Víðir


Víðir - 12.10.1934, Blaðsíða 1

Víðir - 12.10.1934, Blaðsíða 1
VI. árg. Vestmannaeyjuin, 12. ©któbcr 1034 29. t»l. Skipstjórafélag. Á opnu skipa öldinni voru þeir, sera a þeira höfðu yfirraðin kall- aðir formenn, en ef skipið var með þilfari, þá var yfirmaðurinn alt i einu orðinn skipstjóri, enda þött, skip hans væri alls eigi stærra en meðal mótorbátur nú gerist. Áður fyr var oiðið formaður lítið notað nema um yfirmenn á opnu skipi, en nú eru landfor- mennirnir orðnir svo margir, að báta og skipa formennirnir næst- um hverfa. T. d. er einhver fojj- maður í hverskonar félagsskap, og hver einasta nefnd hefir sínn for- mann, og nefndirnar eru orðnar ekki ' svo fáar. Það er því litið sagt með því, þó að talað sé um að þessi eða hinn sé formaður. Til aðgreiningar frá landfor- mönnum virðist því- rétt að kalla þá skipstjóra, sem eru formenn á sjónum, og mun svo gert í grein- arkorni þessu. í mörgum stærri útgerðarstöð- um landsins, hafa skipstjórar fé- lagsskap með sér, og heflr svo ver- ið í möig ár. Líklegast er skip- stjórafélagið „Aldan" í Reykjavík elst af þeim félögum. Þegar það fólág var stofnað, mun það eigi hafa vnrið gert með það mark eitt fyrir augum, að verja réttindi sín gagnvart útgerð- armönnum, þvi á þeim árum var lítið gert að því að deila um smá- muni, þegar um vinnu var ab ræða, hvort heldur að uhnið var á sjó eða landi. Aðal tilgangur félaganna var sá að manna stótt- ina og stybja hver annan, á sam- eigir'legan kortnað félagsmanna. Hér í Vestmannaeyjum eiga heimili, eins og vitanlegt er, margir skipstjórar. Virðist það ekki illa viðeigandi að þeir myndi með eér félagsskap, er stefni að því að styðja hver annan í staif- inu. — Ef menn kæmu saman öðru hvoru, töluðu um skipstjórn og sjóferðir og miðluðu hver öðrum af þekkingu sinni, þá gæti vafa- laust margt gott af því leitt. Það er alkunna, að hór byrja oft skipstjórn kornungir menn, sem margir hafa helst til lítið vanist sjóferðum, áður en þeir taka að sér þetta vandasama starf, og gætu þvl vafalaust haft gott af að tala við þá, sem meiri hafa raynsluna. En að því sleptu er verkefni nóg fyrir hendi, ef slíkur félagsakapur kæmist á fót. Fari nú svo að skipstjórar myndi með sér félag, þá er eitt, s*em ekki má gleymast: félagíð verður að vera ópólitískt, annars er það verra en ekki neitt. Sjó- menn, sem slíkir, verða að vinna saman á sjónum hvaða pölitíska skoðun sem þeir hafa, og sú mun reynslan vera, að þegar í krapp- an dans kemur á sjónum, er drenglyndi sjómannsins svo mikið að jafn fúslega leggur hann líf sitt í hættu, félaga sínum til bjargar, hverrar pólitískrar trúar sem hann er. Því þa ekki að hjálpa hver öðrum, einnig á landi? Hér í bænum er félag, sem nefnist Sjómannafélag, en inn í það hefir óviðkomandi mönnum tekist að smeygja svo eitraðri pólitík, að enginn tekur mark á því, og ílestir hinna bestu, sjó- manna halda sig sem lengst frá því. Er það fólag því engum að gagni. Hvort heldur að félag er kallað sjómannafélag eða verkamanna- félag, nú, eða skipstjöiafólag, þá þuifa hin politísku trúarbrögð þess að vera svo frjáls, að þar geti „íúmast allir, allir", að öðrum. kosti vinnur það ekki það gagn, 8em það annars gæti unnið. — Þetta heflr reynslan sýnt og mun sýna. Hver vill nú gangast fyrir því að stofna hér skipstjórafélng? Grein um þetta er fúslega tekin í Viði. Pulmotor nefnist á erlendum málum endur- lífgunartæki nokkuit, .sem dælir súrefni og hreinu lofti í hæfilegum hlutföllum inn í lungu manna, er fallið hafa í vatn og eru af þeim sökum að diuknun komnir. Oft getur tæki þetta bjargað mannslifi, og eru þau því víðast hvar til taks á stöðum þar sem títt er að menn falli í vatn, t. d. við hafnir stóiborganna og víðar. Hér í Vestmannaeyjum er ekkert slikt tæki til, og gegnir slíkt því meiri furðu sem hér eru alltið slík slys, enda mun oss öllum í fersku minni hið síðast þeirra. Menn standa eigi of vel að