Vesturland


Vesturland - 28.10.1927, Blaðsíða 1

Vesturland - 28.10.1927, Blaðsíða 1
VESTURLAND Ritstjóri: Sigurður Kristjánsson. IV. árgangur. ísafjörður, 28. október 1927. 38. tölublað. Landráðagullið. \ Frh. Það heíir verið skorað á blöð þau, sem kenna sig við alþýðuna, að "skýra frá því, hve miklu fé flokksforingjarnir hafa tekið vió af Dönum, til pólitískrar starfsemi hér á landi við siðustu kosningar, því skýrsla dönsku jafnaðarmann- anna nær ekki svo langt. Við þessu hafa engin svör feng- ist og má vel vera að ritstjórarn- ir viti það ekki. Hafa blöð þessi helst ekkert viljað um málið segja, fremur en Tfminn, og er það mjög skiljanlegt og til vorkunar virð- andi. Alþýðublaðið komst þó ekki hjá að segja eitthvað, og ber svar þess ljósastan vott þess, hvernig samviskan muni vera, en er hins vegar svo sönn mynd af röksemda- hæfileikum og ritháttarsiðsemi þeirra, sem blaðið rita, að Vest- urlandi þykir rétt að birta það í heild, og kynna þar með lesend- um sínum rithátt þess blaðs, sem kennir sig við alþýðu íslands. Svar þess er svona: „Samhjálp jafnaðarmanna og þrælakaup auðvaldsins. „Mgbl." segir í dag frá því sem ein- hverjum stórttðindum, að félagar vor- ir 1 Danmörku hafi styrkt islenska al- þýðu 1 baráttunni gegn auðvaldinu. Hætt er þ6 við, að fæstum þyki þetta nokkrum tiðindum sæta, þvi að Alþýðublaðið hefir oftsinnis skýrt frá því, að jafnaðarmenn allra þjóða styrki hverir aðra, sem eðli- legt er, þar sem starfsemi þeirra er al- þjóðahreyfing og samtök þeirra heimsfé- lagsskapur. En það er alkunnugt, að fá- fróðuin mönnum og bjánum finst oft af- armikið lil um, ef þeim tekst einhvern tima að taka eftir þvf, sem allir aðrir vita. „Mgbl." liefði því getað verið heppnara í tiðindavalinu. Það hefði getað sagt frá þvi, sem öllum hefði þótt mikilsvert að - fá upplýsingar þess um. Það hefði getað staðfest það, að Stórdaninn Aage JJerléme lagði 5 þús. kr. til útgáfu „Mgbl." og vildi fá fyrir fulltrúa I útgáfustjórn blaðs- ins útlendan ínann. Það hefði getað skýrt frá þvf, að Geo Copland, sem ekki hefir beint reynst íslendingum þjóðnýtur, hefir . keypt sér velvild „Mgbl." ryrir 10 þús. kr., og fleira mætti til tina. Qæli „Mgbl." t. d. ekki skýrt frá, hvort ekki er satt, að steinoliuokurfélag ameriskra og dansk- ra auðkýfinga, hið marg-illrærhda D. D. P. A. lagði 60 þúsund kr. til kosn- ingabaráttu íhaldsins 1923? Eftir slík mök við rangfenginn Mammon má kalla það brjóstheilindi hjáþeim.sem auðvaldið hefir keypt til þrældóms og verða að leggjast flatir á skrif- stofu „Mgbl." til að iáta hvcrn út- lendan auðvaldsdólg þurka óhrein- indin á sér, að þyrla upp kring um sig moidviðri af þjóðrækni og föðurlandsást, ekki sist, þar sein allir vita, að „Mgbl." clur. þá einu ósk að láta sárfáa einstakl- inga fita sig á kostnað alls fjöldans. Sliku íólki getur ekki tekist að gera það við- sjárvert, er jafnaðarmenn allra þjóða Iijálpa hverir öðrum eftir megni til að vinna að bættum kjörum alira, sem bágt «eiga, og þar með baluandi hag allrar liieildíirinnar." (Lelurbreylitigar hér.; Það út af fyrir sig, að vörn þessi er klaufalega skrifuð og verður mútuþegum að minna gagni, en þó hefði mátt verða, skal ekki gert