Ægir - 01.06.1994, Blaðsíða 18

Loðnurannsóknir og veiðiráðgjöf
1993/1994 og 1994/1995
Eftir Svein Sveinbjörnsson.
1. Vertíðin 1993/1994
1.1 Aflakvótinn á sumar- og haustvertíðinni 1993
Eins og svo oft hefur verið sagt áöur þá er loðnan
skammlífur fiskur. Aðeins tveir árgangar standa að veiði- og
hrygningarstofninum ár hvert og þar af leiðandi fer stærð
hans að mjög miklu leyti eftir stærð nýliðunar þessara
tveggja árganga og vaxtarskilyrðum.
Sú vinnuregla hefur verið viðhöfð að ákveða fyrst veiði-
kvóta fyrir tímabilið júlí-nóvember. Ákvörðunin hefur til
skamms tíma byggst á smáloðnumælingum í ágúst sumarið
á undan. Nýtt líkan sem byggir á haustmælingum á ársgam-
alli smáloðnu og tveggja ára kynþroska- og ókynþroska
loðnu var í fyrsta skipti notað við ákvörðun á upphafskvóta
fyrir vertíðina 1992/1993. Veiðikvótinn á tímabilinu des-
ember- apríl og þar með á vertíðinni allri hefur svo verið
ákveðinn þegar tekist hefur aö mæla stærð stofnsins að
hausti eða vetri.
Haustið 1992 mældust um 105 milljarðar af ársgamalli
loðnu og 57 milljarðar af 2ja ára fiski. Þetta svaraði til þess
samkvæmt nýja spálíkaninu að veiðistofninn yrði um 2.1
milljón tonn við upphaf vertíðar 1993/1994 og leyfilegur
hámarksafli 1300-1400 þús. tonn miðað við venjulegar for-
sendur um 400 þús. tonna hrygningarstofn, náttúrleg afföll
og vaxtarskilyrði. Eðli málsins samkvæmt eru öryggismörk
slíkra líkana fremur víð og í ljósi þess var talið rétt að tak-
marka upphafskvóta á vertíöinni 1993/1994 við um 2/3 af
spánni eða 900 þús. tonn þar til tekist heföi að mæla stærð
veiðistofnsins í október/nóvember 1993 eða janúar 1994.
Hafrannsóknastofnunin lagði því til að veiðikvótinn á sum-
ar- og haustvertíö 1993 yrði ekki stærri en 900 þús. tonn.
Fiskveiðinefnd Alþjóðahafrannsóknaráðsins samþykkti
þessar tillögur og að loknum fundi með Norðmönnum og
Grænlendingum í maí 1993 var ákveðið aö fylgja þessari til-
lögu.
1.2 Loðnuleit Norðmanna í júlí 1993
Norðmenn sendu rannsóknaskip til loðnuleitar á svæðiö
milli íslands og Jan Mayen dagana 9.-31. júlí. í fyrstu var
leitað norðaustur af Islandi. Þar varð aðeins vart við gisnar
loðnutorfur á takmörkuðu svæði um 68“ 01' N og 11° 41' V.
Eftir viðkomu á Akureyri hélt skipið á veiðislóðir íslensku
loðnuskipanna og kom þangað 19. júlí. Skipin voru þá aö
veiðum á 69“ 10'N og 17° 30’V. Þarna var loðna á allstóru
svæði, eða frá 69° 06' N að 69° 33' N milli 23° 17'V og 23°
54' V. Frekari leit norður og norðaustur um áleiðis að Jan
Mayen bar ekki árangur. Yfirborðshiti sjávar á loðnuslóð var
um 2.5°, en hækkaði snögglega rétt austar í 3.3° og var milli
3.3“ og 4.8“ áleiðis að Jan Mayen. Svo virðist sem sá hluti
loðnustofnsins sem gekk norður í Islandshaf í ætisleit hafi
að mestu haldið sig í svalari sjónum á SV-hluta leitarsvæðis-
ins innan íslenskrar og grænlenskrar fiskveiðilögsögu.
Mikill hvalur var á loðnuslóðinni, bæði hnúfubakur og
hrefna.
1.3 íslensku haustmælingarnar 1993
Þann 18. og 20. október héldu rannsóknaskipin Árni
Friðriksson og Bjarni Sæmundsson til loðnuleitar og mæl-
inga á stærö loðnustofnsins. Veiðar íslensku skipanna
höfðu gengið treglega um nokkra hríð en Norðmenn höfðu
hætt veiðum vegna þess að bráðabirgðakvóti þeirra var bú-
inn. Að venju hófst leit út af Vestfjörðum og þaðan var leit-
að austur með Norðurlandi allt til Austfjarða. Ekki var hægt
að fullkanna svæðin norðvestur af Vestfjörðum fyrir ís en
fyrir miðju Norðurlandi náði könnunin norður á 69“ N og
fyrir Austurlandi að 10° v.l. og suður að 65“ N. Leiðariínur
2. mynd. Útbreiðsla og hlutfallsleg mergð loðnu í okt.-nóv. 1993.
18 ÆGIR JÚNÍ1994