Templar - 10.11.1912, Blaðsíða 1

Templar - 10.11.1912, Blaðsíða 1
TEMPLAR. XXV Reyjavík, 10. nóv. 1912. 17. blað. Stefnuskrá Good-Templara, I. Algerð afneitun allra áfengisvökva til drykkjar. II. Ekkert leyfi í neinni mynd, hversu sem á stendur, til að selja áfengisvökva til drykkjar. III. Skýlaust forboð gegn tilbúningi, innflutningi og sölu áfengisvökva til drykkjar; forboð samkvæmt vilja þjóðarinnar framkomnum í réttu lagaformi, að viðlögðum þeim refsing- um, sem svo óheyrilegur glæpur verðskuldar. IV. Sköpun heilsusamlegs almenningsálits á máli þessu, með ötulli útbreiðslu sannleikans á alla þá vegu, sem mentun og mannást eru kunnir. V. Kosinng góðra og ráðvandra manna til að framfylgja lögunum. VI. Slaðfastar tilraunir til að írelsa einstaklingu og bygðarfélög frá þessari voðalegu bölvun, þrátt fyrir allskonar mótspyrnur og örðúg- leika, þar til vér höfum borið sigur úr být- um um allan heim. Er öllu óhætt? Sumir, og því er miður, of margir, líta svo á, að nú sé öllu óhætt, því nú séubannlögin samþykt.þau séu að nokkru leyli komin í framkvæmd og innan skamms tíma fari þau að gera fult gagu. Þess yegna þurfl ekki neitt frekara um þetla mál að hugsa. Þessi skoðun er mjög skaðleg og háskaleg. Viðleitni andbanninganna ber þess Ijós- astan voltinn, að hér er ekki öllu óhælt. Þeir hafa undanfarið verið að brjóta upp á ýmsu, til að veikja framkvæmd laganna, svo sem nýrri alkvæðagreiðslu, undanþágum frá lögunum, innfiutningi á áfengi til risnu, ölgerð og einkasölu á áfengi landssjóði til handa o. 11., í þeirri von, að á þann hátt mundi hægt að koma málinu fyrir kattarnef. Auðvitað hafa allar þessar tilraunir þeirra strandað á mótþróa þingsins, því meiri hluti þess hefir ekki viljað ljá þess- um röddum fylgi sitt. En þólt þær haii verið bældar niður nú fyrir skemstu, þá má ganga að því vísu, að þær vakni aftur og rísi upp úr ösku sinni — eins og fuglinn »Phoenix« — þegar vora tekur og líður að næsta alþingi. Þá verða gerðar alvarlegar tilraunir til þess að koma eiuhverju fram í þessa átt og þess vegna verða menn að vera vakandi og alstaðar tilbúnir til þess að berja niður hverja þá tilraun, sem gerð verður til aðf afia þessum og því lík- "tn hugmyndum fylgis. Nú er það sýnilegt, að ekki eru þeim, andstæðingunum, greiðfærar beinu leið- nnar, að ganga beint að verki, heldur verða þeir að fara myrkragötur og króka- léiðir, til þess að fá einhverju til vegar kömið. Þess vegna verður þá ekki að hitta nema endrum og eins sem áhlaupsmenn eða þá, er ganga beint framan að, held- Myndasafn „Teraplars"'. Br. Snorri Bjarnason í Vestmannaeyjum, er einn af elztu medlim- um Reglunuar hér á Iandi og slúkunnar »Báru« nr. 2. Hann heflr unniö mikið i stúkunni og gegnt þar ýmsum störf- um með koslgæfni og samvizkusemí, og heflr hann sérstaklega átt góðan þált í þvi að styðja fjármálastjórn stúkunnar á ymsa lund og cr það mjög mikilsvert alriði. Hann heflr mikinn áhuga á innri störfum Reglunnar og tók því umdæmisstúkustigið updir eins og hann fékk tækifæri og réttindi lil þess. Ilann sat á stórstúkuþingi i Reykjavík 1909 sem fulltrúi stúk- urinar »Báru« nr. 2 og tók þá stórstúkustig. Br. Snorri er siðavandur og leggur mikla áherzlu á að alt starf Reglunnar sé nákvæmlega af hendi leyst og virðing sé hor- in fyiir öllurii siða-athöfnum vorum og innra staríi og er ekkitrúttum að sumum þyki þar Shoití Bjarnason. onarllcga