Víðir


Víðir - 27.10.1951, Blaðsíða 1

Víðir - 27.10.1951, Blaðsíða 1
Xxiii. Reykjavík, laugardaginn 27. október 1951. 30. tölublað. Langí sóft. Tveir norskir bátar innan við 100 lestir eru nýfarnir af stað til Suðuríshafsins til fisk- Veiða. Er þetta lengsta veiði- for, sem nokkur norskur fiski- bátur hefur lagt upp í. Hvalveiðararnir hafa marg- I oft skýrt frá mikilli fiskmergð, T sem sé þarna í hafinu. Nú fetlar Tönsberg Hvalfangeri að gera tilraun td að veiða 'þennan fisk, og eiga þessir tveir bátar að fiska þarna og leggja fiskinn Ú'pp í hval- bræðsluskipið. Lýsið' verður Unnið úr fiskinum og síðan framleitt úr honum mjöl. Fiskitorfurnar kváðu vera þarna svo þéttar, að varla sé hægt að sökkva netunum. Þetta er mest stór fiskur, sem fiefndur er asplin og vegur Hpp undir 85 kg. Einhverju sinni kom hvalveiðibátur með 7 lestir eftir 3 tíma. Fiskur þessi er á bragðið sem þorsk- Ur, en að sjá er hann ólíkur öJlum fiskum í norðlægum höfum. Menn, sem eru á hval- VeiðifJotanum, nota fisk þenn- , an mikið' til matar. •tjíj Um borð í hvorum bát eru 14 menn, og er gert ráð fyrir, að þeir yerði við þessar veið- fir fram í aprílmánuð, eða rúma 4 mánuði. Gert er ráð fyrir, að ferðin til Georgia, sem' er eyja á líkri suðlægri breiddargráðu og Island á ttorð'lægri, taki 50—60, daga. Stolt íslendinga. 30 ár eru liðin, síðan íslend- ingar fengu sitt fyrsta björg- unar- og varðskip, fyrsta Þór, sem Vestmanneyingar keyptu. Danir höfðu þá strandgæzluna og í nokkur ár eftir það'. Danskt björgunar- skip var einnig tíðum hér við land, en ekki var það starf- rækt hér á sama hátt og ís- lenzku skipin, sem önnuðust þann starfa ,að liggja á mið- unum, þar sem flotinn var, tilbúin til þess að veita aðstoð í skyndi. Ekki voru Islendingar á- nægðir með landhelgisgæzlu fjörðum — og svo hefur sjálf- sagt verið víðar á landinu — í tíð fyrsju vélbátanna — og ef til vill eitthvað opnu skip- anna. Var viðureign íslend- inga við erlenda landhelgis- brjóta oft hin harðasta. Út- lendingunum á sínum stóru skipum þótti, sem vonlegt var, hart, að þessi kríli skyldu ætla sér að trufla þau við ránsfeng sinn. En þeim lærð- ist furð'u fljótt, að íslendíng- arnir á þessum litlu fleytum voru harðskeyttir og ekkert lamb að ieika sér við, ef þeir á annað borð komust að út- Þegar elcki tókst svo vel til,|maður og hðsforingi úr sjóher að hægt væri að sigla veiði- þjófnum til hafnar, og honum tókst að þverskallast eða komast undan, var reynt að „taka nafn og númer" af skipinu og það kært fyrir landhelgisbrot. Náðist þá stundum til þess síðar, og voru þá halchn réttarhöld. Allt hélt þetta togurum nokkuð frá landhelginni, á meðan landhelgisgæzlan var meira ög minna slælega rækt af Dönum. Á sama hátt var með björg- unarmálin. Landsmenn urðu sjálfir að veita hver öðrum þá hjálp, sem þeir máttu á sínum litlu bátum, sem al- gengast voru 8 lestir á fyrsta skeiði vélbátanna. Fór það þá Ótti Norömanna við það, að þeir sætu uppi íneð talsvert magn af þurr- fiskframleiðslu sinni, hefur nú , vénað við það, að ísland og j Færeyjar eru með verulega miklu minna magn en búizt Var við. Norðmenn vona því, að í þetta skipti lendi þeir ekki í örðugleikum með' söl- Una. Dana, og urðu þeir oft við ill skilyrði á litlu fiskibátunum sínum, sem voru ekki nema svipur hjá sjón hjá þeim tíat- um, sem nú tíð'kast, að leggja til atlögu við landhelgisbrjót- ana. Var þetta ekki fátítt í Vestmannaeyjum og á Vest- Kaupmáttur dollarans hefur minnkað um helming síðan í ársbyrjun 1949, sé t. d. miðað við Moody-hráefna- hstann. ÍSFISKSÖLUR: Dagar milli Stiludagui Skip.inafn: sölu ¦ Sölust.: Lestir. Me'ðalv. kg.: 18. 0kt. Helgafell, Reykjavík 23 Cuxliaven 103 £ 7137 kr. 2.00 18. — F.j;ill rauði, Neskaupst. Cuxhaven 178 £ 8207 — 2.15 18. - Bjarniriddari.Hf. Grimsby 265 £10800 — 1.85 19. — Jörundur, Akureyri Grimsby 209 £ 8859 — 1.85 19. — Fylkir, Réykjavik 24 Grimsby 266 £ 10688 — 1.85 4 22. — C Ingólfur Arnars., Rvík 27 Grimsby 223 £ 10551 — 2.15 22. — ísqlfur, Seyðisfirði Hull 176 £ 7730 — 2.00 22. — Bjarnarey, Vestm.e. 27 Cuxhaven 228 £11624 .