Vesturland


Vesturland - 06.08.1927, Blaðsíða 1

Vesturland - 06.08.1927, Blaðsíða 1
VESTURLAND Ritstjóri: Sigurður Kristjánsson. IV. árgangur. ísafjörður, 6. ágúst 1927. 27. tölublað. Stjórnarskiftin. Blöðuhum ber ekki fullkomlega satnan um atkvæðamagn flokk- anna við kosningamar sem nú eru nýafstaðnar. Vesturlandi hefir reiknast svo, að íhaldsfiokkurinn hafi fengið 14071 atkv., Fram- sóknarflokkurinn 9916 atkv., Jafn- aðarmenu og Kommúnistar 6445 og Frjálslyndi fl. 2036 atkv. Við þessar tölur er það eitt a.ð athuga, að i livcrju tveggja maiina kjör- dæmi er hverjum flokki reiknað það atkvæðainagn, sem fallið hef- ir á þann frainbjóðanda flokksins, sem fleiri fékk atkvæðin. En það sem veldur því, að Vesturland fær aðrar tölur en önnur blöð, þótt litlu muili, er það, að blaðið telur Framsóknarflokknum atkvæði Karls Finnbogasonar, sem erFram- sóknarmaður, þótt hann vitanlega sé kosinn af jafnaðarmönnum og kommúnistum, og telur engum at- kvæði síra Sigurgeirs Sigurðsson- ar, af því hann bauð sig fram ut- an flokka, þótt vitanlegt sé, að hann kusu íhaldsmenn. En þrátt fyrir þetta fær íhaldsflokkurinn hart nær jafnmörg atkvæði greidd eins og Framsókn og Alþýðu- flokkurinn til samans. Hverjir mynda nýju stjórnina og hverjir styðja hana? Núverandi stjórn hefir sagt af sér, en er af konungi beðin að sitja, uns ný stjórn er mynduð. Síðan stjórnin sagði af sér, er nú liðinn nokkur timi, en ekki hefir enn spurst, að konungur hafi snúið sér til neins af mót- flokkum stjórnarinnar þess erindis að mynda nýtt ráðuneyti. Allir ganga þó út frá því sem sjálf- sögðum hlut, að Framsóknarflokk- urinn muni mynda stjórnina með stuðningi Alþýðuflokksþingmann- anna, og er þá varla um nema tvo menn að ræða til þess að mynda ráðuneytið, þá Jónas Jóns- son og Tr. Þórhallsson. Þessir tveir menn hafa algerlega haft forustu Framsóknarflokksins og þó eiginlega aðeins sá fyr taldi. Ætti hann því að vera sjálfkjörinn stjórnarformaður. Búast má við, að Framsóknarmenii' skipi öll stjóniarsætin, þótt hitt væri e. t. v. heppilegra, að jafnaðarmenn eða kommúnistar ættu mann í ráðu- neytinu, því það nuindi að líkiud- um draga. úr ófyrirleitni þeirra í skilyrðunum fyrir stuðningi, ef þeir bæru að einhverju leyti ábyrgð á gerðum stjórnarinnar. Fyrst svo fór, að íhaldsflokkur- inn ekki náði meirihluta þingsæta, var það óhapp mikið, að Fram- sókn ekki varð þess megnug að mynda stjóm án stuðuings annara flokka, því þótt atferli og lillögur . þessa audstöðuflokks fráfarandi stjórnar hafi verið ískyggilegt og spáð hinni mestu óskammfeilni, er hann næði völdum, er á það að líta, að þegar ábyrgðin er fall- in honum á herðar, mátti búast við sæmilegum aga frá gætnari hluta þingflokksins og meiri var- færni, heldur en meðan ábyrgðin var engin. Eins og vonlegt er, verður mörg- um á að spyrja: Hvers vegna gengu allir út frá því sem sjálf- sögðum hlut fyrir kosningarnar, að Tlmamenn og kommunistar yrðu í félagi um stjóinarmynduii, ef núverandi stjórn félli? Og hvers végna er þetta svo sjálfsagður hlulur uú, þegar stjórnarskifti eru vis orðin? Auðvitað er ástæðan ekki önnur en sú, að þessir flokk- ar, eða réttara sagt, þeir sein flokkunum ráða, hafa svipaðar fyrirætlanir. Þeim kemur saman um það, að vilja leggja einokun- arhelsi á landsmenn i verslun og atvinnurekstri, svo sern verða má. tifiim kemur saman uin að vilja leggja þröng höft á persónulegt frelsi manna og koma félagsmál- um og stjórnarfari í kommunis- tiskt form. Þeim kemur saman um að vilja opna landið fyrir útlendri ágengni í atvinnurekstri og þeim kemur saman um að gera lítið úr sjálfstæðisviðleitni vorri í utanrík- ismálum. Hvers er þá að vænta I þessum sökum af þeirri stjórn, er nú tek- ur við? ¦* Ef ráða má af atferli og tillög- um væntanlegra stjóruarflokka á undangengnum árum, verður það fyrst og fremst einokunin með ríkisrekstri í verslum, útgerð og iðnaðrs Að bændunum verður varla lagt, fyr en þessi útvígi eru unnin. Búast má við að Spánar- samningarnir verði upphafnir og fiskiveiðalöggjöfinni breytt til opn- unar fyrir útlendingum, og sendi- menn íslenska ríkisins í öðrum löndum kallaðir heim. Víst er það miklu minni hluti landsmanna sem mundi óska þess, að þetta alt kæmi fram. En er þá nokkur leið til að afstýra því? Einasta leiðin til þess er sú, að mótmæla þvi nógu kröftuglega. Ótti væntanlegrar stjórnar og stuðningsmanna hermar við