Templar - 31.05.1912, Blaðsíða 1

Templar - 31.05.1912, Blaðsíða 1
TEMPLAR. XXV. Reyjavík, 31. maí 1912 8. blað. t Frederik konungur hinn áttundi. Hann lézt 14. þ. m. í Hamborg. Hann var fæddur 3. júni 1843. Það má óefað fullyrða, að fáir Danakonunga hafi náð jafn-mikilli hylli bér á landi og hann og bar margt til þess. Hans er pvi alment sakn- að og álitið að þar hafl íslendingar mist mikið. Sérstaklega mega |ió bindindis- og bannmenn minnast hins látna konungs, því hann sýndi jiaö í orði og verki að hann var máli þeirra fylgj- andi; nægir í því efni að benda á umsögn hans, bæði er bannlögin voru staðfest og þegar sendi- nefnd bindindismannanna i Danmörku kom á fund hans. Hann var fyrsti konungur sem undirritaði slíkt lagaboð og taldi hann sér það mikinn heiður. Bindindismenn munu þvi geyma minningu hans um ókomnar aldir og þessi fáu orð hans munu hljoma um heiminn fyrir eyrum framtiðarkynslóð- anna sem vottur þess að hann var langt á und- an samtíð sinni í þessu sem mörgu öðru: »Fátt, ef nokkuð af verkum mínum, siðan ég varð konungur, hefir veitt mér eins mikla gleði eins og undirskrift hinna islenzku bannlaga, og ef ríkisdagur Danmerkur samþykti slik lög, mundi ég enn glaðari skrifa undir«. Blessuð sé minning hans. F r a m t í ð a r s t ö r f Good-Templara. Þau atriði, sem nú hafa verið tekin til athugunar, eru öll mjög mikils verð og hafa mikla þýðingu fyrir framtíð Reglunnar, en samt er það ekki nægi- legt. Hver hugsjón eða stefna, sem vill ná fullkominni festu um ókomnar aldir, verður að leita dýpra en þegar hefir verið sýnt fram á í þessu sambandi; hún verður að tryggja sér æskulýðinn; að öðrum kostiíer hún dauðadæmd, því »Ef æskan vill rétta þér örfandi hönd, þá ertu á framfara vegi«. Við komum því að fimta atriðinu, en það er: Unglingareglan. Spánverski biskupinn Ignatius Loyola, sagði: »Fáið mér harn í hendur til uppeldis fyrstu tíu árin af æílnni, þá skal ég gera það Uatólskt; það stendur á sama hver kennir því upp frá því«. Og Loyola heíir satt að mæla. Ef vér ætlum að tryggja oss framtið- ina, verðum vér að leggja nieiri áherzlu á þá grein starfseminnar, sem miðar að því að innræta unglingunum viðbjóð á áfenginu og virðingu fyrir öllu sönnu, góðu og göfugu. Til þess höfum vér unglingastúkur. Það hefir áður verið nákvæmlega skýrt frá því hér í blaðinu hvaða þýðingu þessi starfsemi hefir fyrir unglingana frá uppeldisfræðilegu sjónarmiði, svo ekki virðist þörf á að fara út í þá sálma hér. Það var sýnt fram á hve fullkomið það fyrirkomulag væri til þess að kenna börnum að láta til sín heyra i heyranda hljóði og ala þannig upp dugandi og nýta borgara handa þjóðíélaginu, svo frá því sjónarmiði virðist starfsemin eiga fullan rétt á sér og vera nauðsynleg. í sambandi við þetta væri rétt að minnast á kröfur þær, sem Unglinga- reglan gerir til félaga sinna, hver loforð hún tekur af þeim: Fyrst er vinbindindi, að smakka ekki nokkurn áfengan drykk. Þetta atriði viðurkenna allir Templarar sem gott og réttmætt, og það viðurkenna andstæð- ingarnir líka, að minsta kosti á vörun- um. Allir verða þeir samdóma um það, að bráðnauðsynlegl sé að innræta ung- lingunum bindindi og viðbjóð við áfeng- isnautn, því fáar hafa heyrst raddirnar á móti því að börn séu í bindindi. Annað alriðið er að neyia ekki tóbaks. — Þeim er auðvitað alls ekki saman- jafnandi áhrifunum af tóbaksnautninni og áfenginu; en þau eru samt sem áður svo alvarleg, að þeim ætti að vera meiri gaumur gefinn en áður. Sérstaklega er það hættulegt að börn neyti tóbaks, því það hefir lamandi áhrif á námsgáfurnar, tefja þroskann að meira eður minna leyti. Þetta hafa kennarar í útlöndum komist að raun um við rannsókn á tossum eða tornæmum börnum, sem þeir hafa safn- að saman á einn skóla úr