hér sérstaklega að umtalsefni. Það gefur enginn sér vitsmunina sjálfur, og sjálfsagt hefir 'ritstjórinn gert eins vel og hann gat. Hitt, að greinin er lítið annað en dónaleg og rakalaus illirði, er dálitið merkilegra, því þannig bregður illa siðuðum mönn- um venjulega við, ef að þeim er komið óvöru við óbótaverk. Eina tilraun greinarhöf. til varn- ar er sú, að jafnaðarmenn um heim allan styrki hvorir aðra. Þetta má vel vera satt, en kemur bara þessum dönsku mútum ekk- ert við. Og líkl. gerir Alþbl. sér ekki vonir um að lesendur þess séu alment svo fáfróðir, að þeir haldi að Danmörk sé alheimurinn; Þetta er þvi vandræða útúrdúr. Blaðinu hlýtur að vera það ljóst, að þá þurfti féð að koma frá þessu al- þjóðasambandi jafnaðarmanna. En ,nú er því svo háttað, að þegar þessar mútur voru greiddar, var Alþýðuflokkurinn svo kallaði hér á landi, ekki i neinum félagsskap við jafnaðarmenn erlenda. Og fram hjá því verður ekki komist, að það er sérstök þjóð, þegnar einstakd ríkis, sem koma að stór- fé til þess að hafa áhrif á stjórn- arfar og löggjöf íslands. Þetta er ekkert ný saga. Það er algengt að ríkari þjóðfélög eða einstaklingar þeirra, reyni að grafa undan sjálfstæði smáríkja með fé eða öðrum' ráðum. En það hefir líka altaf verið talinn einhver stærsti glæpur, ef innlendir menn hafa tekið þátt í þessu, þótt ekki hafi verið meira en að vera í vit- orði þar með. Það er þetta, sem einhverja af svo kölluðum alþýðuforingjum hefir hent. Vel rná véra að sum- um þeirra hafi í upphafi ekki ver- ið ljóst, hvað þeir voru að gera, en nú hlýtur þeim og allri alþýðu að vera það ljóst. Hér er ekki um neina „samhjálp" að ræða, til þess að bæta kjör almennings í menn- ingarlegu ,eða fjárhagslegu tHliti. Hver einasti óbreyttur fylgismað- ur alþýðuforingjanna getur sjálfur sagt sér það, að hvorki hann né nokkur annar óbreyttur stéttar- bróðir hans, hefir notið eins eyris beint eða óbeint af þessum land- ráðaþúsundum. Þær hafa allar gengið til þess, að nokkrar land- eyður geti lifað eins og greifar og hafið sig í lifnaðarháttum hærra yfir lýðinn, sem þeir skipa með því meiri sjálfsheimtu. Og endurgjaldið til þeirra útlendinga, sem múturnar gefa, er íhlutunar- réttur i stjórn og löggjöf landsins. Nú síðast höfum við fengið Tíma- stjórnina yfir okkur fyrir útlent fé. Og það er engin tilviljun, að þar eru til valda komuir þeir menn WtT FLUTTUR. "W^ Hér með tilkynni eg heiðruðum viðskiftavinum mínum, að eg hefi flutt vinnustofu mína í hið nýja hús mitt við Hafn- arstræti. Elías Kærnested skósmiður. sem sýnt hafa opinberan fjandskap sjálfstæðisviðleitni vorri, bæði í at- vinnurekstri og utanríkismálum. Við því hafa hins vegar engin svör fengist, hve miklu útlendu fé hefir verið varið til þess að kaupa yfír okkur Tímastjórnina. Hvorki Timinn né blöð þeirra al- rauðu hafa fengist til þess að skýra frá þvf, hve miklu fé þeir tóku við frá Dönum, til þess að vinna siðustu þingkosningar. Stóryrði Alþbl. um útlent fé til Morgunblaðsins og kosningafé frá olíufélaginu, er ekki ástæða til að ræða hér. Allir munu sjá þaft, að þetta eru venjuleg illyrði þeirra, sem engri vörn koma við, en skortir uppeldi og manndóm til að bera áfallið drengilega. Það