Víðir


Víðir - 10.02.1951, Blaðsíða 1

Víðir - 10.02.1951, Blaðsíða 1
XXIII. Reykiavík, laugardaginn 10 febrúar 1951 6. tölublað. Frosinn fiskur í U.S.A. Það kann að vekja nokkra athygli, að birgðir af frosnum fiski eru nú 6% meiri í Banda ríkjunum en á sama tíma í fyrra, og verðið hefur ekki al- mennt hækkað eftir árstíðum s. 1. haust vegna hins mikla framboðs af fiski. Þetta hefur þau áhrif, að fiskkaup eru mjög hagstæð borið saman við kaup á' ýmsum öðrum matmælum, og ætti því að mega búast við mikilli eftir- spurn. í desember voru 56% af fiskinnflutningnum frá Kan ada og 37.% frá íslandi. Heildarinnflutningur til Bandaríkjanna af bol-fisk- flökum, nýjum og frystum, yar árið 1950 30.000 lestir, 39% meira en árið 1949. Eft- ir löndum skiptist innflutn- ingurinn þannig (í svigum 1949): Kanada 23.000 lestir (19.000) Útflutningsverðið og afurðasalan. Mesta vandamál vélbáta- um. Var það hagstætt verð og íaland Noregur Í.600 900 ( 3.200) ( 200) Auk þess var nokkur inn- flutningur af flatfiski. Kanada eykur fogara- flofann. Fyrir um ári síðan var dreg- ið úr takmörkun á útgerð togara í Kanada, og kemur það nú fram í auknum bygg- ingum. Verið er að' byggja 7 togara í Kanada, og 3 hafa verið smíðaðir í Bretlandi. 011 eru skipin 100 fet og lengri. Þannig verða nýju tog- ararnir 10, og hægt er að fá leyfi til að byggja 7 í viðbót eða kaupa notuð skip, og jafn vel til þess að bæta við allt upp í 11 skipum. útvegsins í dag er, að sölu verð útflutningsvaranna svar- ar ekki til framleiðslukostn- aðarins. Til þess að koma hér á samræmi er um tvær leiðir að ræða, lækkun framleiðslu- kostnaðarins eða hækkun söluverðsins. I þessari grein verður nokkuð rætt um það síðartalda. Síðan KóreustyrjÖldin brauzt út, hefur verðlag á flestum vörum farið mjög hækkandi í heiminum. Þó á það ekki við um afurðir vél- bátaflotans, og einkum þó þorskbolinn, en hann er um 20% af aflanum fyrir utan síld. I Bandaríkjunum er nú verð á frosnum þorski í 5 enskra punda öskjum, þar sem flökin eru vafin í sellófan, 20 cent pundið frá skipshlið í New York, að frádregnum tolli. Það er um kr. 7,15 kg Um 10% hærra verð myndi fást fyrir þorskflök vafin í sellofan í 15 punda öskjum. Þorskflök selj- ast mjög takmarkað í Banda- ríkjunum, nema hægt sé að selja aðrar fisktegundir jafn- framt í vissum hlutföllum, að- allega ýsu, karfa, steinbít og lúðu, en á öJlum þessum teg- undum er verðið hagstætt, og verðið á þorskinum ætti að svara vel til framleiðslukostn aðar. Meðalverð s.l. ár er þó mun lægra. Verðið á þeim frosnu fisk- flökum, sem seld voru til meginlands Evrópu í vöru- skiptum, var kr. 5,50 kg. cif, og voru þau fiskflök að mestu í 7 punda pergamentsumbúð- FRAMLEIÐSLAN. Síldaraflinn 1950. Lestir 1950: Leslir 1949 Bræðsla 25.708 46.003 Söltun 27.257 17.387 Beitfuyrsling 7,272 7.950 Útflutt í ís 103 Niðursuða 11 47 Innlend neyzla 19 Samtals 60.441 71,407 Karfi í