— 2.30 23. — HvaJfelI, Reykjavík 26 Grimsby 209 £ 8033 — 1.75 23. — Svalbákur, Akureyri 27 Grimsby 230 £ 0287 — 1.85 24. — Geir, Reykjavík 25 Grimsby 202 £ 9337 . — 2.10 Vélbátar: 4. okt. Gullfaxi, Neskaupst. Aberdeen 31 £ 977 — 1.45 12. — Björg, Neskaupst. Aberdeen 27 £ 1328 r- 2.20 Hið nýja varðskip „Þór". lendingunum og þeir gátu ekki komið því við að beita yfirburðum skipsins við að forða sér. Sló þá einatt í bardaga, þar sem útlendingarnir dældu á íslendingana heitu vatni af vélinni og „grýttu" þá kolum; einnig höfðu þeir til að sýna hnífa og byssur. En íslend- ingar þeir, er „fóru í togara", voru harðir af sér og létu ekki slíkar móttökur á sig fá og ruddust upp í skipið, og tókst þá hin harðasta viðureign, og mátti oft ekki á milli sjá, hvor hefði betur, og lá við limlest- ingum á báða bóga. Islend- ingar höfðu þá stundum með sér haglabyssur. Oft lauk þessari ^iðureign svo, að landhelgisbrjótnum ^rar siglt til hafnar, þar sem hann fékk sinn dóm, háa fé- sekt og afli og veiðarfæri gerð' upptæk. Og þá var hvoru tveggja selt í landi, en ekki komizt undan því, eins og nú er, með því að vísa málinu til hæstaréttar og láta meta þetta. stundum svo, að sá fórst, sem út fór til að bjarga. En það máttu þeir eiga togaraskip- stjórarnir á þeim tímum, ís- lenzkir sem erlendir, að þeir fóru oft að leita að bátum, sem óttast var um, og björg- uð'u margri skipshöfninni, þótt báturinn sykki. Þegar Vestmanneyingar keyptu Þór og hann kom fyrst til Eyja, er vafasamt, að þegn- ar stóru þjóðanna hafi verið stoltari af sínum stóra flota en Eyjaskeggjar voru af Þór, og var hann þó ekki stór, eins og lítiii línuveiðari. En það var sjálfstæðis- og öryggistil- finningin, sem lá á bak við komu þessa skips, sem gerði þá svo stolta og glaða. Og þetta skip brást heldur ekki vonum þeirra. Það bjargaði mörgum mannslífum og skip- um frá því að týnast, og það tók mjög marga landhelgis- brjóta. Má næstum því segja, að' þá hafi togarataka verið daglegt brauð. Dana og síðan áratugum sam- an skipherra á varðskipunum íslenzku. Stýrimaður var Friðrik Ólafsson, sem síðar var einnig árum saman skip- herra á varðskipunum og er nú skólastjóri Sjómannaskól- ans. Sýnir þetta, að siglt var fyrir háan byr með mannval á þetta fyrsta björgunar- og varðskip íslendinga. Gamli Þór bar svo „beinin" norður í Húnaflóa, og var bans sárt saknað', ekki sízt af Vestmanneyingum, sem höfðu notið svo mikils góðs af starf- semi hans. Ekkert manntjón varð á skipinu. Hann var alla sína tíð happaskip. Nú er nýr Þór kominn af hafi, fagurt og frítt skip. Það er hraðskreiðasta skip ís- lenzka flotans og dregur uppi hvaða togara sem er. Það er einnig vel vopnað, eftir því sem um er að gera á slíkum skipum. Þar eru vaskir dreng- ir um borð og skipherra, sem er harður í horn að taka, þeg- ar þess þarf með. Það fer fagnaðarbylgja um hugi ís- lendinga, þegar þeim verður' hugsað til þessa nýja skips síns, hversu góð skilyrði það hefur til þess að aðstoða sjó- mennina við strendur lands- ins í lífsbaráttu þeirra og hversu vænlegt það er til að geta varið vel fyrir ágangi ís- lenzka landhelgi. Og hversu Jiefur ekki land- helgisgæzlan aukizt á þessum þremur tugum ára, sem liðnir eru, síðan fyrsti Þór kom til landsins, og þökk sé þeim mönnum, sem bezt hafa verið vakandi í þeim málum. En þó er hér ekki nema áfanga náð. Sjómenn á hverju hinna stærri veiðisvæða gera rétt- mætar kröfiir til, að varð- og björgunarskip sé þar að stað- aldri. Til þessa þarf, eins og er, 10 varðskip, og það' á eftir að verða. Og það er miklu minni bjartsýni en þótt einhver hefði sagt við komu fyrsta varðskipsins, að þau ættu eftir að verða 5 eftir 30 ár og meðal þeirra jafnglæsÍT legt skip og nj-i Þór. Vonandi missa leiðtogar þjóðarinnar aldrei sjónar á því, hve landhelgin og góð gæzla hennar er mikilvæg fyr- ir lífssafkomu þjóðarinnar og sjálfstæði. Megi heill og hamingja fylgja þér, Þ6r, skipi og skips- höfn, og þú verða ástmögur Fyrsti skipstjóri á Þór var þjóðarinnar sem hinn fyrsti Jóhann P. Jónsson, þá ungur nafni þinn. e

x

Víðir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Víðir
https://timarit.is/publication/600

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.