Austurland : málgagn sósíalista á Austurlandi - 01.11.1943, Blaðsíða 1

Austurland : málgagn sósíalista á Austurlandi - 01.11.1943, Blaðsíða 1
TURLAND \ 1. áxg. Málgagn Sósíalista á Austurlandi 7. tbl. Bjarní Þórdarsom uodlaugin í Neskaupstað Um mörg undanfarin ár hafa Norðfirðingar alið þá von í brjósti, að þeim mætti auðníizt að koma sér upp heitri sundlaug í þorpinu. En takmarkið virtist svo fjarlægt og erfiðleikarnir svo miklir, að fáir dirfðust að gera rað fyrir því, að þessi almenna hugsjón gæti ræzt fyrst um sinn. En það uudarlega hefur skeð, að hugsjónin um heita sundlaug hefur íklæðst veruleikanum. Og það kom í ljós, að það sem einkum vantaði, var öflug forysta og framtak til að hefjast handa. — Svo mun og um fleiri almenn framfaramál, að til þess að koma þeim áleiðis, skorti fyrst og fremst framtakssemi og áræði. Þrjú félög hér í bænum mega teljast brautryðjendur í sundlaug- arbyggingarmálinu. Eru það, I- þróttafélagið "Þróttur", Kvenna- deild Slysavarnafélagsins«og Kven- félagið „Nanna". Höfðu þau safn- að nokkru fé til fyrirhugaðrar sundlaugar. — I'að fé hefði að vísu hrokkið skammt nú í dýrtíðinni, en þýðing fjársöfiiunarinnar var ekki hvað sízt í því fólgin, að hún glæddi áhuga manna fyrir fram- kvænid verksins og hvatti til fram- taks. Ef þessi þrjú félög hefðu ekki hafizt handa, er líklegt að laugin væri óbyggð ennþá. Fyrir nálægt tveimur árum var nefnd skipuð til að hafa forystu um byggingu laugarinnar. Bæjarstjórn kaus t.vo menn, þá Lúðvík Jósefs- son, sem var formaður nefndarinn- ar, og Odd A. Sigurjónsson. „Nanna" skipaði Kristrúnu Helga- dóttur, Kvennadeild Slysavarnafé- lagsins Sigríði Jónsdóttur og „Þróttur" Jóhannes Stefánsson. Nefnd þéssi tók þegar til starfa -af hinum mesta skörungsskap og réði sér framkvæmdastjóra, Stefán Þorleifsson, íþróttakennara. Hefur hann, ásamt nefndinni, sýnt hinn mesta dugnað, áræði og ósérplægni í starfi sínu og sigrast á hinum fjárhagslegu örðugleikum, sem við var að etja. — Pór Stefán til Reykjavíkur, útvegaði teikningu af lauginni, loforð um fjárframlag frá íþróttancfnd ríkisins, lagði drög að kaupum á byggingarefni o. s. frv. Eljusemi nefndarinnar og Stefáns er það ekki sízt að þakka, að laug- in er komin upp. í fyrravor, 1942, var byrjað á sjálfu verkinu og 8. ágúst s.l. var laugin vígð. Þó var verkinu ekki að fullu lokið og er ekki enn, því umhverfi laugarinnar hafði ekki verið lagfært. — Yfirumsjón með verkinu hafði Sig. Friðbjörnsson, múrari. Steján Þorleifsson íþróttakennari. Af kunnugum mönnum er talið að laugin í Neskaupstað sé með fullkomnustu og beztu útisund- laugum á landinu. Henni var val- inn staður í allstórri kvos í miðj- um bænúm, rétt ofan við frysti- húsið. — Lengd laugarinnar er 25 m., breidd 8 m. og mesta dýpt 2.50 rri. Við norðiirenda laugarinnar eru búningskleíar, steypiböð, kennara- herbergi, miðstöð og klefi fyrir væntanlegt gufubað. uppástungu mjög fylgjandi og vil að bæjarstjórn fyrirbyggi allar byggingar, eða önnur mannvirki k> nefndu svæði, sem enn er óbyggt, mcð það fyrir augum, að skrúð- garðurinn verði stækkaður ein- hverntima síðar. — Ef úr þessari ráðagerð yrði, væri Neskaupstaður líklega betur staddur með útisam- komustað en líklega nokkurt annað þorp á landinu af svipaðri stærð. Upphitun laugarinnar