Dagblað

Tölublað

Dagblað - 22.09.1925, Blaðsíða 1

Dagblað - 22.09.1925, Blaðsíða 1
Priðjudag 22. september. 1925. aaðfað I. árgangur. 193. tölublað. EIN S og lítill neisti getur orðið að björtu báli, þann- ig getur tildur og tepruskap- ur orðið að hamstola hégóma- skap, sem breiðist svo óölluga út, að enginn fær viðnám veitt. Mannkynið mun vera og verða sjálfu sér líkt á öllum öldum. Pað er skemri leið en lýði grun- ar milli villimannsins, sem skreytir sig með litfjöðrum og málar líkama sinn, og nútima- mannsins, sem litar hár sitt og skegg og er að leitast við að vera sundurgerðarmaður í klæða- burði. Eða er ekki mjótt sund á milli villikonunhar, sem fleygar nmnn og nasir fánýtum gersem- um, og svo skartkonu nútímans, sem ofhleður á sig skrauti hátt °8 lágt, og veit naumast hvern- ig húh á að ganga eða bera sig. Svo nakin er hún í samkvæm- um og á danzleikjum, að litill verður munur á, þótt mittisskýla fiia væri, eins og á frumstigi mannkynsins. Pað er þá helzt sem skilur, að silkivafðir fót- leggir og saffíanskór bregða á leik undan gliloíinni mittisskýl- unni eða hinum svonefnda kjól. Tízkan og prjálið haldast í hendur á öllum tímum. En eft- ir síðustu þrengingartíma víg- aldar vorrar er sem margskon- ar æði hafi gripið þjóðirnar. Má þar nefna spilaæði og danzæði, sem svo er orðið oiagnað að austurlandaþjóðirn- ar eru að hervæðast gegn þess- nm ófögnuði og gera hann nú landrækan sakir þess að í kjöl- i'ar siðlausra danzleika sigli margir lestir, sem erfitt reynist að útrýma, ef þeir ná rótfestu. Hér á landi hefir litið bólað a þessu faraldri, en best mun satnt að gjalda varhuga við Pyi i tíma. — Svo segir skáíd- ið E»nar Benediktsson: Leiö er hál yfir urö og ál, "PPÍ' er stál, viö fætur bál, dult finst tál og dýrt finst prjál, dygg skal sál, en fast skal mál. Áhrif áfengs öls. Prófessor JGmil Kroepelin gerir f róðleg-an samanburð á venjulegu öli meö 4% os> öli á ófriöar- árunum með aðelns V* % áf engi. Fjöldi manna Iifir í þeirri sælu villutrú, að öl sé í raun- inni ekki venjulegt áfengi, eða a. m. k. ekki nærri eins skað- legt og annað áfengi. Auk þess sé ölið mjög holt og nærandi, og læknar ráðleggi það jafnvel til heilsubótar. Þessum fróðu mönnum virðist alveg hulin sú visindalega staðhæGng merkra vísindamanna víðsvegar um heim, að í venjulegu öli er að eins mjög lítið næringarefni, og því minna, sem ölið er áfengara, því í hreinu áfengi er ekkert næringarefni. Það getur því ver- ið fróðlegt að kynna sér skýrsl- ur þær og samanburð, sem Emil Kroepelin, prófessor í Múnchen hefir gert á áhrifum venjulegs öls með 4% áfengi og öli því, sem leyft var á ófriðarárunum með að eins V2% áfengi. Prófessor Kroepelin segir á þessa leið: — »Hinar miklu breytingar í öllum lifnaðarhátt- um á ófriðarárunum urðu þess valdandi, að sérfræðingar í geð- veiki (psykiatrikere) fóru að leita lausnar á spurningu þess- ari: Hvaða áhrif hafa þessar miklu breytingar haft á sálar- heilsuna? Hin mikla takmörk- un áfengisnotkunarinnar hefir reynst þjóðinni sérstaklega holl, og hefir bætt úr ýmsu því tjóni og böli, er ófriðurinn olli«. Hér birtist stuttur útdráttur úr skýrslum Kroepelins prófessors. Bayern er mesta öllandið í Norðurálfu. Fyrir striðið drakk hvert mannsbarn í Bayern 232 lítra af öli árlega, að meðaltali. (Á öllu Þýzkalandi var meðal- talan 102,1 litri á mann). Árið 1918 hafði öldrykkjan í Bayern lækkað niður í 138,8 1. á man. Og þar eð ölið var nú miklu óáfeng- ara en áður, var neyzlan að eins V« á móts við það, sem áður var drukkið. Á ófriðarárunum varð jafnvel öllandið Bayern að setja bann við notkun sterkara öls en með a/2% áfengi. I Bay- ern drekka menn lítið af vini og brennivíni, en samt minkaði brennivínsneyzlan þar um helm- ing á ófriðarárunum. — Áhrif áfengistakmarkana þess- ara á heilbrigði þjóðarinnar komu greinilega í Ijós. og má fullyrða, að þau hafi verið góð. Tala þeirra, sem lagðir voru inn á sjúkrahús sökum óhóf- legrar áfengisnautnar og deliri- um tremens lækkaði frá 2598 árin 1910—1913 niður í 476 árin 1915—1918. Prátt fyrir nær- ingarskortinn dóu færri ungbörn af hverjum 100 heldur en áður. Árið 1912 dóu af óhóflegri á- fengisnautm 1,46 af hverju þús- undi. Árin 1915—1918 vóru þess- ar hlutfallstölur 0,74, 0,55, 0,38, og 0,28. Tala sjálfsmorða, er áttu rót sína að rekja til áfeng- isnotkunar, lækkaði frá 140, ár- inl911—'13, niður Í42, árin 1915 —'18. Árin 1910—'13 var óhófleg áfengisnotkun orsök geðveiki hjá 5515 manns, er lagðir vóru inn á geðveikrahæli. Árin 1915 —1918 lækkaði lala þessi niður í 1322. — Hér munu sumir gera þá athugasemd, að fjöldi karl- manna hafi þá verið í stríðinu, og muni það valda lækkun þess- ari. En lækkun þessi var nærri eins mikil meðal kvenna, 68,5°/° móti 77,6°/o meðal karlmanna. Tala glæpaverka sökum áfeng- isnautnar hafði verið 5262 á 4 ár-

x

Dagblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblað
https://timarit.is/publication/605

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.