Víðir


Víðir - 01.06.1934, Blaðsíða 1

Víðir - 01.06.1934, Blaðsíða 1
VI. árg. Vestmannacyjum, 1. júní 1934 14. tbl, Fortíð og framtid. i, Saga hins íslenska stjórnarfars og afkomu ríkissjóðs síðustu 10—12 árin er lærdómsrík. Fram til kosninganna 1923 fóru með stjórn landsins samsteypu- stjórnir — stundum studdar af andstæðum flokkum, sem þá voru í engu samtaka. — Síðustu árin fyrir 1923 varFramsóknarflokkur- inn leiðandi flokkurinn að stjórnar- stuðningi. x Þá kom svo mikil óreiða á fjárhag ríkisins að fjármálaráðherra Framsóknar sagði skuldir ríkis vera annaðhvort þetta eða hitt, sem sé vissi hvorki upp né niður um ástandið. Pað var tekið með vetlingatök- um á öllum málum engin föst stefna í fjármálum, alt látið reka á reiðanum. — Þessu ófremdar- ástandi hrundi þjöðin af sér við kosningar 1923 er hiin fól Borgara- flokknum — núverandi Sjálfstæðís- flokki, að annast stjórnarmyndun. Sú stjórn, sem þá var mynduð, undir forustu Jóns Magnússonar Og með Jón Þorláksson sem fjár- málaráðherra, sýndi greinilega stefnubreytingu í fjármálastjórn ríkisins. — Skuldir voru borgnðar niður, skattar og tollar lækkaðir, en þrátt fyrir það unnið mikið að verklegum framkvæmdum. Það var stefnt að því að gera ríkið skuldlaust og sjálfstætt, losa það u'ndan oki lánardrotnanna og leyfa því að krefjast þess eins af gjald- endum, sem það þurfti til reksturs ríkisins og til framkvæmda. Stjórnir áranna 1923—1927 stigu stór spor í þessa átt, enda stöð að baki þeim sterkur, einhuga meirihlutaflokkur, sem gat fylgt fram réttu máli, án þess að eiga vírslit þess undir geðþótta annaira flokka. Þetta er saga áranna 1923—'27, þegar Sjalf- stæðisflokkurinn fékk einn ráðið stefnu ríkisstjórnarinnar. Sjálfstæðisflokkurinn beið ósigur við kosningar 1927, vegna ófyrir leitinna og óréttmætra árása andstöðu flokkanna, samfara tak- markalausum skrumloforðum og falsloforðum þeirra sömu flokka, Framsóknaiflokkurinn tók að sér stjórnarmyndun með „hlut- leysi" kratanna. . Þessir flokkar fóru með stjórn landsins árin 1927—1931. Fór þar saman gengdariaust bruðl og óvit í fjármálum hjá Framsbknar- ráðherrunum og frekja og tak- markalaus eiginhagsmunapólitík kratabioddanna, sem héldu lífi stjórnarinnar í höndum sér. Fram- sóknarfiokkurinn bafði ekki þing- meiiihluta og hófst þá verslunin við krata. Stjórnin bjó til „feit" embætti eitt af öðru ' og leiddi þangað krataforingjana í halarófu. Komnir á „stallinn" voru kratarnir leiðitamir í bili, þeim hafði tekist að koma fram þeim einu áformum, sem öllum krataforingjum hér á landi eru hjartfólgin: Að auðga sjálfa sig á kostnað þeirra mál- efna, sem þeim er trúað fyrir. Þessi vöruskiftaverslun stóð 4 ár. Rikisskuldir tvöfölduðust. skattar og toliar. hækkuðu, og fjármála öreiðan í ríkisbúskapnum komst í algleyming. Þetta var auðvitað ekkert merkiiegt. Það yantaði samhuga og sterkan þingmeirihluta er fyldi ákveðinni og gætilegri stefnu í.fjármálum. Slíku var ekki til að dreifa. Srjomin fórnaði öllu til þess að lafa og bitlingahit krat- anna varð aldrei mettuð. Fyiir tveimur árum tókst loks Sjálfstæðismönnum, ásamt vitrari hluta Framsóknarflokksins, að stemma stigu fyrir framhaldi þessa ósóma. Krataliðinu var hrundið úr jötunni, eyðsluseggjunum vikið á brott og tekiu upp gætileg og heiðarleg stefna í fjármálum. Þetta var aðeins fyrsta sporið tfl þess að ieiða þjóðina út úr þeim ógöng- um, som hún lenti í, á árunum . 