Tímarit lögfræðinga


Tímarit lögfræðinga - 01.09.1981, Síða 18

Tímarit lögfræðinga - 01.09.1981, Síða 18
2. Þó að tjónþoli eigi skaðabótakröfu að lögum, má vera að sá, sem ábyrgð ber á tjóni, sé ófær um að borga kröfuna. 3. Oft tekur langan tíma fyrir tjónþola að ná rétti þeim, sem hann á skv. skaðabótareglum. 4. Kostnaður við uppgjör skaðabótakrafna er mikill, jafnvel þótt ábyrgðartryggingaraðili annist uppgjör. 5. Mikil óvissa ríkir oft um, hvort tjónþoli eigi skaðabótarétt að lögum og einnig varðandi bótafjárhæð, t.d. upphæð miskabóta, örorkubóta eða bóta fyrir missi framfæranda. Óvissan er bæði bagaleg fyrir tjónþola og þá, sem kröfu eiga að greiða. 6. Ef tjónþoli á skaðabótarétt á hendur vini eða vandamanni, skirr- ist hann yfirleitt við að krefja hann um bætur, nema ábyrgðar- trygging sé fyrir hendi. 7. Þótt margir tjónþolar fái engar eða of lágar bætur, fá sumir tjónþolar of háar bætur. Ymsar ástæður eru til þess, t.d. reglan í 2. mgr. 25. gr. laga nr. 20/1954 um vátryggingarsamninga um rétt tjónþola til að krefja tjónvald um fullar bætur, þótt hann fái jafnframt greiðslu úr líftryggingu, slysa- eða sjúkratryggingu. 8. Skaðabótareglurnar taka oft ekki nægilega mikið tillit til hags- muna þess aðila, sem bótaábyrgð ber. 1 ýmsum tilfellum verður hinn bótaskyldi fyrir mikilli röskun vegna bótagreiðslu. Ef bóta- grundvöllur er fyrir hendi, verður almennt að dæma bætur, án í grein þeirri, sem hér er prentuð, fjallar prófess- or Arnljótur Björnsson um gagnrýni á þau úr- ræði, sem hinn hefðbundni skaðabótaréttur fel- ur í sér. Sú gagnrýni er raunar ekki ný af nál- inni. Á síðari árum hafa þess sést fleiri ínerki en áður, að hún hafi stuðlað að lagabreytingum. Er það athyglisverðast, að á Nýja-Sjálandi voru sett lög 1973 um ríkistryggingu og afnám rétt- ar til bóta úr hendi tjónþola vegna líkamstjóns. í Noregi, Svíþjóð og Finnlandi fela hin almennu skaðabótalög frá 1969-1974 og önnur nýleg lög- gjöf í sér takmarkanir á beitingu reglna skaða- bótaréttarins, og helst það í ríkum mæli í hend- ur við eflingu opinberra trygginga. i grein sinni ræðir prófessor Arnljótur fræðikenningar og lagasmíð í fleiri löndum og víkur að ákvörðun bótafjárhæðar og fleiri atriðum. 68

x

Tímarit lögfræðinga

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit lögfræðinga
https://timarit.is/publication/586

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.