bræðslu 1950. Á árinu 1950 fóru 71.166 lestir af karfa til bræðslu í verksmiðjum, en ekkert árið áður. Fyrsti karfinn, 29 lestir, var bræddur i Hafnarfirði í apr- "> aðallec;a til reynslu. Karfaveiðar Iiófust fyrir alvöru hjá nokkrum skip- um skömmu fyrir togaravekfallið, og béldu suni ]>eirra áfram á meðan á verk- fallimi stóð, a)It sumarið. Þegar verk- fallinu lauk, byrjuðu mörg skip karfa- veiðar og héldu þeim áfram fram yfir áramót. svaraði vel til framleiðslu- kostnaðar. Annarstaðar, þar sem frosin þorskflök hafa ver- ið seld, íiefur verðið verið heldur lágt, nema í Tékkosló- vakíu. Salan á frosnu fiskflökun- um var heldur dræm árið sem leið, þó að allur frosni fiskurinn sé nú að heita má' seldur. Þeir, sem keyptu fisk til söltunar á s.l. ári eða þeir út- gerðarmenn, sem söltuðu sinn fisk sjálfir, urðu fyrir veru- legu tjóni, vegna þess hve verð'ið var lágt. I haust var söluverðið á saltfiski (blaut- fiski) til Grikklands kr. 2,60 kg. fob. og lægra til ítalíu. Þá var verðið til Spánar kr. 4,30 kg. Á þurrfiskinum var hlut- fallið ekki ósvipað. Þar var verðið til Portúgal kr. 4,80 kg. fob., en tæpar 7 krónur til Spánar. , Þetta verð, sem hér er nefnt, bæði á saltfiskinum og þurrfiskinum, er hvoru tveggja meðalverð á vissum förum, og er að sjálfsögð'u breytilegt eftir sölum og flokkum. Viðskiptin við Grikkland, ítalíu og Portúgal ræður framboð og eftirspurn eitt verðlaginu. Ef íslend- ingar settu þar hærra verð á fi-osna fiskinn sinn en keppi- nautarnir bjóða, myndi hann þegar hætta að seljast, en keppinautarnir fylla skarð íslendinga á markaðinum. Það er því engin von um hækkað fiskverð í Bandaríkj- unum að óbreyttu verð'Iagi þar almennt. Eins og áður segir, var sal- an til meginlands Evrópu (Austurríkis, Ungverjalands, Tékkoslóvakíu og Póllands) hagstæð fyrir frystihúsin. En því hefur verið haldið fram og það með rökum, að sumar af þeim vörum, sem teknax voru í skiptum fyrir fiskinn, hafi verið dýrar. Afstaða framleiðenda til þessarar gagnrýni er einföld. Fyrst og f remst gátu þeir ekki selt alla framleiðslu sína af frosnum fiski nema nota þennan markað. í öðru lagi vilja þeir ekki viðurkenna, að þeim beri fyrst og fremst að taka tillit til verðlagsins á mnflutningsvörunum frá þeim löndum, sem þeir verða að selja til. Það munu líka flest- ir, nema þeir, sem vilja líta á fóru víst öll fram gegn málin frá einni hlið, viður- greiðslu í sterlingspundum, en kenna, að framleiðandanum Spánn gaf ekki kost á öðru beri ekki skylda til að selja en vöruskiptum. Ætti öllum, vöru sína t. d. fyrir neðan af þessu að vera Ijó^t, hve! framleiðslukostnað, til þess geysimiklu sh'kt getur skipt að hæfft sé að fá innfluttu fyrir jramleiðandann. Og þegar Færeyingar hafa tæki- færi til þess að koma sínum fiski á vöruskiptamarkaðinn fyrir miklu hærra verð en er á frjálsa markaðinum í skjóli þess, að Banir kaupa vörurn- ar, þá er það vel