Dagblað

Tölublað

Dagblað - 27.06.1925, Blaðsíða 1

Dagblað - 27.06.1925, Blaðsíða 1
Laugardag 27. fúní 1925. W>ag6lað I. árgangur. m. tölublað. rxMEKKLEYSI, kæruleysi og i\ allskonar sóðaskapur eru ^r þeir þættir i þjóðlífinu is- ienzka, sem alt of mikið ber á. Hefir Dagbláðið margoft áður minst á einstök atriði þessu viðvíkjandi, einkum að því er snertir meira hreinlæti og rögg- samari framkvæmdir til þrifa í höfuðstaðnum. Mál þetta er svo margþætt, að ekki er unt að rekja það svo sem vera ber í stuttri blaða- grein. Allur almenningur á þarna hlut að máli og stjórnarvöld borgarinnar. Að þessu sinni skal minst á «itt atriði af mörgum, með því að það er svo áberandi í aug- um allra siðaðra manna, er- iendra sem innlendra. Ólíðandi sóðaskapur og ófyrir- gefanlegt framkvæmdaleysi er það, að ekki skuli vera á al- mannafæri afdrep (mígildi) fyrir almenning. Þessi skrælingjahátt- ur er svo einstæður fyrir Reykja- vík, að útlendingum, sem heim- sækja okkur, blöskrar slíkt, því þeir eru alstaðar betra vanir, a. m. k. þar sem um höfuð- borgir er að ræða. Aðeins á einum stað eru nú opinber saierni, en það er í Verkamannaskýlinu. Reyndar eru þau að ýmsu leyti ófullkomin, og það sem verra er, að varla er hægt að segja að þau sé fyrir almenning. Þegar lítiö er um vinnu, og eins í kaffitímum, er oft mikil þröng í gangi Verka- mannaskýlisins, og verður þá að troðast gegnum söltuga og koluga verkamenn, til að kom- ast erinda sinna. Fyrir betur búna menn er þetta mjög óþægi- legt, og fyrir kvenfólk alveg •ófært. Er- þetta sizt sagt verka- mönnum til lasts, því auðvitað geta þeir, sem ganga i hvaða vinnu sem er, sall, kol, fisk, sement o. s. frv., ekki verið svo hreinlega tii fara, að betri föt óhreinkisl ekki við núning í troðningnum. Það minsla, sem viðunandi væri, eru 2—3 al- menningssalerni i miðbænum, og svo eitt í hverjum bæjarhluta: vesturbæ, austurbæ og guðlasts- hverfi. Þetta ætti að vera neðanjarð- , ar afdrep, þar sem karlar og konur gæti ófeimið gengið er- inda sinna, s;tt til hvorrar hand- ar, og'að alt hreinlæti væri þar i bezta lagi og undir góðu eftir- liti heiibrigðisstjórnar. í borgum erlendis er þessu betur fyrirkomið en hér. Þar getur hver maður, svo að segja hvar sem hann er staddur i bænum, gengið erinda sinna niður í götuafdrep. En hér í sjálfri höfuðborginni komast menn oft í mestu vandræði í þessu efni, og verða því að leita að húsabaki,. eða jafnvel ráðast inn í einkabústaði, til að firrast vandræði. Ef til vill þykir ekki »fínt«, að tala opinberlega um svona mál, en slikum tepruhætti og hégómaskap er hér gengið fram hjá og ekkert tillit tekið til. Ástandið, eins og það er nú, er ófært, og því verður að breyta í viðunanlegt horf, svo skamm- laust verði. Það er aðalatriðið, og það verður að komast til framkvæmda. -m. -n. Helgidagavinna. Eitt af því, sem mest hefir borið á hjá síðustu þingum, er hin ákafa mótspyrna gegn allri takmörkun vinnutímans á hvaða sviði sem er. Á síðasta þingi kom þetta einkar vel í ljós. Tvö frumvörp í þessa átt voru fram borin. Annað af hálfu rakara, llutt af Jakob Möller, um takmörkun vinnutíma þeirra og hitt, llutt af Jóni líaldviussyni, fór fram á að banna með lögum alla helgi- daga- og næturvinnu í landinu. Frumvarp rakaranna ræddu þingmenn allrækilega, en af ástæðum, sem enginn utan- þingsmaður nokkru sinni skilur, synjuðu þeir þó að lokum um þessa sjálfsögðu réttarbót. Hitt frumvarpið var víst felt um- ræðulítið, hefir þingmönnum sjálfsagt ekki þótt taka að eyða orðum að þvilíkri fjarstæðu. Virðist sem þingmenn mis- skilji mjög stöðu sína, er þeir láta ímyndaða hagsmuni ein- staklingsins sitja í fyrirrúmi fyrir rjettmætum kröfum fjöld- ans; færi það og að likum, að eigi yrðu þeir menn mosavaxn- ir í þingsætum, ef haldið verð- ur uppteknum hætti. Hver heilvita maður hlýtur að veita því eftirtekt, hversu rótgróinn sá ósiður er orðinn í Reykjavik, að gera sér engan dagamun. Að vísu munu flestir þekkja uppruna og eðli hvíldar- 'dagsins, en jafnskjótt og tæki- færi býðst er honum breytt í vinnudag. Allir sem vinnu geta fengið á sunnudegi, láta það ekki undir höfuð leggjast; þykir sú vinna arðvænlegri, því þá er greitt hærra kaup en ella. Verkamenn bera það fyrir sig, að ógerningur sé að neita að vinna á helgum dögum, meðan enga lagalega aðstoð sé að fá, því nógir muni gefa sig fram til vinnunnar, þó þeir sem bundist hafi félagsskap, gangi frá. Mun það og hafa við rök að styðjast. Allir sem á þetta mál lita frá heilbrigðu sjónarmiði, hijóta að sjá, hversu rotið þetta fyrir- komulag er. Fyrir löngu er vís- indalega sannað, að þvi styttri og reglubundnari sem vinnu- tíminn er, þess meiru afkastar hver einslaklingur, og enginn hefir nokkru sinni efast um nauðsyn bvíldardagsins. — Hér mun það vera talin hagspeki að vinna nætur sem daga,

x

Dagblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblað
https://timarit.is/publication/605

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.