Tímarit lögfræðinga


Tímarit lögfræðinga - 01.03.2004, Síða 122

Tímarit lögfræðinga - 01.03.2004, Síða 122
verið haldinn hryggikt, en á árunum 1988 til 1992 virðist hann „ekki hafa haft mik- il einkenni frá baki“. Þegar E hafi undirritað yfirlýsingu um heilsufar sitt í júlí 1991 hafi hann ekki verið haldinn neinum sjúkdómi í stoðkerfi svo hann mætti vita, og í samræmi við orðalag spuminganna á eyðublaðinu hafi E mátt gera ráð fyrir því að aðeins væri spurt um sjúkdóma en ekki einkenni og ekki skipti máli þó hann hafi leit- að til læknis vegna einkenna frá baki áður. Þá segir að skilyrði þess að ábyrgð S félli niður væri samkvæmt 7. gr. VSL að E hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi. Það skil- yrði væri ekki uppfyllt og var S dæmt til greiðslu vátryggingarbóta. Hæstiréttur tekur undir þá niðurstöðu héraðsdóms að E hafi hvorki vitað né mátt vita að upplýsingar þær sem hann veitti hafi verið rangar. I forsendum dómsins er síðan að finna almenna umfjöllun um gildi reglna VSL um rangar upplýsingar við samnings- gerð andspænis hlutlægum ábyrgðartakmörkunum. Þar segir m.a.: „Talið hefur verið, að beita verði ófrávíkjanlegum reglum laga nr. 20/1954, ef félagið setur það skilyrði fyrir greiðsluskyldu sinni, að fyrir hendi séu tiltekin atvik, sem það getur aflað upplýs- inga um hjá vátryggingartaka. Þess vegna verði slíku samningsákvæði vikið til hliðar með skírskotun til hinna ófrávíkjanlegu reglna, þótt ákvæðið sé orðað þannig að félag- ið takmarki áhættu sína án tillits til huglægrar afstöðu þess, sem veitir upplýsingar við samningsgerð". Þá segir að í umræddu ákvæði skilmálanna undanþiggi félagið sig að- eins ábyrgð á afleiðingum sjúkdóms sem það vissi ekki um, og ákvæðið virðist því sett með þau tilvik ein í huga að veittar séu rangar eða ófullkomnar upplýsingar. Síðan seg- ir: „Þótt í skírteinisákvæðinu felist að forminu til hlutlæg takmörkun á þeirri áhættu, sem vátryggingin tekur til, yrði því vikið til hliðar með þeim rökum, að það bryti í bága við 7. gr. laga um vátryggingarsamninga, sem lýst er ófrávíkjanleg í 1. mgr. 10. gr. lag- anna. ... Hins vegar er á það að líta að í málatilbúnaði stefnda í héraði [E] er ekki vik- ið að því, að ófrávíkjanlegar reglur laga nr. 20/1954 girði fyrir að áfrýjandi geti borið fyrir sig greint undanþáguákvæði í 22. gr. vátryggingarskilmálanna". í forsendum dómsins er einnig vikið að því að E styddi dómkröfur sínar ekki heldur við að samn- ingsákvæðinu yrði vikið til hliðar samkvæmt 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggeminga, sbr. 6. gr. laga nr. 11/1986. Taldi Hæstiréttur að í fram- haldi af þessu yrði að telja umrætt undanþáguákvæði vátryggingarskilmálanna gilt í lögskiptum aðilanna og sýknaði félagið af kröfum E. Samkvæmt forsendum dóms Hæstaréttar er hann efnislega sammála niður- stöðu héraðsdóms, en Hæstiréttur telur hins vegar að þar sem ekki væri byggt á þeirri málsástæðu að umrætt skilmálaákvæði gengi gegn ófrávíkjanlegum regl- um VSL gæti niðurstaðan ekki ráðist af þeim reglum. Niðurstöðu héraðsdóms- ins og forsendur dóms Hæstaréttar má telja eðlilegar og í samræmi við þau sjónarmið sem búa að baki ákvæðum 4.-10. gr. VSL. Það vekur athygli að á báðum dómstigum veltur skýring á skilmálaákvæðinu á því hvort skilyrði 7. gr. VSL teljist uppfyllt, án þess að 5. gr. laganna komi til skoðunar. Virðist þar ráða úrslitum að á umsóknareyðublaði vegna tryggingarinnar spurði félagið einung- is um fyrri sjúkdóma en undanþágan náði til fyrri einkenna.250 Vitaskuld má 250 Lyngsp telur gildi 7. gr. FAL takmarkað og að hugsanlega hafi greinin aðeins raunhæft gildi í þeim tilvikum þegar ekki eru notuð stöðluð eyðublöð við töku tryggingar, Lyngsp, (1994), bls. 108. 116
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180
Síða 181
Síða 182
Síða 183
Síða 184
Síða 185
Síða 186
Síða 187
Síða 188
Síða 189
Síða 190
Síða 191
Síða 192
Síða 193
Síða 194
Síða 195
Síða 196

x

Tímarit lögfræðinga

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit lögfræðinga
https://timarit.is/publication/586

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.