skiljanlegt, að fiskverðið sé miklu hærra í Færeyjum en á íslandi. Þjóðinni er mikil nauðsyn á að geta aukið framleiðslu sína, en fyrsta skilyrðið til þess, að svo megi verða, er, að söluverð útflutningsvar- anna svari nokkurn veginn til framleiðslukostnaðar. . I Bandaríkjunum eru eng- in tök á að hækka verðið fram yfir það, sem er al- mennt á frosnum fiski. Þar er algjörlega frjáls markaður, og' 2. vöruna sem ódýrasta, nema hann fái það þá bætt iá annan hátt. Þetta sjónarmið gagn- vart útflutningnum hefur þó lengi verið mjög ríkjandi, og það er mjög vafasamt, alS frystihúsin hefðu fengið að selja til áðurnefndra landa, þó að það væri hagstætt verð fyrir þau, ef hægt hefði veriíf að selja fiskinn annað. Spánverjar keyptu fyrir borgarastyrjöldina upp í 60 þúsund lestir af þurrfiski, og er það upp undir helmingi meira magn en framleitt var af saltfiski í ár. Þeir gætu vafalítið keypt alla saltfisks- framleiðslu Islendinga, eins og hún er nú, og gott betur, ef Islendingar gætu aðeins hagnýtt spánskan gjaldeyri til vörukaupa eða selt hann öðrum þjóðum. En því er þetta sagt, að fiskverðið á Spáni er miklu hærra en til ýmissa annarra landa, sem saltfiskurinn er seldur tjí. Ef íslendingar gætu hagnýtt sér spánska markaðinn og jafn- vel þann ítalska, einnig með greiðslu í lírum, myndi nást mun hagstæðara verð á salt- fiskinum en tókst að ná s.l ár. Þetta eru þó allt mikil vanda- mál, og verður ekki ráðið fram úr þeim, svo að hvoríci útflutningurinn né innflutn- ingar líði við það, nema menn úr báðum þessum greinum verzlunarinnar leggi þar ráð. En hvaða leið væri hugsan- legt að fara til þess að fá þáð verð fyrir frosnu fiskflökin, sem svarar til framleiðslu- kostnaðarins. A venjulegurn tímum er M^eginlandið auk Bandaríkjanna eðlilegur kaupandi að frosnum fiski nema Holland og Belgía, þaðan sem mikil fiskveiði er. Hin miklu fiskneyzlulönd eins og Frakkland, Spánn, Portúgal og Italía eru ónum- in lönd í þessum efnum. En það tekur sinn tíma að vinna þar markað fyrir frosinn fisk og verður ekki gert, nema Framh. á 3. siðu. a ISFISKSOLUR. Dagar milli Söludagur Skipsnafn: sölu: Sölustaður Lestir: Meðalv. kg.; 1. fcbr. Hallv. Fróðad. Tív. 24 Hull 181 £ 12825 kr. S.2ft 9é __, Bjarni Olaisson, Akr. Grimsby 198 £10714 — 2.45 2. — Skúli Magn. Rvik 22 Hull 213 £13661 — 2,9» 3. — Keflvíkingur, Kefiav. 24 Hull 248 £ 11477 — 2,10 3. — RöðuII, Hafuarf. 25 Grimsby 234 £13191 — 2,55 5. — Bjarni riddari, Hafn. 27 Grimsby 240 £ 14278 — 2,70 5. — Júli, Hafnarf. 28 Aberdeen 235 £ 13551 — 2,60 6, — Surprise, Rvík 27 Grimsby 262 £ 14409 — 2,50 6. — Elliði, Sigluf. Grimsby 250 £14678 — 2,65 7. — Karlsefni, B.vík Vélb<átar: 25 Hull 239 £ 15672 — 2,95 3. febr. Skjöldur, Sigluf. Pleetwood 48 £ 2506 — 1,40

x

Víðir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Víðir
https://timarit.is/publication/600

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.