Dagblað

Tölublað

Dagblað - 14.11.1925, Blaðsíða 1

Dagblað - 14.11.1925, Blaðsíða 1
Laugardag 14. nóvember 1925. ÍDagSfað I. árgangur. 239. tölublað. MÁLAMIÐLUN er oft nauð- synleg í deilumálum, og ekki sízt þegar þau risa út af kaupgjaldi eða öðrum slík- um hagsmunamálum, sem mjög koma við afkomu almennings. Hefir Jöngum veizt erfitt að sameina þær andstæður, sem þar rekast á, og hefir ósjaldan leitt til vandræða út af ósam- komulagi um kaupgjald eða sér- réttindi annars aðila. Verkföll eða verkbönn er algengasta vopn- ið sem beitt er, þegar samkomu- lagstilraunir hafa farið út. um þúfur, og hefir mikla bölvun oftast af þeim leitt. Þau eru eftir eðli sínu örþrifaráð, sém gripið er til þegar út í óefni er komið, og væri ait af mikill ávinnihgur að geta komist hjá þeim i tæka tíð. — Ýuisar til- raunir hata verið gerðar til að koma í veg fyrir þessi neyðar- úrræði, en aliar hafa þær reynzt Mtilsvirði þegar á reyndi. Reynt hefir verið að láta gerðardóma íjalla um deilumálin og sátta- semjarar skipaðir tii samkomu- lagstilrauna, og hafa margir vænzt eftir einna beztum árangri at starfsemi þeirra, þótt menn hafi einnig þar orðið fyrir von- brigðum. Síðasta sönnun þess er að fá i kaupdeilu sjómanna og útgerðarmanna, þeirri er nú stendur yfir. Samningar tókust ekki í upphafi og sáttasemjara hefir ekki enn tekist að miðla íöálum, þrátt fyrir alla viðleitni, °g eru því miður litlar horfur á að samkmulag náist, ef aðstaða annars hvors aðila breytist ekki ffa þyí sem nú er. Það sem Dagblaðið hefir lagt til þessa máls hefir fyrst og fremst verið aðvörun um að hleypa ekki hita í málið á þessu stigi þess, en jafnframt talið sjálf- sagt að kaup Iækkaði lítið eitt, en að það gengi þá jafnt yfir alla. Virðist öll sanngirni mæla öieð að þessi leið sé farin og ^teúdur óhrakið enn, að það sé mta úrlausnin. Verðgildi peninganna, er eins og öllum er kunnugt áhrifa- mesta atriðið viðvíkjandi af- komu almennings, og ef stefna á eindregið til hækkunar krón- unnar í upphaflegt gullverð, þá leiðir af sjálfu sér að kaup- lækkun er eðlileg afleiðing þeirr- ar aðstöðubreytingar sem verð- miðilshækkunin skapar. Álitamál er hvort eina rétta ieiðin sé að stefna til gamla gullgengisins, gegn um þykt og þunt, og hefir Dagblaðið áður talið vafasamt, að upprunalega gullfestingin væri æskilegasta úrlausnin eins og nú er komið, með öllum þeim alvarlegu afleiðingum sem sú aðferð hlyti að hafa í för með sér. En ef halda skal áfram að upphaflega gullverðinu — eins og nú er eindregið stefnt til — þá verður bæði vöruverð og kaupgjald að lækka. Einnig verður húsaleigan að lækka sem svarar annari verð- lækkun og má búast við að svo verði, þegar þær ráðstafanir hafa verið gerðar, er til þess geta leitt. Hinar upphaflegu lækkunar- kröfur útgerðarmanna fóru alt of langt og voru ósanngjarnar eins og sakir stóðu, en það var líka ósanngirni hjá sjómönnum að fara fram á kauphækkun þvi til þess var engin sérstök ástæða nú. Þetta hljóta allir að viður- kenna sem hlutdrægnislaust líta á málið, og á þeim grundvelli á aö ræða það. Hins vegar er sjómönnum full þörf á þeim fríðindum sem þeir fara fram á og jafnvel þótt meiri væri, og ættu þau af engum að vera eftirtalin. En gengishækkun og verðlækkun annars vegar, en kauphækkun og meiri hlunnindi hinsvegar, geta ekki farið sam- an, og þetta ætti öllum að vera auðskilið mál. — Hér ætti aðeins að vera um það deilt hve mikið lcaupið eigi að lælclca og uin það þarf að komast að réttri niður- stöðu sem fyrst svo samningar megi takast. Utan úr heimi. Khöfn, FB., 13. nóv. '25. Yopnahiégins minst í Frakk- landi. Símað er frá París, að minn- ingarhátið um vopnahlésdaginn (11. nóv,) hafi farið þar fram í i fyrradag og verið hin hátíðleg- asta. Þúsundir manna gengu fram hjá gröf óþekta hermanns- ins. Fremstur gekk ríkisforset- inn, þá ráðherrar og sendiherrar erlendra ríkja og þingmenn. Mik- il mergð blóma var lögð á gröfina. Bretar minnast vopnahlésios. Sítnað er frá London, að vopnahlésdagsins hafi verið minst með því að stöðva alla uraferð í 2 minútur. Minninnarhátíðir voru haldnar um gervalt landið. Krabbam eins-læknin gar. Símað er frá Liverpool, að prófessor að nafni Bell, sem er yfirlæknir við spítala þar í borg- inni, skýri frá því, að sjúkling- ar, er vöru að dauða komnir, vegna krabbameins, hafi lækn- ast af blýinnsprautingu. Vekur skýrsla læknisins mikla eftirtekt. í Norska krónan lækkar. Símað er frá Osló, að krónan fari lækkandi á kauphöllinni i New York og lækki einnig tals- vert heima fyrir. Pýzkir þjóðerni8sinnar ósammála. Símað er frá Berlín, að flokk- ur þýzkraþjóðernissinna sé klof- inn út af Locarnosamþyktinni. Morðingjar Matteotti. Simað er frá Rómaborg, að morðingjar Matteotti hafi verið náðaðir. Andstæðingar stjórnar- innar stórhissa. Mælist yfirleitt afar illa fyrir.

x

Dagblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblað
https://timarit.is/publication/605

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.