er þannig fyrir komið, að afgas aflvélar á rafstöðinni, sem er þarna skammt frá, er látið hita vatnið í þar til gerðu tæki, smíðuðu af fyrirtæki Gísla Halldórssonar, verkfræðings í Reykjavík, og er síðan leitt í laugina. — Ekki verður enn um það sagt hvernig þessi aðferð gefst hér að vetrinum, en það sem af er hefur hún reynzt sæmilega og hefur þó tíðin verið óvanalega köld síð- an laugin tók til starfa. Einstaka mcnn eru svo skamm- sýnir, að telja óráð að hafa byggt laugina kostnaðarins vegna. — Sannleikurinn er sá, að laugin verð- ur að teljast ótrúlega ódýr. Eins og hún er nú, áð meðtöldum kostn- aði við lögun umhverfisins, er verð Sundlaugin í Neskatipstað. (Myndina tók B. Bjbrnsson, Norðjirði). Umhverfi laugarinnar er nú ver- ið að fegra og lagfæra og er allt út- lit á, að hér sé að rísa upp hinn glæsilegasti útisamkomustaður. — Er þegar lokið við að gera brekk- una vestan laugarinnar þannig, að hún er öll í þrepum og hið bezta áhorfendasvæði. — Er og áformað að fara eins að með austurhlutann. Skammt ausan við laugina er skrúðgarðurinn, sem vérður smátt og smátt tilkomumeiri og fegurri eftir því sem árin líða. — Milli hans og laugarlóðarinnar er einn allstór sandhóll. — Ég hef heyrt menn stinga upþ á því, að skrúð- garðurinn yrði stækkaður vestur að lóð laugarinnar og hvort tveggja gcrt að sameiginlegum útisam- komustað bæjarbúa. Ég er þessari hcnnar um 210 þús. kr., cða álíka mikið og einn 15—20 tonua mótor- bátur. * Nokkra menn hef ég heyrt halda því fram, að ekki hefði átt að DyggJa laugina á meðan verðbólg- an helzt. — Þetta er hin mesta firra. — Ef dregið hefði verið að byggja laugina þangað til nokkrum árum eftir stríð, yrði scnnilega komin krcppa og allir haft nóg nieð sína pcninga að gera, og þó laugin yrði þá e. t. v. 10 sinnum ódýrari gæti svo farið að hver króna, sem í hana færi, væri 10 sinnum verð- mciri en nú. — Þessi mótbára gæti átt við rök að styðjast, ef mann- virkið væri að mestu í skuld, en það er þcgar að miklu lcyti greitt og verður væntanlega greitt að fullu á næsta ári. , Kosthaðurinn við sundlaugar- bygginguna hefúr að mestu hvílt á bæjarsjóði og íþróttasjóði ríkis- ins. Allmiklu hafa áðurnefnd félög safnað og ýms fyrirtæki hafa lagt fram nokkurt fé. — Þá hafa og Mjóafjarðar- og Norðfjarhreppur lagt fram sinn skerf, enda til þess ætlast, að laugin geti einnig orðið þeim að notum. Það er ekki ósennilegt, að síðar muni það sýna sig, að sú almenna sundkunnátta, sem væntanlega kemur með starfrækslu laugarinn- ar, verði einhverntíma til þess að bjarga lífi einhverra sjomanna okk- ar og er þá bess að vænta, að þær fáu hjáróma raddir, sem andmælt hafa sundlaugarbyggingunni, hljóðni, jafnvel þó kostað hafi heilt mótorbátsverð að frelsa líf þeirra. Til viðbótar því, sem áður er sagt, má geta þess, að aðgangur er að lauginni aðeins að norðanverðu og liggja háar, steinsteyptar tröpp- ur af svokölluðu Miðstræti niður að lauginni. Með þessu er fyrir- byggt að óhreinindi berist í laug- ina með baðgestum. Rekstur laugarinnar annast fimm manna nefnd f. h. bæjar- stjórnar, en bæjarsjóður er eigandi laugarinnar og rekur hana. — Nefndin er skipuð af sömu aðilum og á sama hátt og byggingarnefnd laugarinhar var skipuð. Hafa sömu menn, sem þá nefnd skipuðu, verið valdir í stjórn