vigi í baráttunni við dauðann, ssem vana- lega í umræddum tilfellum hrifsar frá oss menn í blóma llfsins, e. t. v. heimilisfeður. Hér mun þó vera til 8lysavarnarfólag. En eigi er nóg að tækið sé tíl, það verður að vera til taks í húsi niðri við höfnina, svo að fljótt og auðvelt só að ná því, því að á skjótri hjálp veltur hér líf og dauði, tækið ætti að vera geymt í húai sem í flýti mætti hita upp og nægilega rúmgott til þess að hægt væii að kippa þar inn manni, sem fallið hefði í sjóinn, og byrja þegar í stað öndunaihreyflngar, í stað þess að flytja manninn langan veg. Tækið mun vait kosta mikið yfir 6—8 hundruð krónur og er þá ekki dýrt metið mannslif, ef menn horfa í þann kostnað. Ég skal fúslega gefa allar þær upplýsingar, sem ég get í té látið viðvíkjandi tæki þessu, enda vænti ég að þessi orð mín verði til þess að vekja menn til umhugsunar um málið og sem svo fæði af sér fsamkvæmdir. Vestmannaeyjum 8. okt. 1934 Einar Guttormsson. ErMeikar útvegsins. Það muu flestum hér vitanlegt, að það er ekki erfiðislaust sð afla flskjarins um hávetur og oft í mislyndri veðráttu. En það er svo sem ekki likt því að áhyggjur og erfiði só búið, þó að lokin komi. Nei, það er síður en svo, því að þá koma eiflðleikarnir tveir á móti einum, það er fiskverkunin og fisksalan. Við skulum nú segja að fisk- verkunin gangi sæmilega, það gerði hún að minsta kosti í þetta skifti, þrátt fyrir daufa þurka framan af sumrinu. Það má segja að verkuuin hafi eftir atvikum gengið vel ab því leyti, aÖ fiskur mun þvi næí allur kominn í hús, en aftur á móci hefir óvenju mik- ið af fiski soðnað. Hitinn var ó- vanalega sterkur margan daginn, sem fiskur var breiddur. . Þetta er að sönnu skaðlegt, en enn meiri skata og ótrúlegum «rf- iðleikum og kostnaði veldur það útgerðinni yflileitt, hvað flsksalan gengur tregt, Það er engin smá- ræðis vinna að hiröa fiskinn í húsi, — verja hann skemdum. í þetta sinn mun jarðslagi gera mjög vart við sig, og þegar svo er, mun ekki af veita að bursta fiskinn , niinst einu sinni 1 mánuði, ef vel á að fara, og má þakka fyrir að það dugi. Hver heilvita maður hlýtur að sjá, hvílíkur ögnar kostnaður það er, þegar um mikinn fisk er að ræða, sem liggur í húsi í marga mánuði. Þá eru ekki minst vandræðin við að eiga, ef að þuifiskurinn liggur langt fram á næstu vertíð. Fæstir munu vera svo húsa- rikir, að þeir eigi ekki etfitt með að geymá þurfisk, svo Dokkru nemi, og salta nýjan flsk sam- tímis. Þá er enn ótalinn sá gallinn vib sölutregðuna, sem mörgum reynist ail-þungur á metunum, sá óláns galli er ve^tir af allri víxla- fúlgunni. Sé gert ráð fyrír að bátur með meðalafla, borgi tvö þúsund krón- ur í vexti, og af hinum sama bát eru teknar með valdi tvö þúsund krónur í þennan nýja toll, þá. hveifa þar með öllu, litlar fjögur þúsund krónui. Þær þúsundir, sem þannig smjúga út úr greipum út- gerðarinnar, eru utan við allan eðlilegan útgerbarkostnab. Þab er svo sem ekki von að vel fari, þegar svona n í pottinn búib. En þessi mein er víst ekki svo gott að lækna. Þegar mest flskast hér, er ís- flskmarkaður venjulega daufur, svo að sú leið mun tæplega fæi. En væri ógerningur að h«rða eitthvað af fi»ki, eíns og gert var hér og um alt suðurland, fyrir fá- um tugum ára? Norðmenn herða árlega mikið af fiski,- og ekki heyrist neitt um sölutregðu á hon- um. Og vafalaust fá þeir hlut- fallslega eins gott verð fyrir hann og saltfiskinn. . Það hlýtur að vera hægt að fá markað fyrir íslenskan haiðfisk engu siður eu þann norska. Það er næsta merkilegt að enginn hór á landi skuli gera til- raun með að herða fisk til út- flutnings,' þegar menn árlega ksa um flskherslu Norðmanna. Hin síðari árin, sem flskur hér sunnanlands var heitur til út- flutnings, sögðu fróðir menn, aÖ

x

Víðir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Víðir
https://timarit.is/publication/600

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.