dóm kjósenda um næstu kosningar, verður það helsta og líklega eina , sem heftir þá í slíkum óhappa- verkum, og þess ber að neyta. Annars er Framsókn ekki öf- undar verð af því að taka við stjórn meö vantraust meir en tveggja þriðiunga kjósenda að baki sér og hehntufrekju og ó- fyrirleitni hálfbræðranna yfir höfði sér. Og víst má búast við að margar greinir verði þeirra á milli, fyrsl og fremst í gengismálinu, þar sem aðrir vilja hækkun krón- unnar í gullgengi, en hinir stýf- Tapað! Einn af togurum okkar misti út um 60 faðma langt stykki af herpinót. Sá, sern kynni að finna nótina, er beðinn að bjarga henni og gera okkur aðvarl. Áfallinn kostnaður og björgunarlaun verða greidd. Hesteyri í jíilí 1927. H.f. Kveldúlfur. ingu. í öðru lagi um kosninga- réttinn, þar sem aðrir vilja á all- an hátt ganga á rétt sveitanna með sainsteypu landsins í eitt kjördæmi og kjördegi á þeim tíma, (1. vetrardag) sem fæstir sveita- menn munu geta neytt kosninga- réttar síns, en hinir munu þetta varla þora, hvað sem þeim býr inst í skapi. Mestum kvíða veldur það sjálf- sagt hjá hugsandi mönnum, að fjárhagur ríkisins muni fara í sömu eða verri óreiðu hjá væntanlegri Tímastjórn, eins og hann var í, þegar fráfarandi stjórn tók við, því bæði er það, að fortíð Tíma- flokksins er ekki glæsileg i þess- um sökum, og svo er þess varla að vænta, að reynslulitlir menn og lítt þroskaðir, þótt besta vilja hefðu, 'séu því vaxnir að feta í fótspor fráfarandi stjórnar. En þá væri iila neytt þess mikla átaks, sem kostað hefir að gera örugg- an fjárhag ríkisins, ef alt ætti að lenda í sama sukkinu og skulda- feninu eins og var, þegar Tíma- flokkurinn réði stjórn landsins síð- ast. Hætt er lika við að bláþráður komi á þær miklu og einstæðu verklegu umbætur, sem háfnar eru til lands og sjávar. En annars er einsætt að standa þetta el af sér til næstu kosninga. Skipulag. í „Jafnaðarmanninum," blaði sem gefið er út á Norðfirði, sé eg þau vísdómsfullu orð, að bæjar- stjórnarmeirihlutinn á ísafirði sé búinn „að framkvæma á styttri tíma meira bæjarfélaginu til þarfa en ennþá heflr framkvæmt verið nokkursstaðar annarsstaðar á landinu." Mikil sældarkjör mega það vera, sem alþýðan á Ísafirði á nú við að búa. Og miklir afburða starfs- kraftar mega það vera, sem þetta hamingjusama bæjarfélag hefirtek- ið í þjónustu sina. Væri það nú ekki velgerningur við önnur bæjarfélög að benda þeim á, hverjar leiðir hinn djúp- hygni og framsýni bæjarstjórnar- meirihluti á ísafirði hefir farið, til að bæta svona stórkostlega hag bæjarfélagsins og skapa fullsælu borgaranna? Ef íbúar annara bæja- og sveitafélaga vissu, að þessi stórvirki eru öll sjálfunnin með nýju „sjripulagi" ogvaliréttra starfskrafta, er ekki líklegt að það vefjist lengi fyrir þeim, að koma á sliku hjá sér. Mikils er um vert, að byrjað sé á réttum enda, en það er stjórn bæjar- og sveitarmálanna. Hér á ísafirði var, þar til fyrir n'imu ári, einn maður að gaufa á skrifstofu bæjarins, og skrifstofan var lítilfjörleg kró i þinghúsi bæj- arins sjálfs, engin húsaleiga borg- uð og ekki nema eins manns laun. Ekki var nú von að vel færi. Að sönnu var alt í röð og reglu, hægt að sjá glögt allan hag bæjarins, hvenær sem um var beðið og bæjarreikningurinn gerður rétt eftir áramót. En hver maður getur séð, að þetta er ekkert „skipulag". Breyt- ingin sem gerð var, er ekki held- ur neitt kák. Þrjár skrifstofur leigðár á besta stað í bænum og gildur og refjalaust launaður karl- maður settur á hverja þeirra. Árangurinn er líka eftir þvi. 1. ágúst var bæj'arreikningurinn, sem búinn á að vera í janúar, ekki kominn. Hvorki endurskoðendur né aðrir höfðu þurft að ergja sig yfir honum eina mínútu. Þetta nýtísku kontorhald á auð- vitað siun þátt í hinni ágætu af- komu fyrirtækja bæjarins og al- sælu alþýðunnar. Bærinn hefir keypt aðalfiskverk- unarstöðvarnar í bænum, bæði Hæsta og Neðsta. Varla getur heitið að komið hafi fiskur á þess- ar verkunarstöðvar I sumar, en áður voru þarna verkuð nál. 10 þúsund skippund. „Þrælahaldinu" er létt af. Fólkið er óþræikað undir veturinn, hefir varla þurft að snerta hendi á fiski í alt sum- ar. Ætli það sé munur, eða með- an gamla skipulagslcysið rfkti? Ekki er búskapnum heldur

x

Vesturland

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vesturland
https://timarit.is/publication/633

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.