laugarinnar og er það vel farið, því hún hefur sýnt þann dugnað í starfi sínu, að vel er ^henni treystandi til að starf- rækja laugina svo vel fari. Sundkennari er Stefán Þorleifs- son. Hann er ungur maður og ötull og hinn reglusamasta í hvívetna og fullvíst, að hann rækir starf sitt af elju og trúmennsku. Framh. á 3. síðu. LÚÐVÍK JÓSEPSSON: Kauptún á Fijótsdalshéraði Undanfarin ár höfum við sósíal- istar bcnt á nauðsyn þess, að haf- ist yrði handa um nýsköpun í land- búnaðarmálum þjóðarinnar. Við höfum vakið athygli á því, að auk- in véltækni og verkaskipting yið landbúnaðarstörf, sé frumskilyrði þess, að hægt sé til frambúðar að bæta lífskjör og auka þægindi þeirra, sem í sveitunum búa. Til þess að hægt sé að koma við véltækni nútímans, svo nokkru nemi, í landbúnaðarframleiðslu okkar og til þess að hægt sé að koma fram hliðstæðri verkaskipt- ingu til svcita og nú er í kaupstöð- um landsins, er óhjákvæmilegt að upp rísi þorp eða kauptún til svcita. Þeirri stefnu að þétta bæri byggðina til sveita, færa bæina saman í hverfi eða þorp, vcx stöð- ugt fylgi. Því miður ber enn all- mikið á þeim mönnum, sem sýna fullkomið skilningsleysi til þessara tillagna og það sem verst er, að þeirra gætir hvað mest mcðal helztu ráðamanna um landbúnað- framkvæmdir. Þrátt fyrir andóf slíkra manna gegn tilögum okkar sósíalista um samfærslu byggðar- innar og aukinnar verkaskiptingar til sveita, þá hugsa bændur, víða á landinu og t'. d. á Austurlandi eins og nú skal nánar að vikið, til framkvæmda í þcssa átt. UNDIRBÚNINGUR HAF- INN AÐ MYNDUN ÞORPS Á FLJÓTSDALSHÉRADI Á Austurlandi hcfur mörgum komið til hugar, að svcitaþorp ætti eftir að rísa upp á miðju Héraði í nánd við krossgötur þær, sem myndast við Lagarfljótsbrú. Fljótsdalshérað er eitt fegursta hér- að landsins og býr 'yfir feikna möguleikum til landbúnaðarfram- leiðslu. Þar er bygging nú dreifð, nokkr- ir km. á niilli bæja, cins og allstað- ar ahnars staðar til sveita hér á landi. Vörudreifingarmiðstöð fyrir Héraðið er niður á Reyðarfirði í 40—100 km. fjarlægð frá bænda- l)ýlúnum. Alla þessa löngu leið er vörunum dreift út til hvers ein- staks býlis. Dreifingarkostnaður^ verður á þennan hátt óhæfilega hár, auk þess sem þessu skipulagi fylgir á ln'erju ári sá vandi. að Fagridalur, eina leiðin frá Reyðar- firði til Hcraðs, lokast um lengri eða skemmri tíma. Bændur á Héraði hafa cins og eðlilegt er, hug- leitt það í tilefni af þessum vanda- málum, að ílytja verzlunarmið- stöðina frá Reyðarfirði upp á Hér- að. Og nú þegar þeir sjá, betur en nokkru sinni fyrr, að hin eðlilega þróun í landbúnaðarmálum okkar. er sú, cins og hjá öðrum þjóðum. að byggðin til sveita þéttist, færist saman og myndi þorp eða byggða- hverfi, þá hafa þeir brotið á bak aftir alla mótspyrnu gegn því, að verzlunin verði flutt upp yfir og hafa því ákveðið, að kaupfélagið í Rej'ðarfirði byggi verzlunarhús þai- á Héraði, sem væntaulegu kaup- túni síðar væri ætlað að rísa upp. Flutningur vcrzlunarinnar er grundvallaratriði fyrir sköpun hins Framh. á næstu síðu.

x

Austurland : málgagn sósíalista á Austurlandi

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Austurland : málgagn sósíalista á Austurlandi
https://timarit.is/publication/592

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.