Dagblað

Tölublað

Dagblað - 07.12.1925, Blaðsíða 1

Dagblað - 07.12.1925, Blaðsíða 1
Mánudág 7. desember 1925. föagBlað I. árgangur. 258. tölublað. BÖKAÚTGÁFA hér á landi er talin vera meiri en hjá öðrnm þjóðum, ef miðað er »ið fólksfjölda. Og víst er það að furðu mikið er árlega gefið hér út af bókum og mætti virð- ast, að það væri ekki sérlega arðvænleg atvinnugrein a. m. k. ékki fyrir alla sem við hana fást. Flestum bókaútgefendum mun lika reynast seintekinn gróðinn og ritmenska heiir hing- að til ekki verið talin heppileg leið tii fjáröflunar, enda munu íslenzkir rithöfundar yfirleitt hafa komist i nánari kynni við sult og örbirgð en auð og alls- nseglir. Vafasamt er hvort lestrarþrá almennings er meiri hér en ann- arstaðar og oft hefir bókhneigð tslendinga verið rómuð um of. A. m. k. er nú orðið svo, að lestrarþrá almennings er engrar sérlegrar aðdáunar verð. Lítur jafnvel út fyrir að bókalestur fari minkandi þrátt fyrir aukinn lærdóm og margfalt fleiri og betri mentunarskilyrði en áður var. Meðan fólkið lifði fábreyttara ltfi en nú tíðkast og einhæfnin var helzta sérkennið i atvinnu- háttum og andlegu lífi, var fróð- ieiksfýsn fjöldans meiri og bet- ur notað hvert tækifæri sem gafst til fróðleiksauka eða skemt- unar. Þá voru bækurnar sjald- gæfir dýrgripir sem vel var farið tueð og lesnar og lærðar af 'ttanni eftir mann. Þessi minkandi bókhneigð al- mennings bendir til að hér sé um andlega afturíör að ræða og er því brýn þörf til rækilegra athuguna og úrbóta til betra viðhorfs. — Par er eitt spor til réttrar áttar, að gera mönnum sem auðveldastan lesturinn með utgafn ódýrra bóka og aðgengi- legfa, en það er hægra sagt en gert. Þótt bókaútgáfa sé hér rnikil. miðað vift fólksfjölda, er Qún samt ýmsum erfiðleikum ^andin, sem einkum kemur fram 1 öáu verðlagi. Vegna þess hve lesendatalan er takmörkuð, hljóta bækurnar að verða dýrar, því litlu munar í útgáfukostnaði, hvort upplagið er haft mikið eða litið. Við ákveðna sölu sem miðuð er við meðaltal reynslunnar er bókaverðið sett og verður auð- vitað að vera því hærra sem búast má við minni sölu. Það er rangt að kenna útgefandum um dýrleika bókanna þar á almenn- ingur fyrst og fremst sökina. Et kanpendur væru fleiri gætu bækurnar verið ódýrari og færi þá hvorttveggja saman: fleiri lesendnr og ódýrari bækur og gæti það orðið öilum aö ómet- anlegu gagni. Eftir John Galsworlhy. Meðan Reykjavíkurbúar eru að þvo og sópa húsin sin hátt og lágt fyrir jólin, fægir gamli Bly gluggana á leiksviðinu í húsi þeirra March-hjónanna i London, með öllu því heim- spekishjali, sem hann hefir get- að lýnt upp á æfinni. Á heim- spekinni hefir hann þurft að halda, því Trú dóttir hans hefir kæft barnið sitt nýfætt, og er nýkomin úr tugthásinu, og bíð- ur úti meðan hann reynir að koma henni í vist þar í húsinu. Húsbóndinn, Geoffry March og Johnny souur hans, sem hefir verið 4 ár í heimsstyrjöldinni, og ungfrú Mary dóttir Geffrys eru öll mannúðarfólk, sem vilja hjálpa stúlkunni og taka hana. En þegar húsmóðirin kemur, er hún á móti því og álítur mann- úðina flóusku. Heimilisfólkið kallar matseljuna til ráðagerðar, því hún hefir verið matselja bjá föður herra March og er vön að sigla miili skers og báru. Hvað hún segir, er nokkuð ó- ljóst, en stúlkan er ráðin. En fljótt sést það á Trií litlu (frú Kvaran), að hún er laus á kostunum, og Johnny (Indriði Waage) kyssir hana i borðstof- unni. Matseljan (frú Marta Kal- man) rekur upp hljóð, þegar hún sér það. Frú March kemst að þvi af hverju matseljan hefir hljóðað og rekur Trú bnrtu, en Johnny tekur það ákaflega óstint upp og býr sér skotgröf uppi á lofti, og fæst ekki til að koma niður. Frú Guðrún Indriðadóttir lék frú March prýðisvel. Altaf er hún »dama«, og lika þegar hún sýnir frú March fulla, siðast í þriðja þætti. Hana hefir maðnr séð heyja margt stríðið með snild, en fá hlutverk hefir hún farið betur með en þetta. Hun er bindindiskona, sem kunnugt er, og áhorfendurnir pískruðu sin á milli: »Skal hún nokkurn tíma hafa fundið á sér?«c Það sem hún sagði i þetta sinn, var þetta: »Stúikan vill að hún sé elskuð, og það viijum við öil; engiun getur bjargast nema hann elski«. Þetta er liklega bending frá höfundiuum sjálfum. Gamla Bly lék Brynjólfur Jó- hannesson, nýr leikari má heita, og er enginn efi á því, að hann kom fram sem verkamaður, sem vanur er að umgangast fólk og glugga í bókum. Hann hefir drukkið sig fullan út af dóttur sinni i siðasta þætti, sér alt tvö- falt og sýndi það ágætlega vel. Geoffry March er ríkur borg- ari og skáldsagnahöfundur, sem ræður ekki nokkrum hlut á heimilinu, og hann lék Ágúst Kvarar, svo vel fór á. Johnny son hans leikur Ind- riði Waage, og sýndi f því hlut- verki svo mörg umskifti í fram- komu, látbragði og svip, að það bendir á miklu tilbreytingargáfu og gott leikaraefni. Með matseljunni, frú Mörthu Kalman, kora ánægjan og hlát- urinn til áhorfendanna. Ást þess- arar góðu sálar á Johnny ætlar

x

Dagblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblað
https://timarit.is/publication/605

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.