Vesturland


Vesturland - 28.06.1933, Blaðsíða 1

Vesturland - 28.06.1933, Blaðsíða 1
VESTURLAND X. árgangur. ísafjörður, 28. júní 1933. 2. tölublað. Sparnaður og launafarganið. Öllum hugsandi mönnum verður það sífelf méira og meira áhyggju- efni, hveíriig Alþihgí býr áðfjár- hagsmáluni þjóðarinnar. Og vart múríu iríéhrí hittastfil umræðu um stjórnmál, svo að fjármálin ekki beri a góma og hvcrsu nauðsyn- legt og sjálfsagt sé að spara. Og þessi háværa krafa kjósend- anna hvhir á svo sterkum rökum, að henni ver'ður ekki hrundið. Fyrst þeirri ástæðu, að án stór- kostlégs sparnaðar á öllu opinberu fé þjóðarinnar er stefnt í botnrausa glötun, ef ekki er snögglega kipt í tauma'">a. Hin áslæðan er sú, að á þess- um sidustu árum hefir mikill hluti þjóðannnar, fyrst og frémst bænd- ur lantisins, orðið að spara (og gert það án íiáuðungar) til þess að fleyta ser áfram, vegna hins gifurlega verðíalls á landbúnaðar- afuróum. Og cins og bændunum hefir tekist þetta, (þvl það mun undan- tekniug að bændur hafi saíuað skuldum tvö síðustu árin) getur þjóðinni I held tekist það og los- að sig við drápsklyfjar af ónauð- synlegum böggum. Sparnaðurinn er því staðreynd, en engin bábilja. Því furðulegra virðist það, að flestir eða allir, sem við opinber rnál fást, tali um sparnað og lofi spanviði, en efndirnar verði engar. Sé þó nánar aðgætt verður þetta þó fckiljanlegt. Það er þjóðin sjálf sem I þessu efni hefir útstrykað með annari hendinni það scm hún hefir krafist með hinni. Sem fulitrúa sína á Alþingi hefir hún valipn svo mikinn hóp fast- launaðra manna og bitlinga dýra, áö engin von er um nokkurn sparnað meðan þeir ráða. Eru nú komin 4 tekjuhallaár í röð og samanlagður tekjuhalli þeirra utn 11 miljónir. Á siðustu þingum hefir nær því helmingur þingmanna verið fastir embættis- og sýslunar-menn, þar á meðal 7 bankastjórar. Sumir þess- ara manna hafa mörg embættiog öil sæmilega vel launuð eins og Vilmundur Jónsson landlæknir. Enda komast engir lengra í fjár- plógsferðum sinum hjá þvl opin- bera en jafnaðarmenn. Á tve(mur síðustu þingum hefir af hálfu Sjálfstæðisflokksins verið gerð sterk átök um að fá leiðrétt- ing þessara máln með þvl, að lækka laun hinna hæztlaunuðu og fella niður óþörf embætti. En úr- lausnin strandaði á . mótspyrnu jafnaðarmanna og megin-hluta Framsóknarflokksins, sem ekki vildu missa spón úr aski gæðinga sinna. Fyrir hönd Sjálfstæðisflokksins hafði þingm. Borgfirðinga, P. Otte- sen, forgöngu um þessi mál. Skulu hér á eftir rakin nokkur dæmi, er hann dró fram um launagreiðslur ríkisstofnana þeirra, sem komið hefir verið á af verzlunarfélagi jafnaðarmanna og Framsóknar á siðustu árum. Er fjárbruðlið hjá þessum opinberu stofnunum svo mikið. að ókunnuga myndi undra að slíkt gæti átt sér stað. Laun óvaldra manna miklu meiri en embættismanna, sem lengi hafa setið i embættum og miklu til náms kostað, og maður ofan á manni af þessum útvöldu gæðing- um með stuttum vinnutíma og frii eftir þörfum og afköstin þvi eðli- lega litil eða nær því engin. Þetta rotna ástand og spillingu er óhjákvæmil. annað en höggva I. Hvaða réttlæti og samræmi er i þvl, að bændur landsins og öll alþýða verði alt að spara, jafnvel það nauðsynlega, en einn og ann- ar flokksgæðingur vaði i fé og ausi út súrum sveita alþýðu. Það má vel vera, að jafnaðar- menn og Framsóknarmenn taki undir og samþykki alt það, sem hér hefir verið rætt um, réttvefa, svona fyrif kosningarnar. En reynslan héfir verið og mun verða sú, að jafnan er á herðir, strandar framkvæmd málsins á þeirrafylgi, ef þeir geta komið við að ráða, enda er þarna um einlitt lið að ræða: jafnaðarméhn, kommúnista og Framsóknarmenn. Er jafnvel sagt, að sumir þessara þjóna séu skattlagðir i flokkssjóð fyrir bitanrt og er þá enn skiljanlegra að því sé illa tekið, að hann sé minkaður eða tekinn búrt af ^matborðinu. Það er nú tnest aðkallandi mat- ið, að komið verði íági á rekstur ríkisins með meiri sparnaði og þar af leiðandi lækkun útgjalda og Sjálfstæðisflokkurinn [stendur 6- skiftur að þeirri baráttu og mun ekki linna fyr en sigri er náð. Hin óvita-stefnan, að hækka sifelt skatta og tolla, sem lenda jafnan á allri alþýðu, þótt öðru sé oft veifað til þess að villa sýn, getur ekki lengur staðist. Ef'við' fylgjum henni hlýtur að fara fyrir okkur eins og öðrum þjóðum, sem hafa reynt hana. Örbirgðin blasir við og frelsið er glatað. Samanburður á launagreiðslum- embættism. og ríkisstofnana. „Allir forstjórar rikisstofnananna i Reykjavik hafa hærri laun en dómarar í Hæstarétti. Dómarar í Hæstarétti mega engan auka- starfa hafa og eru sviftir ýmsum pólitiskum réttindum (kjörgengi). Þeir hafa 8780 krónur í laun, en forstjóri Skipaútgerðar ríkisins hefir 12065 krónur, eða yfir 3000 kr. hærri laun en dómararnir. Prófessorar við Háskólann hafa í laun frá 5190—6690 krónur hæst, en forsljóri Landssmiðjunnar

x

Vesturland

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vesturland
https://timarit.is/publication/633

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.