mörgum skól- um og er þeir tóku að rannsaka heim- ilisástæður og líferni bai-nanna og kom það í ljós, að llest þeírra höfðu mjög ung byrjað tóbaksnautn. Þetta leiddi til þess, að menn hafa farið að veita þessu nánari athygli og fundu að vind- lingareykingar voru útbieiddasta tóbaks- nautnin og hafði skaðvænustu áhrifin; því fylgir og að ópíum er í pappírnum utan um sumar vindlingategundirnar og þarf ekki að tysa þeim viðbótaráhrifum sem það hefir í för með sér. Því heíir í mörgum löndum verið bannað að selja unglingum vindlinga og tóbak innan á- kveðins aldurs. Hér er ekki rúm til þess að fara lengra út í þetta atriði að þessu sinni; en lik- legt mætti virðast, að hver góður borg- ari áliti það sjálfsagða skyldu sína að hlynna að þeirri starfsemi, sem hefir það fyrir markmið, að vernda náms- hæfileika unglinganna á þroskaárunum. Þriðja atriðið er að spila ekki um pen- inga. Það hefir lítið borið á þeim lesti hér á landi; en ekki hölum við þó farið alveg varhluta af honum, fremur en Stefnuskrá Good-Templara. I. Algerð afneitun allra áfengisvökva til drykkjar. II. Ekkert leyfi f neinni mynd, hversu sem á stendur, til að selja áfengisvökva tildrykkjar. III. Skýlaust forboð gegn tilbúningi, innflutningi og sölu áfengisvökva til drykkjar; forboð samkvæmt vilja þjóðarinnar framkomnum í réttu lagaformi, að viðlögðum þeim reísing- um, sem svo óheyrilegur glæpur verðskuldar. IV. Sköpun heilsusamlegs almenningsálits á máli þessu, með ötulli útbreiðslu sannleikans á alla þá vegu, sem mentun og mannáit eru kunnir. V. Kosinng góðra og ráðvandra manna til að framfylgja lögunum. VI. Staðfastar tilraunir til að írelsa einstaklinga °S bygðarfélög frá þessari voðalegu bölvun, þrátt fyrir alískonar mótspyrnur og örðug- leika, þar til vér höfum borið sigur úr být- um um allan heim. mörgu öðru illu, sem fylgir hinni svo nefndu nútíðarmenningu. Ekki væri það skaði, þó unglingunum yrði aftrað frá slíkri skemtun, því margt ilt hefir af henni hlotist; í eðli sínu er hún líka röng, því við eigum aldrei að taka við fé af öðrum nema gegn ákveðnu verð- mæti annaðhvort í vinnu eða efni og við eigum heldur aldrei að láta fé af hendi nema gegn ákveðnu verðmæti — gjafir auðvitað undanskildar. Þá er fjórða og síðasta atriðið að var- ast Ijótt ordbragd. Um það atriði vísast til þeirra skoðana, sem kirkjan og krist- indómurinn hefir á þeim lesti og virðist það vera nægileg sönnun íyrir réttmæti þessarar kröfu. Á þessu sést það bert, að unglinga- starfsemin hefir mikið verkefni fyrir höndum, þó aðflutningsbann á áfengi komi í framkvæmd. Það er nægilegt verkefni fyrir undirstúkur Reglunnar að styrkja og styðja unglingastúkurnar á allan hált til þess að vinna að öllum þessum mikilsverðu siðferðis- og heil- brigðismálum, á þessu sviði, sem beint vinnur að því að koma þeim í verklega framkvæmd. Eins og áður hefir verið lýst (í 3. tbl. »Templars« 1910) um unglingastarfsemi Good-Templara, þá er það skylda for- eldra og vandamanna, fræðslumálastjórn- ar og kennara að styrkja þessa starf- semi, því hún grípur svo djúpt inn í verkahring þeirra. Ef undirstúkurnar vinna kappsamlega að því að efla ungliugastarfsemina, þá fer ekki hjá því að þær fá það marg- endurgoldið, því dugleg unglini;astúka gefur þeim við og við æfða, dugandi og nýta starfskrafta, sem ekki munu bregð- ast þeim, einmitt þegar mest á reynir, því þeir hafa lært staríið meðan þeir voru unglingar, og þeir sem alvarlega hafa unnið í unglingastúku á unglings- árunum, munu aldrei ylirgefa Regluna eða málefnið að fullu eða öllu; þeir eru þess menn í hjarta sínu, hvernig seni

x

Templar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Templar
https://timarit.is/publication/532

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.