Ægir

Árgangur

Ægir - 01.09.1989, Blaðsíða 32

Ægir - 01.09.1989, Blaðsíða 32
480 er geysilegur munur á framleiðslu- kostnaði per kíló af laxi, eftir því hvort stöðin er staðsett í S-Noregi eða N-Noregi. Þessi mismunur stafar fyrst og fremst af mismun- andi hitastigi sjávar þar sem fiskeldið fer fram. í S-Noregi er hitastig sjávar nálægt kjörhita lax- eldis. Þannig er laxinn eftir tveggja ára eldi orðinn 6 kg að þyngd í S- Noregi, en einungis 3 kg í N-Nor- egi eftir sama eldistíma. Að mati fróðra manna er vaxtarhraði í sjó- kvíaeldi hér á landi, lakari en ger- ist í N-Noregi og kostnaður við eldisrými að jafnaði, meiri. Það hljóta því að vakna upp spurn- ingar um arðsemi laxeldis hér á landi. Áður var þess getið að nú þegar væri farið gæta mikilla erfið- leika í laxeldi í N-Noregi og ef verð á laxi fer ekki að hækka að nýju, er erfitt að sjá annað en að ein fjárfestingakollsteypan enn, sé uppsiglingu hér á landi. Samdóma álit fróðra manna um framtíð laxeldis hér á landi er, að möguleikar íslendinga liggi í strandeldisstöðvum á stöðum þar sem gnægð er af heitu vatni og mögulegur aðgangur að ódýrri ÆGIR raforku. í strandeldisstöðvum er, eins og Hempel minntist á, hægt að framleiða lax sem er miklu betri að gæðum en sá sem fæst í sjókvíaeldi. Hinsvegar hefur ennþá reynst erfitt að fá neytendur til að borga hærra verð fyrir aukin gæði. Strandeldi þýðir umtalsvert meiri fjárfestingu í eldisstöðvum, en gerist við önnur form laxeldis, þ.a.l. að slíkur rekstur verður að fá hærra verð fyrir framleiðsluna ef hann á að vera samkeppnisfær við sjókvíaeldi í S-Noregi. Eftirspurn eftir eldislaxi mun að öllum líkindum halda áfram að vaxa um þó nokkum tíma. Það mun varla leysa vandamál laxeldis á íslandi, þar sem Norðmenn sem framleiða lax við mun betri aðstæður en íslendingar, geta aukið framleiðslu sína að miklum mun. Með nýjum aðferðum hafa fundist lausnir á mengunarvanda- málum og svo er einnig um lausnir á flestum öðrum vandamálum sem upp hafa komið. Þessvegna verða aðilar sem ætla að stunda laxeldi eða annað fiskeldi hér á landi, að leita annarra leiða, í stað þess að sigla í kjölfar Norðmanna. Tafla 5. Meðalframleiðslukostnaður á kg af eldislaxi á mismunandi __________ stöðum í Noregi árið 1987______________ A. = Meðalfrl.kostn. B. = Meðalfrl.kostn. C. = Meðalfrl.kostn. D. = Meðalfrl.kostn Teg. kostnaöar: laxeldisfyrirtækja í Noregi. (Allt landið) laxeldisfyrirtækja í S-Noregi. (Skagerak) laxeldisfyrirtækja í N-Noregi. (Finnmörk) 15 fyrirtækja með lægstan frl. kostn. A B C D Seiðakostn. Fóðurkostnaður Tryggingar Laun Ýmislegt Fjárm.kostn. Vxt. eiginfjár Afskriftir 73.29 90.14 12.17 43.39 41.72 37.57 20.99 14.91 50-. 3 6 80.35 7.59 30.34 25.84 21.52 19.40 8.38 127.45 93.67 25.67 76.20 63.24 111.93 8.82 29.19 37.22 58.39 5.47 23.55 19.23 8.29 24.43 6.53 Alls: Gengi Nkr. = 8.82 334.19 243.78 536.17 183.10 9/89 Rækjueldi Rækjan hefur ekki farið varhluta af aukinni eftirspurn eftir sjávar- fangi. Heimsafli á rækju óx úr 1.09 milljón tonna árið 1970, í 1.9 milljón tonna árið 1985. En það er nokkru minni aukning en varð á fólksfjölda á jörðinni á sama tíma. Þ.a.l. minnkaði magn af rækju á mann úr 413 gr. árið 1970 í 388 gr. 1985. Af þessu leiddi umtalsverða raunverðs- hækkun á rækju og rækjueldi varð hagkvæm atvinnugrein. Geysileg aukning hefur orðið í framleiðslu eldisrækju á síðustu árum. Þannig jókst heimsfram- leiðsla eldisrækju úr 78.300 tonnum árið 1982 í 216.500 tonn árið 1985. Eldisrækja var árið 1985 orðin 13% af heildarfram- boði rækju á heimsmarkaði. Um aukna rækjuveiði í sjó, er vart að ræða. Mikil aukning varð á afla þessarar tegundar á síðasta áratug, en þegar kom fram á árið 1978, tók fyrir frekari vöxt á rækju- aflanum. Síðan hefur rækjuaflinn sveiflast á bilinu 1.57-1.67 mill- jón tonn. Hér gildir sama og um laxinn að aukið framboð rækju mun koma frá eldisstöðvum. Rækjueldi er aðallega stundað i hitabeltislöndum. Öfugt við lax- eldið, sem ekki er hægt að stunda utan kaldtempraða beltisins. Mexíkó hefur haft forystu í þessari grein um nokkra hríð, en á síðustu árum hafa lönd eins og Ekvador og Taiwan aukið framleiðslu á eldis- rækju að miklum mun. Helstu rækjueldislöndin og framleiðsla þeirra árið 1986, eru talin upp f töflu 6. Því miður hatði undirritaður engar upplýsingar undir höndum um framleiðslukostnað í rækj- ueldi. Það skiptir líka minna máli fyrir íslendinga en laxeldið, Pa[ sem líklegt er að eldisrækja korru einungis til með að verða ' óbeinni samkeppni við okkar framleiðslu.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Ægir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ægir
https://timarit.is/publication/584

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.