Dagblað

Tölublað

Dagblað - 28.09.1925, Blaðsíða 1

Dagblað - 28.09.1925, Blaðsíða 1
Mánudag 28. september 1925. l&agBlað I. árgangur. 198. tölublað. DINGRÆÐIÐ er á dagskrá þjóðanna víðsvegar um heim um þessar mundir. Er það góðs vili. Þaðbendir á, að mcnn eru teknir að vakna og átta sig eftir alla einræðis- og ofurmenn- is-vímuna, sem ruglað hefir hug- um fjöldans víðsvegar um heim nú all lengi. Misbeiting þingræð- isins hefir vilt mönnum sýn, og hafa menn svo talið afleiðingar þess þingrœðinu að kenna! — Það er samskonar rökfærsla sem hjá andbanningum, er þeir telja brotin gegn bannlögum lögun- um sjálfum að kenna! — . Þing þjóðanna hafa nú um »11 langt skeið alls eigi stjórnast af meirihratanum, þjóðarviljan- utn, heldur af klikum og ráð- ríkum ribböldum. Hvortveggja hefir reynst jafn óhæft. Nú eru merkir stjórnmála- aienn teknir að ræða mál þetta a ný. Jjloyd Qeorge var um eitt skeið orðinn hikandi í trúnni a Þingræðið. Hann treysti betur »sterkum mönnurn« til að ráða frarn ur þeini miklu örðugleik- un>i er stjórnmál Breta áttu þá við að striða. En reynslan hefir breytt skoðun hans á ný. I ræðu °g riti hefir hann fyrir skömmu s^ýrt mál þetta all ítarlega og a'etur hann allar menningar- Plóðir eindregið til að fylkja sér 001 þingræðið, þrátt fyrir þá Sa,la, er á því kunni að vera. ** sem mest og best hefir ritað um þiagræðið er þó Masaryk forseti Tjekkóslóvaka. Varnokk- u° lýst skoðun hans og um- **»ælum hér í blaðinu fyrir ^ömmu (Dagbl. 181, —8. sept.). ^ir hafa eins skýrt sem hann ^tt á galla þingræðisins nú á dogQm. _ »Alstaðar ríkir óá- næ6ia með þingræðið. Þó getur ekkert lýöveldi án þess verið«. — ~n Masaryk bendir einnig á ráð 11 að umskapa og endurbæta Pmgræðio. Það á að veita þjóð- J°Qi, kjósendunum holla fræðslu, P^oska han» 0g bæta. Þá verð- Þólitíkin hreinni, og menn setja þá eigi framar eiginhags- munabata sinn og vina sinna í öndvegi. (Masaryk: Die Wel- trevolution, Erinnerung und Be- trachtungen«, — Reiss,' Berlin). — Hvað er um þingræði vort íslendinga? Oss vantar það, er vér þörfnumst mest. Stjórnmála- grundvöll þann, er meiri hluti þjóðarinnar getur fylkt sér um með áhuga og einlægum starfs- vilja. — Þann grundvöll verð- um vér að finna! JFliötshdíd. Mikið orð hefir jafnað farið af fegurð Fljótshliðarinnar, en þó sizt um of. Margir sem viða hafa farið um sveitir landsins, telja hana einna fegursta, þegar á alt er litið. Samt er hún nú ekki nema svipur hjá fyrri sjón, þegar skógar »skreyttir reyni- trjám« glumdu af þrastakliði. — Óvíða er búsældarlegra en í Fijótshlíðinni. Er þar þéttbýli mikið, og jafnvel um of, þótt afkoma bænda sé þar yfirleitt góð. Veldur þar mestu um land- v gæðin, sem munu óvíða vera meiri. Hlíðin er öll grasivafin, og kemur varla fyrir að gras- vöxtur bregðist þar, hvernig sem árferði er. En miklum áföllum hefir sveitin orðið fyrir, öðrum en skógartapihu, og er það Þverá, sem þar hefir verið mik- ilvirkust og illvigust. »Þar sem að áður akrar huldu völl, ólgandi Þverá veltur yfir sanda«. Landbrotið af völdum árinnar er orðið iskyggilega mikið og eykst með ári hverju. Er hún sumstaðar búin að brjóta alt undirlendið upp í hlíðarræt- ur. Eru nú viðlendir aurar, svartir og svipljótir, þar sem áður voru grösugar grundir. — Sannnefnd »landeyða« hefir Þverá verið, og hún er iðin við eyðilegginguna og verður þar vel ágengt, meðan ekkert er gert til varnar. Landsmálablöðin hafa verið furðu hljóðlát um þessa land- eyðingu þar eystra og þá hættu, sem Þverá veldur sveitunum til beggja hliða. Er þetta þó meira »landsmál« en persónulegar ýf- ingar og sumt annað, sem þau ræða af töluverðu kappi. Þverá hefir verið mikilvirk að eyðileggja graslendið þar eystra, og enn stærri landsvæði mun hún leggja i auðn, ef hún er látin óhindruð áfram. »Á skal að ósi stemma«, og það sem hér þarf að gera til varnar landeyðingunni, er fyrirhleðsla Þverár upp við Markarfljót. Reyndar er það mjög erfitt verk, en þó ekki óklciít, og ber fyrst og fremst að lita á, að það eitt getur kotnið að varanlegu gagni. Einhverjar blómlegustu sveit- ir landsins eru hér í veði, og er fyllilega timabært að ræða um þá hættu, sem þeim er bú- in af völdum Þverár. Má nú ekki lengur dragast að gerðar séu þær ráðstafanir sem duga til að forða sveitunum frá eyði- leggingu. Hefir hún þegar nóg aðgert, þótt umróti hennar séu nú reistar þær skorður, sem hindri hana til meiri skemdar- verka. — Fyrirhleðsla Þverár er einhver mesta »landvörnin« sem hér er hægt að gera, og ein sú nauðsynlegasta. ^Vídsjá. 8kaldalúkning Frakka. Full- yrt er i skeytum til sænskra blaða, að Frakkland muni vilja greiða nokkurn hluta ríkisskuld- anna til Bandarikjanna, með því að afsala sér eignarrétti á viss- um nýlendum, er Frakkar eign- uðust eftir styrjöldina miklu.

x

Dagblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblað
https://timarit.is/publication/605

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.