langt farið. Br. Snorri er einn þeirra góðu, gömlu fél., sem aldrei hregðast. ur miklu fremur og aðallega þá, sem | og svo mikið ógert og — þvi verða allir skríða í skúmaskotum og fara aftan að mönnum, þvi á hinu eru þeir hvektir. Það heiir rej'nslan svo greinilega sýnt þeim. En af því að bardaga-aðferðin verður eins og nú var nefnt, þá á almenningur miklu örðugra með að varast hana. Það verður því engin vanþörf á því að allir sannir bannmenn haíi augun hjá sér og athugi alt, sem gerist í hin- um yztu myrkrum, í dularheimkynnum andstæðinganna. Þeir hafa, sumir þeirra, látið í Ijósi þá sannfæringu, að bannlögin eigi að komast til framkvæmda, því þá muni þau fella sig sjálf. Við þessu er í fljótu bragði ekki neitt að segja. En beri maður það saman við skoðun lögfræðingsins, sem áleit það heilaga skyldu hvers góðs borgara að brjóta lögin, þá skilur maður vel, hvað liggur á bak við hjá þeim, sem segjast vona það að lögin felli sig sjálf. Þeir vita, sem er, að það muni þau ekki gera, nema því að eins að þau verði brotin í stórum stíl — og að því á að styðja. Þessi skoðun þeirra hljómar þvi óneit- anlega dálítið íagurlega i eyrum manna i fyrstu, en þegar betur er aðgætt, verð- ur hljómurinn ekki sem allra viðkunn- anlegastur. Ósk þessara manna, um að lögin komi til framkvæmda af þessum ástæðum, er því full-skiljanleg. Það er þeim hið mesta áhugamál, að lögin nái ekki að komast til fullra fram- kvæmda, því þeir hafa það svo greini- lega á tilíinningunni, að þau muni koma þjóðinni að svo miklu gagni, að hún, meginþorri hennar, muni ekki vilja fyrir nokkurn mun láta hagga við þeim. Þess vegna er það eðlilegt, að þeir muni neyta allra bragða til þess að fá lögin afnumin sem fyrst. Og þess vegna er svo margt að athuga bannvinir að vera vakandi. Það er siður en svo, að öllu sé óhœtl. Rödd vísindanna. Áf'engið og manndauði. Ör »Haandbog i Alkohblspörgsmaaleta. í Danmörku deyr hér um bil fjórði hver maður, sem náð hefir 15 ára aldri,' af völdum áfengis. Dánarskýrslur, sem tilgreina »vanbrúkun áfengis eða þar sem það styður að komu dauðans«, segja meðal annars, að þar í landi sé af þeim orsökum af hverju hundraði karl- manna, sem deyja: Aldur. Kaupmh. Aðrir kpst. Sveitlr 15—25 ára 25-30 - 30—35 — 35—40 — 40—45 — 45—50 — 50—55 — 55_60 — 60—65 — 65—70 — 70-75 — 75-80 — 80 a.o.yflr Alls~ °/o 3,1 17,6 31,3 41,4 31,4 48,8 52,8 35,8 36,3 31,0 21,7 19,1 29,5 7» 3,4 14,6 24,4 39,4 35,3 34,9 33,0 30,2 35,7 30,3 17,8 12,7 <V7 22,6 1,7 15,8 7,5 26,5 27.6 30,2 35,6 29,1 28,9 22,2 24,0 15,0 11,5 20,0 Alt iandið. 7° 2,4 15,8 17,2 34,8 31,1 37,7 38,7 31,1 32,9 26,6 21,7 14,9 9,6 22,8 I Kaupmannahöfn eru frá þriðja til fjórða hvert mannslát, sem má skrifa á reikning áfengisnautnarinnar; í einum aldursllokki yfir helming. í kaupstöð- unum eru á milli fjórða og fimta hvert og í sveitunum fimta hvert. Af konum deyja í Kaupmannahöfn og á Friðriksbergi 5,l°/o af drykkjuskap, í öðrum kaupstöðum 2,8, í sveitum 1,8 og alls á landinu 2,9°/o. Þessi yfirlit eru tekin eftir skýrslum lækna árið 1905 og gerð af Ch'r. Geill dr. med., yfirlækni við geðveikrahælið í Viborg og fulltrúanum á hagfræðisskrif- stofu ríkisins, Imm. Bang. — Mennirnir eru engir bindindismenn og sárfáir lækn-

x

Templar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Templar
https://timarit.is/publication/532

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.