1927~'31. Nú gefst þjóðinni sjálfri tækifæii til þess að stíga annnað og stærra spor fram til ljóss og velgengis II. Reynsla undanfarinna ára heflr ^sýnt, að ríkinu var best stjórnað þegar einn sterkur, samhentur og gæfcinn flokkur fór með vöidin. — Á stjörnarárum Sjálfstæðisflokks- ins 1923--'27 var ríkisbúskapur- inn r6kinn á heilbrigðum grund- velli. Þeir voru einir om ráðin og gátu óhindrað unnið að velferð , þjóðféiagsins. Framsóknar og krata- árin . {1927—'31) byggist alt á mútum til handa krötum og er ríkissjóður látinn borga brúsann. Það var ekki von að vel færi. — Nú standa kosningar fyrir dyr- Innilegt þakklæti fyrir auösýnda samúÖ við andlát og jarðarför fósturdóttur okkar Svanhvít- ar K. Einarsdóttur, ValgerÖur Þorvaldsdóttir Guðjón Þócðarson. um. Nýju kosningalögin gefa kjós- endum meiri rétt en þau gömlu, en þau leggja þeim einnig meiri skyld- ur á herðar. TJppbótarsætin jafna að nokkru þann órétt, sem áður ríkti á milli hinna einstöku kjör- dæma. — Nú kemur hvert atkvæði til góða bæði þingmannsefni kjósenda og stjórnmálaflokki þeim, sem hann tilheyrir, Við útreikning uppbót- arþingsæta eru nctaðar þær at- kvæðatölur samanlagðar, sem frambjóðendur flokksins fa í öll- um kjördæmum landsins, auk þeii ra atkvæða, sem landlisti sama flokks kann að fá. það er þess vegna áríðandi að hver frambjóð- andi fái sem flest atkvæði. Það eru margir flokkar, sem hafa frambjóðendur í kjöri við kosningarnar 24. júní n. k., og mislit er hjörðin. Sjálfstæðisflokkurinn gnæfir þar yfir alla hina. Hann hefir sýnt það í verkum, að stjórnmálastefna hans er ríki, og þjóð heillavæn- ieg. Hann er stærsti flokkurinn og þess vegna líklegastur til þess að ná meirihluta þingsæta og geta myndað starff>hæfa meirihluta- stjórn. Með honum einum abyrg- um .fyrir Btjórn landsins, getum við búist við að batnandi tímar fari í hönd, hér á landi. Með sigri hans er girt fyrir það, að mútu- lið kratanna láti greipar sópa um ríkissjóð, eins og það gerði á ár- unum 1927—31. f Það er glæsilegifr hópur, sem flokkurinn býður fram til kosn- inga um land alt, og það verður gifturíkt starf, sem þessir menn munu leysa af hendi, ef þjóðin ber gæfu til að fela þeim með- ferð málefna hennar í framtíð- inni. — Við Vestmannaeyingar höfum verið svo lánsamir, öll arin síðan 1923, að eiga á þingi ágætan fulitrúa, þar sem er Jóhann Þ. Jósefsson. Hann heflr ávalt bar- ist ötullega fyrir mál«fnum þessa bæjar á þingi, og er að allra dómi talin einna bestur þeirra manna, sem setu hafa átt á þingi hin síðustu ár. Hann heflr enn þá einu sinni gefið okkur kost á að senda sig, sem fulltrúa á þing, og er það vel farið. Vestmannasyingar munu skipa sér þétt um bann við kosn- ingarnar 24. júní n. k. En að lokum vil ég minna ykk- ur á eitt sjálfstæðismenn. Við þessar kosningar eru þið ekki að- eins að velja ykkur þingmann fyrir Eyjarnar, þið eruð einnig að bæta við atkvæðatölu Sjálfstæðis- flokksins, þess eina flokks, er þjóð- in getur byggt á vonir um góða framtíð fyrir land og lýð. Sigur hans er gæfa þjóðarinnar. Baldur, Dcilur og dómar* Að deila'um málefni, á að vera hægt, án þess að meiða persónur manna, þó að oft vilji verða mis- brestur á því að það takist. Að deila um menn er mikið vanda- samara og viðkvæmara mál, og endar löngum með hita, sem trufl- ar alla dómgreind, og verður þá oft skamt öfganna milli. Lengi heflr haldist vakandi deila um spítalann hér, — hið svo- kallaÖa spítalamál, — og létu margir sér fátt um flnnast, alt til síðustu daga. En nú heflr fjöidi fólks fengið nýjan vind í seglin, úr einhverri átt, óg siglir hraðbyri eitthvað út í loftið, án þess að líta til hægri eða vinstri, uns skipið tek- ur grunn við öfganna strendur. Það er engu líkara en að nú sé annaihvor maður órðinn iækn- ir og jafnvel lyfjafræðingur, þó að ekki sé talað um hvað fólkið er orðið skarpskygnt á menn og hin vandasömustu maloíni.

x

Víðir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Víðir
https://timarit.is/publication/600

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.