrir hinu sama í II. 10. Þar að auki hafði Helgisiðabókin inni að halda ákvæði um aðferðina við bannfæringarathöfnina. Norsku lög Kristjáns 5. höfðu einnig ákvæði þessu aðlút- andi í 2. bók, 9. kap., en gildi þeirra laga var vafasamt

x

Kirkjuritið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Kirkjuritið
https://timarit.is/publication/443

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.