Dagblað

Tölublað

Dagblað - 23.11.1925, Blaðsíða 1

Dagblað - 23.11.1925, Blaðsíða 1
Mánudag 23. nóvember 1925. %)ag8laé I. árgangur. 246. tölublað. DEILUR sjómanna og útgerð- arraanna, haf a eins og kunn- ugt er, aðallega snúist um kaupið, en sama og ekkert um þan hlunnindi, sem sjómenn fóru fram á. Þeim var líka svo i hóf stilt, að sjálfsagt var fyrir út- gerðarmenn að ganga að þeim umtalslaust, því sízt er það of- mikið þó sjómenn fái vikufri frá þrotlausu erfiði árið um kring. — Hinsvegar eru litlar horfur á, að samkomulag náist um kaupgjaldið, nema annar- hvor aðili slaki til á kröfum sínum, eða báðir fari enn hálfa leið tii samkomulags. f»ví hefir áður verið haldið fram hér í blaðinu, að alt kaup- gjald yrði að lækka, bæði hjá hásetum og öðrum, og ekki sízt yfirmönnum skipanna, en auð- vitað yrði það að vera lítið, meðan verðlag á öðru hefir ekki lækkað meira en raun er á. Al- mennri kauplækkun hefir ekkert annað blað haldið fram, en rök þau, sem Dagblaðið heflr fært fyrir réttmæti almennrar kaup- lækkunar standa enn óhrakin. — Þótt samkomulag hafi ekki náðst enn um þessi deiiuatriði dugir ekki að leggja árar i bát og láta ali reka á reiðanum. Enn verður að gera itarleg- ar tilraunir til samkomulags og vænla allir, að sáttasemjara megi takast að leiða málið til heppilegra lykta. — Ákveðin vilji til samkomulags hefir líka komið fram hjá báð- utn aðilum, og sýnir það bezt aðstaða sjómanna til seinni miðl- unartillögunnar, því með henni greiddu fleiri atkvæði en búast hefði mátt við eftir fyrri undir- tektum þeirra, því í litlu tók hún fram fyrri tillögunni. — ^oginn efi er á því, að sjómenn taekju betur kauplækkun ef lifr- ar&lutur þeirra fengi að haldast eÍQs og verifl hefir pví hvor. tve88ia er, að hann hefir oftast dregið hátt á móti fastakaupinu og einmitt með lifrarpeningunum verður hlutskífti þeirra í sam- ræmi við afla og erfiði, en þar kemur fastakaupið ekki til greina. Pessa eðlismunar á fastakaupi og aflahlut ætti að taka meira tillit til við næstu samninga, en gert hefir verið, og mættu sjó- menn þá vel við una. Samningaumleitanir liggja nú niðri, en þess verður fast- lega að vænta, að enn verði gerðar tilraunir til samkomu- lags og verður alls vegna að vona að betur takist þá til, en áður hefir orðið, Sáttasemjari verður enn að gera ákveðnar tilraunir til sam- komulags og er óliklegt að ekki megi komast á þann milliveg sem báðum aðilum reyndist greiðfær til frambúðar. Yerndun Isl. örnefna. Mér hefir altaf þótt leiðinlegt, að sjá ýms möfn algerlega af- bökuð frá því, sem þau upp- haflega voru. Mér finst að fyrsta nafnrayndunin á hverju sem er, ætti að haldast óbreytt og hver og einn reyna, sem mögulegt er að sjá um, að því sé ekki breytt, enda verða oftast ónöfn sem eng- inn skilur, úr þeim afbökunum. Nú siðast, þar sem getið er um Veiðibjöllu-strandið í blöð- unum, er bærinn, sem menn- irnir áttu að hafa komið til, nefndur röngu nafni, því hann heitir »Kvísker« en ekki »Tví- sker«. f>að er hans upprunalega nafn, og kvisl sú, er rennur úr jöklinum fyrir vestan bæinn, heitir »Kviá«. Nokkru fyrir aust- an Kvísker rennur Breiðá, var til forna bygð mikil og bjó þar Kári Sölmundarson til dauða- dags eftir að hann sættist við Flosa á Svínafelli. Stóð bær hans upp með ánni, þar sem skrið- jökullinn hefir runnið fram. Gamlir menn i Öræfum sögðu mér 1905, að þegar þeir voru ungir, heyrðu þeir pá fullorðna menn segja frá, að þeir hefðu séð bænhústóft hans og stóra flata hellu fyrir innan kampana, er átti að vera. yfir leiöi hans. En nú hefir skriðjökull hulið það fyrir löngu. Bærinn Kvísker mun að líkindum hafá tilheyrt »Breiðubygð«, og er þriðjungur af »sandinum« þar, þegar farið er austur frá Hnappavöllum i Öræfum. Ennfr. þekkja fæstir nú orðið nafnið »Móðólfsgnúpur«, sem er hæzti hnúkurinn á Fossfjalli á Síðu. Er hann kendur við Móðólf er nam þar land og bjó að Fossi. Er hann nú af öllum kallaður Fossnúpur. Sömuleiðis er nafnið á Holts- borg á Síðu afbakið, þvi frum- nafnið á hnúk þeim er »Óleifs- borg«, kend við Óleif er nam þar land og bjó að Holti. Stóð bærinn til forna á sléttunni þar sem nú er eldhraunið mikla frá Skaftáreldunum 1783. Siður Óleifs var það að ganga upp á hnúk þenna og dvelja þar löng- um, enda er þar einkennilegur staður og útsýnið aðdáanlega fagurt í góðu veðri. Var siðan hnúkur þessi við ha.nn kendur, og kallaður »Óleifsborg«. Ótal fleiri nöfn gæti ég nefnt, sem varla þekkjast nú orðið, en ég læt hér staðar numið að sinni, en óska þess, að okkar fornu sögustaðir mættu halda sínu upprunalega nafni, er for- feðurnir gáfu þeim, og sem æ- tlð munu varpa ljósi yfir minn- ingu þeirra og viðburðaríka æfileið. Ágúst Jónsson. Tillsyiiriing- í »•& Taflf élaffi rtvílíin-. Borð I, 13. leikur Norðmanna (svart) Bg7—h6. Borð II, 13. leikur ísl. (svart) Dg5-d8.

x

Dagblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblað
https://timarit.is/publication/605

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.