er víst ekkert leyndarmál, að Morgunbl. er nær því eina blaðið hér á landi, sem ber sig vel fjárhagslega, og hefir því enga þörf fyrir fjárstyrk neirisstaðar að. Og þessi saga um olíufélagið er auðvitað ekki sögð í þeim tilgangi, að nokkur maður trúi henni, held- ur bara til þess að segja eitthvað. En þessu ber að veita eftirtekt: Það er viðurkent af Alþbl., og reyndar óbeint af Tímanum lika, að útlendingar hafi komið að fé við kosningarnar hér 1923, og því er ekki mótmælt, að útlent fé hafi einni verið notað f stórum stil við síðustu kosningar. Þá er líka Viðurkent, að íslenskir stjórnmála- menn hafa verið notaðir til að fara með þetta fé. Nú eru það vfst flestir, sem á- líta athæfi þetta glæpsamlegt, hvað sem menn láta uppi um það. Er þa nokkur hlutur sjálfsagðari en sá, að krafist verði afdráttarlausr- ar skýrslu um það, hve mikið þetta fé hefir verið, liverjir hafa tekið við því, og hvernig það hefir verið notað. Og síðast en ekki síst: hvers krafist hefir verið fyrir féð af þeim, sein lögðu það fram? Ef blöð stjórnarflokkanna vilja ekki eða geta ekki gefið áfdrátt- arlausar upplýsingar um þetta, þá verður Alþingi að rannsaka málið. Öllum er það ljóst, að nnver- andi stjórn á lif sitt undir útlendu málaliði, og mun flestum sýnast, að það sé með öllu ósæmilegt. En þó væri liitt verra, ef hún hefði sjálf þegið eitthvað af land- ráðaskildingunum, og af því verð- ur hún að hreinsa sig. Eða geta Framsóknarbændur sætt sig við annað? , Tfminn hefir óbeinlínis og óljóst neitað því að vera beint riðinn við þetta mál, og hann hefir þó sagt, að það yrði að skoðast ó- sæmilegt að taka við slíku fé. Samkvæmt þessu geta Tímamenn ekki verið þvi andstæðir, að Al- þingi láti rannsaka málið. Ef þeir rísa gegn þvi, er það sektarvið- urkenning. Fundargerð héraðsfundar Norður-ísafjarðar- prófastsdæmis 12. okt. 1927. Árið 1927, miðvikudaginn þann 12. okt. kl. 4 e. h. var héraðs- fundur Norður-ísafjarðarprófast- dæmis settur í húsi Elíasar J. Pálssonar kaupmanns á ísatirði, af prófastinum, síra Sigurgeir Sig- urðssyni. Kvaddi hann til fundar- skrifara sfra Óla Ketilsson, prest í Ögurþingum. Mættir voru þrír prestar, auk prófasts, og sjö safnaðarfulltrúar. Ollu þvf óhagstæð veður og illar samgöngur, að fleiri prestar og' safnaðarfulltrúar sátu eigi fundinn. Hófst fundurinn með þvf að sunginn var sálmur nr. 617, en að því búnu las prófasturinn upp 13. kapítulann í fyrra bréti Páls postula til Korintumanna. Mælti þá síra Magnús R. Jóns- son, prestur á Stað í Aðalvík, nokkur kveðjuorð til fráfarandi prófasts, síra Páls Ólafssonar f Vatnsfirði, og bauð um leið hinn nýja prófast velkominn í embætt- iö. Tóku fundarmenn undir hvort- tveggja með þvf að standa upp. Þakkaði prófastur fyrir traust það, er prestar hefði sýnt honum, nieð því að kjósa hann til prófasts, og fundarmöimum fyrir hlýjar við- tökur. Þá skýrði prófastur frá ýmsum framkvæmdum, sem orðið hefðu síðustu ár í prófastsdæminu, eink- um um umbættur á kirkjum, og ennfremur frá nokkrum breyting-

x

Vesturland

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vesturland
https://timarit.is/publication/633

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.