Vesturland


Vesturland - 08.07.1927, Blaðsíða 2

Vesturland - 08.07.1927, Blaðsíða 2
VESTURLAND. gekk. jafn vel svo langt að eyða í lagabanni sjóðum svo sem land- lielgissjóði og kirkjujarðasjóði auk viðlagasjóðs. En nú væru skuldir borgaðar svo eigi væri eftir meira en helmingur þeirra að krónutali, og sjóðir endurgreiddir. Sömuleiðis kvað hann sig fylgj- andi stefnu núverandi stjórnar i verklegum framkvæmdum, er ald- rei hefðu verið, frá því landið bygðist, jafn miklar af hálfu þess opinbera eins og s. 1. ár. Þá mint- ist frambjóðandi á nýbýlamálið og kvað það skoðun sína, að á fáu eða engu riði meira í þessu landi, en aukinni ræktun. Mintist hann í þessu sambandi Ræktun- arsjóðsins, sem hinnar þörfustu stofnunar. Frambjóðandinn tjáði sig fylgj- andi frjálsri versiun, og benti í þvi sambandi á hinar miklu skulda- súpur Landsverslunarinnar og þá alkunnu óreglu, sem þar ætti sér stað. Um mentamálin talaði frambjóð- andi alllangt mál, sérstaklega skól- ana. í þessu sambandi kom hann inn á víðboðsmálið og taldi hann að víóboð mundi innan skamms verða hér á landi eins og annars staðan einhver sterkasta lyftistöng menningarinnar. Hefir frambjóð- andinn kynt sér mjög ýtarlega hvar þessum málum er komið í öðrum löndum. Loks talaði frambjóðandi ýtar- lega um héraðsmál ísafjarðar og Vestfjarða og taldi nauðsyn á sam- vinnu mílli Vestfjarða-þingmann- anna til þess bæði að vera á verði gegn því, að lilutur þeirra verði fyrir borð borinn, svo sem verið hefir, og einnig hins, að sjá út, hvað það opinbera getur og á að gera til þess að efla hag þessa afskekta landshluta, sem frá náttúrunnar hendi hefir svo stórkostleg skilyrði til að auðga og menta fólkið sem hann byggir. Ræðan stóð yfir rúman klukku- tíma og var skipuleg og sköru- lega flutt. Var og gerður að henni hinn besti rómur. Næstur tók til máls Haraldur Guðmundsson. Sór hann og sárt við lagði, að hann væri ekki Kommúnisti, og fór um það all- mörgum orðum, hve „hægfara" hann væri. Ekki tókst ræðumanni að rökstyðja þetta með orðum, en tilraun gerði hann til að sanna það verklega, því hann settist á borðið er hann skyldi standa við. Sögðu þá sumir fundarmenn sín í milli, að vissulega væri þó flugu- fótur fyrir því, að Haraldur væri „hægfara". En aðrir sögðu að nú sýndi það sig, hversu hann væri biiinn að slíta sér út fyrir „alþýð- una", þegar hann gæti ekki stað- ið uppréttur meðan hann flytti þeim fagnaðarerindið. Eftir það, að H. |G. hafði út- tnálað, hve Kommúnistum væri illa við sig og sína líka, sneri hann sér að alþýðunni sinni, og fór um það allmórgum orðum, hve ant sér væri um að bæta kjör hennar. Jafnframt vefengdí hann að keppihautur sinn væri þar jafn einlægur,' og fann það að ræðu hans, að hann hefði ekki bent á neitt ráð til þessa. Sjálfur sagðist hann vilja jafna arðinum en ekki benti hann á, hvernig skyldi afla hans, og cr þó fjár- söfnun vissulega aðalatriðið i þessu sainbandi. Ekki tókst ræðumanni betur'en svo að sverja fyrir Kommúnism- ann, að áður enn ræða hans var hálfnuð, tók hann að ógna mönn- um með byltingu. Sagði hann að ef íhaldsmenn færu áfram með stjórti landsins og atvinnumálanna, þá mundi fólkið, „alþýðan" hans, gera byltingu. Ekki lalaði hann um blóðsúthellingar að þessu sinni — hér þurfti að aka seglum eftir vindi — en svo menn viti hvernig þeim „hægfara" er innan brjósts, og hvað hann áræðir þeg- ar „háttvirtir kjósendur" ekki horfa eða hlýða á hann, má geta þess, að árið 1924 ferðaðist H. G. um landið. til að undirbúa hjörtu „al- þýðunnar" við sjávarsíðuna. Var sú fræðsla ekki að litlu leyti fólg- in í því, að telja fyrir mönnum hve eðlileg og óumflýjanleg bylt- ing væri hér á landi. Það þurfti að útrýma þeirri firru úr meðvit- und „alþýðunnar", að það. væri mjög skelfilegt að taka nánngan- um blóð, þegar við lægi að koma á nýju þjóðskipulagi. Hvað er eitt mannslif í samanburði við velferð alþýðunnar. Og