Ægir

Árgangur

Ægir - 01.06.1989, Blaðsíða 12

Ægir - 01.06.1989, Blaðsíða 12
296 ÆCIR 6/89 Magnús Jóhannesson: Þurfum við að hafa áhyggjur af mengun sjávar? Stafar íslenskum fiskiðnaði eða sjávarútvegi hætta af mengun sjávar, hefur aukin meðvitund almennings og umræð- uráum mengun sjávar í ýmsum við- skiptalöndum okkar haft óbein efnahagsleg áhrif á iðnaðinn, hversu alvarleg er vaxandi mengun á ýmsum hafsvæðum heimsins, hvaða leiðir eru til að draga úr mengun sjávar, og hverjar eiga aðgerðir okkar Islendinga að vera í þeim efnum? Þetta eru nokkrar af þeim spurningum sem komu í huga mér eftir að forstjóri samtaka ykkar bað mig að koma hér og reyna að leita svara við þeirri spurningu hvort við þurfum að hafa áhyggjur af mengun sjávar? Til að varpa nokkru Ijósi á þessi mál mun ég fyrst fjalla um þær mælingar sem gerðar hafa verið á mengun sjávar í Norður-Atlants- hafi og hér við land. Þá mun ég fjalla um áhrif mengunarefna á líf- ríki sjávar, og mengun hér við land í samanburði við mengun við strendur nágrannalanda okkar. Að síðustu mun ég fjalla um þær aðgerðir sem þegar hafa verið ákveðnar til að draga úr mengun og lýsa eigin sjónarmiðum á því hvað gera verður. Fyrst vil ég þó víkja nokkrum orðum að hugtak- inu mengun. Erindi ílutt á aöalfundi Sölumið- stöðvar hraðfrystihúsanna 26. apríl 1989. í hafréltarsáttmála Sameinuðu þjóðanna er mengun sjávar skil- greind sem þær athafnir er menn setja efni eða orku beint eða óbeint í hafið þannig, að það hafi eða sé líklegt til að hafa skaðvæn- leg áhrif, s.s. skaða lífrænar auð- lindir og sjávarlíf, stofna heilsu manna í hættu eða hindra lögmæt not hafsins, spilla vatnsgæðum sjávar með tilliti til notkunar og fækka þokkafullum svæðum; þó augljóst sé að náttúruleg fyrirbæri geti einnig haft þessi áhrif, eins og t.d. við eldgos, mun ég hér nota hugtakið mengun og mengunar- varnir í tengslum við mannlegar athafnir. Við íslendingar eigum aðild að tveimur alþjóðasamningum um varnir gegn mengun í Norður-Atl- antshafi. Samningar þessir tóku gildi seint á síðasta áratug. Auk mengunarvarna á hafsvæðinu er það eitt af markmiðum þessara samninga að fylgjast með mengun og meta ástandið með hliðsjón af varnaraðgerðum. Sérstök nefnd á vegum samningsríkjanna hefur gefið út leiðbeiningar um fram- kvæmd mælinga og lagt mat á niðurstöður. Hafsvæðið er vist- fræðilega margbreytilegt, þar er að finna þæði tiltölulega lokuð innhöf eins og Kattegat, Skagerak og Eystrasalt, þar sem áhrifa fersk- vatns gætir verulega, og grunn strandhöf þar sem endurnýjun á súrefni sjávarins er tiltölulega hröð eins og t.d. Norðursjó og Irlands- haf, en einnig hafsvæði eins og Norður-íshafið, og meginhafið par sem endurnýjun á súrefni Se'íS, mun hægar. Þetta er rétt að hata huga þegar við ræðum um mengu og mengunarhættu á hafsvæömu- Þau efni og efnasambönd se fylgst hefur verið með hingað ti eru þungmálmar s.s. kvikasil' ' kadmín, blý, zink og kopar, og ræn klórsambönd s.s. PCB "° DDT. Þessu starfi samningsnki' anna um mat á mengun í Norou Atlantshafi hefur miðað afar ha^ áfram og veldur því að bæði eru að ræða vandasöm verkefni,tæ , lega séð, en einnig að mörg aði ^ arríkjanna hafa sýnt málinu fre lítinn áhuga hingað til. Tækr^ vandamál snúa m.a. að sot sýna og greiningu, og hafa m stöður einstakra rannsóknara ^ oft veri lítt samanburðarhæ a^- Sem dæmi má nefna að á ar 1986 fóru fram mælingar á kvi^' silfursmagni í sjó og voru aðei rannsóknarstofur taldar marktæ í þessari athugun af þeim i°/, ^ þátt tóku. Með því að staðla sy töku og greiningaraðferðir g nú betra samræmis mill' r u sóknastofnanna í hinum r löndum, og má vænta meiri ara urs af þessu starfi í framtío^ Þess má geta að íslensku & Hafrannsokna sóknastofurnar, stofnun stofnun og Rannsóknast' fiskiðnaðarins sem tekið hafa P'
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Ægir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ægir
https://timarit.is/publication/584

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.