Dagblað

Tölublað

Dagblað - 20.01.1926, Blaðsíða 1

Dagblað - 20.01.1926, Blaðsíða 1
Miðvikudag 20. fanúar 1926. agBlaé I. árgangur. 296. tölublað. ATVINNULEYSI er sú plága sem nú gengur víða um lönd. Stafar það af fjár- hagskreppu á ýmsum svæðum viðskiftalífsins og verðfalli pen- inga. Framleiðslutækin til lands og sjávar hafa mörg reynst of dýr í rekstri og liggja viða ó- notuð, en háir vextir greiddir af andvirði þeirra og margskonar annar kostnaður. Alt stendur þelta í vegi fyrir mörgum öðrum atvinnuvegum, sem flesta skort- ir nægilegt rekstursfé. Miljónir manna hjá öðrum þjóðum eru ofurseldir plágu þessari, sem hefir f för með sér fátækt, sjúk- dóma og alskonar eymd. Hér á landi eru ástæður aðrar og betri en viða annarstaðar, sakir hagkvæmari aðstöðu þótt margt mætti skár fara. Krónan hefir hækkað að miklum mun, eða nálægt þriðjungi, en framleiðsl- an ber litlu minni útgjöld en áður. Eigi slíkt að geta haldist til lengdar, verður alt að hald- ast í hendur: mikii aflaföng, gott verð fyrir afurðir lands og sjávar og sparleg hagbýting þess sem fæst fyrir afurðirnar. Ekki er unt að ráða í hvern- ig til tekst um aflabrögðin yfir- leitt svona í byrjun vertíðar, en segja má að sum skipin hafi selt ísfiskinn góðu verfli. Að því er kemur til verðlags á saltfiski, verðum við að treysta hinu bezta, en búasl má þó við að verðið lækki eitthvað. Þetta tvent, aflaföng og verð- lag er að litlu leyli á okkar valdi, en hinu ráðum við miklu um sjálfir, að lifa ekki yfir efni fram. Segja má að vísu að ekki sé auðvelt að spara, þegar hátt verð og háir tollar séu enn á brýnustu nauðsynjum, en eitt má þó eflaust gera betur en gert er, og það er að spara óþarfa þann er öllum stendur fyrir þrifum: óhófsvörurnar og smekk- lausl en dýrt prjál??8em margir nota langt yfir efni fram, og gildir þar einu hvaða stöðu i Benedikt Sveinsosn 1826-20'. jan.—1926 .100 ár eru i dag liðin frá fæðingu Benedikts Sveinssonar yfirdómara, sýslum. og alþm. Hann var einn af merkustu mönnum sem ísland hefir alið. mannfélaginu menn skipa og hve mikil laun þeir kunna að hafa. Fer þar oft saman upp- grip og eyðsla, en skorinn skamt- ur og ákveðin laun kenna mönn- um frekar að fara vel með efni sin, og venja þá á nýtni og hag- sýni, en að forðast austur út úr landinu. Enginn skyldi amast við hóf- legri eyðslu til þess sem miðar til andlegra heilla, glæðir and- ann og göfgar listasmekk og fegurðarþráa því aldrei verður of hlúö að því sem gott er og göfugt á þessu kalda landi ein- angrunar og margvislegrar eld raunar. En öllum meðalgreind- um mönnum er ætlandi að greina þar gött frá illu. Um leið og við segjum, »ís- lendingar viljum við allir vera«, þá minnumst þéss að við höf-, um kosti og lesti -landans til að b:>ra, en tökum hinsvegar undir með skáldinu: »Vort lán býr í oss sjálfum, í vorum reit, ef vit er nóg«. Og þá kunnum við að getabægt að mestu atvinnu- Jeysisplágunni frá okkar þjóð, og að því verða allir aö vinna. Bann og bindindi. Ummæli tveggja heimsfrægra manna. Makatma Ganðhi, hinn heimskunni foringi þjóð- ernissinna á Indlandi, hélt fyrir skömmu ræðu á afar fjölmenn- um fundi i Madras. Hann sagði frá því, að í Lundúnum hefði sér orðið iskyggilega ljóst, hví- lík bölvun áfengið væri Norður- álfubúum. í hverri götu voru glæsilegar hallir, sem menn gengu inn í ódruknir, en komu út aftur þaðan ósjálfbjarga af ölæði. Hann varaði Indverja við þessari bölvun. Ópium og áfengi eru hvorttveggja hræðileg öfl, ef þau eru látin leika lausum hala, mælti Gandhi. Siðferðislega er áfengi hættulegast, þar er það kippir fótunum undan öllu sið- ferði. »Ópium sýgur blóðið úr likama og sál, en áfengið æsir verstu og dýrslegustu hvatir mannsins, svo að menn rifa sig lausa úr faðmi Guðs og fleygja sér í faðm Djöfulsins«. Lloyd George hélt nýskeð kröftuga ræðu i City Ternple í Lundúnum. Vék hann þar m. a. að áfengisbann- iriu og mælti: »Af ölium tilraunum til að ráða fram úr áfengismálunum er starf Bandarikjanna mikil- fenglegast og markverðast. Það dugir litið að ypta öxlum og álasa Ameriku. Þetta er alls ekki ávöxtur draumóra og hug- sjónaflögurs, eins og margir vilja telja það. Á allri ferð minni um Ameríku hitti ég ekki einn ein- asta mann, er greiða vildi at- kvæði með því að koma þess- um málum í gamla horfið. Vér verðum að fylgja tilraun þessari með vakandi áhuga. Pað eru aðeins heimskingjar, sem

x

Dagblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblað
https://timarit.is/publication/605

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.