ætli heimurinn forgangi þótt í honum fækki um einn „burgeis"? Þessum og því líkum hugsunutn læða þeir menn inn, sem eru kommunistar í hjarta sínu. Ræða sú sem H. G. hélt á Seyðisfirði í þessari hringferð 1924, var að sögn blaðsins Hænir svo svæstn, að bæjarfógela ógnaði og veitti Haraldi harða áminningu; sagði honutn að skraf hans utn byltitigu og blóðsúthellingar væri ósæmandi leiðtoga og óleyfilegl i siðuðu tnannfélagi. Já þetta er nú uppi á teningnum þegár H. G. talar við Seyðfirðinga. Og i R.vik gengur hann kröfu- göngur, þar sem bornir eru bylt- ingamerki fyrir þátttakendum. Þar má lesa ritað'' með feitu letri: Lifi heimsbyltingin o. fl. þess háttar. En þegar hann er að biðla til kjósenda á fsafirði, þá er hann alt í einu oröinn svo fjarskalega „hægfara"! Trúi þeir sem trúa vilja. Þá endurtók frambjóðandinn mísskilning sinn og ósannindi frá fyrra fundi um tollaálögur. Á þeim íundi sagðf hann að íhaldsflokk- urinn hefði síðan hann tók við landstjórn altaf verið að hækka íolia og skatti og væri búinn að margfalda þá, og sérstaklega að koma þeirn á nauðsynjavörur og á þá fátækari. Og nú endaði hann þetta tollaskraf með því að segja: íhaidið hér á iandi fer þannig að, að það leggur skattana á alla skapaða hluti, svo fátæki maður- inn borgar margfalt á við hina. 011 viðleitni íhaldsins er sú, að bæta aðstöðu þeirra efnuðu gagn- vart þeim fátækari. Engin rök voru færð fyrir þessu, cnda engin til. Og líklega er til- gangurinn sá, aö segja svo milk- ar fjarstæður, að engimi nenni ;ið svara þeim. Loks kora frambjóðandinn að landhelgisgæslunni og lét i Ijósi ánægju sína yiir frammistöðu í Óðinsmálínu. Lét hann ótvírætt i ljósi að illmæli Héðis væru sönn Kosningaleiðbeiningar. Kjósendur! Munið þaö, að atkvæði yðar er því aðeins gilt, að þér stimplið yfir depilinn framundan nafni frambjóð- andans og ekki yfir neinn annan depil á kjör- seðlinum. Munið að þerra depilinn eftir að þér hafið stimplað, en athugið vandlega, að ekki séu blautar klessur, hvorki á þerriblaðinu né á borðinu undir kjörseðlinum. Strjúkið ekki þerriblaðinu yfir seð- ilinn, heldur þrýstið þvi á. Skilið kjörseðlinum í sama broti og þér tókuð við honum. Svona lítur kjöi seðillinn út, áðu r en kjósandi hefir greitt atkvæði: Haraldur Ouðmundsson. Sigurgeir Sigurðsson. Svoua á kjörseðillinn að lita i'tt eftir að kjósandi hefir greitt atkv.: Haraldur Quðmundsson. Sigurgeir Sigurðsson. og jafnvel gagnleg. Sem sönnun færði hann það, að varðskipin handsömuðu oft útl. togara en mjög sjaldan íslenska. H. G. er líkl. ekki mikill sjó- maður og hefir víst ekki mikið sett sig inn í útvegsmál, er þvi ekki von að hann skilji þetta með togarana. En á því stendur svo, að útl. togarar fiska yfirleitt í ís en bestti ísfisktegundirnar eru gjarnan nærri landi. Svo hafa margir útl. togarar ekki veiðar- færi til að fiska á miklu dýpi og verða af þeim sökum að halda sig undir landi. Vera má og að íslenskir togarar, sem í landhelgi fara, séu nærgætnari um það, hvar varðskipin eiu á hverjum tíma. H. G. liefði verið betra að gang- ast hreiníega við þvi, að illmælið um Óðinn er sprottið af hatri til skipherrans, vegna þess að hann var skipaður foringi þeirra manna, sem handtöku skoðanabróður H. G., kommunistann Ól. Friðriksson. Ræðan var heldur sundurlaus og kom ekki glögt fram afstaða frambjóðandans til neinna höfuð- mála, nema hvað glögt mátti heyra að hann vildi bæði einokun f verslun og þjóðnýtingu. Talsvert sneiddi hann að keppi- naut sínum fyrir eitt og annað, jafnvel fyrir leti. Var þá alment brosað af áheyrendum. Næst tók til máls ritstj. Vestur- lands. Skýrði hann fyrst frá afstöðu sinni til frambjóðendánua. Sagði að þótt hann ætti ekki að þessu sinni kost á að kjósa samflokks-

x

Vesturland

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vesturland
https://timarit.is/publication/633

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.