Kirkjuritið - 01.06.1963, Blaðsíða 19

Kirkjuritið - 01.06.1963, Blaðsíða 19
KIRKJURITIÐ 257 efni að siðgæðishugsjón lotningarinnar fyrir lífinu hvetur til samúðar með dýrunum, sem sumum raunar finnst óþarfa tilfinningasemi og þeir, sem henni fylgja, telja slíkt vera heina skyldu, sem enginn megi víkja sér undan. Fram til þessa hefur siðfræðin verið bæði skilningslaus og duglaus, að því er snertir afstöðu manna til dýranna. Og enda þótt samúð með öllum dýrum væri í sjálfu sér talin réttmæt, lá slíkt utan við svið siðfræðinnar, vegna þess, að siðfræðin fjall- aði eingöngu um framkomu eins manns við annan. Hvenær skyldu þeir tímar renna upp, að almenningsálitið fyrirdæmi allar þær skemmtanir, sem byggjast á því að mis- þyrma skepnum? Þessi siðfræði lotningarinnar, sem er afsprengi hugsunar, er ekki það sem menn kalla „kalda skynsemi", heldur er hún hvetjandi og vekjandi. Hún telur ekki upp skyldur niannsins og skipar þeim í kerfi með vísindalegri kunnáttu og nákvæmni, heldur leggur í þess stað hverjum einstaklingi á herðar ábyrgð gagnvart öllu lífi, sem hann nær til og þrýstir honum til þess að helga sig því hlutverki að hlúa að því eftir mætti. Sérhver djúpúðug heimsskoðun er dulfræði (mysticism) að því leyti, að hún leiðir menn til andlegra tengsla við hið óendanlega (Guð). Heimsskoðun lotningarinnar fyrir lífinu er siðræn dulspeki. Hún telur sambandinu við óendanleik- ann verða náð með siðrænu starfi. Og þessi siðræna dul- speki á uppruna sinn í rökréttri hugsun. Ef lífsþrá manns- ms beinir hugsuninni að sjálfri sér og alheiminum, þá kom- unist við að raun um líf allieimsins í okkar eigin lífi, að svo iniklu leyti sem við komumst í snertingu við slíkt líf. Og jafnframt helgum við lífsþrá okkar sjálfra hinni óendanlegu lífsþrá — gerum það með starfi okkar og framkvæmd. Ef rökræn hugsun kafar nógu djúpt, þá endar hún óhjákvæmi- lega í órökrænni dulspeki. Og það er vegna þess, að hún hlýtur að beinast að lífinu og alheiminum, en hvort tveggja þetta er leyndardómur, sem hugsunin fær ekki skýrt. I þessum heimi birtist hinn óendanlegi lífsvilji í hinum skapandi vilja, og þar rekum við okkur á margar dularfullar °g örðugar gátur. 1 okkur sjálfum aftur á móti birtist hann 17

x

Kirkjuritið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Kirkjuritið
https://timarit.is/publication/443

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.