Fríu Føroyar - 19.09.1942, Blaðsíða 1

Fríu Føroyar - 19.09.1942, Blaðsíða 1
**' NUMMAR 15 Innivist her hava øll sum kvevja.at fødilandid skal gerast frítt og Føroyingar sjálvrádandi. 19. SEPTEMBER 1942. IMMBHMHHinH Ábyrgd hevur bladskrivarin Andrias Ziska Telef. 3 3 7 Tórshavn. 1. ÁRG. Ein frágreiðing. Amtinaðurin hevur sení løgtingsformanninum eina frá- greiðing viðvíkjandi »Færøernes offentiíge Vareforsyning?. Frágreiðingin urnfatar tíðarskeiðið I.juli 1941 til 3i.aug. 1942. Hesin handil verður stýn'ur av Johs. O. Joensen, sum tó hevur sagt seg frá starvinum. Roynt hevur verið at fáa nýggjan handilsstjóra, men enn hevur vørunevndin og amt- maðurin ikki sett nýggjaji stjóra. Vøruhandilin hevur riú: 1 stjóra, ein bókhaldara, 6 kan- tórmenn og 2 kantórkvinnur. Vørunevndin og amtmaðurin hava hildið fundir um ym- iskar spurningar og hava roynt at fáa vørur til Føroyar. Handilin hevur fingið lán frá Løgtinginum, fyrst 1,5 milj. kr. og seinri '/4 milj. kr., solei'ðis at samlaða skuld »il Føroya løgting er nú 1.750.000 kr. Matvørumongdin var tó lítil hin 15. aug. nevniliga; Korn.......... 271.750 kilo. Rugmjøl....... 20.163 » Hveitimjøl..... 20.727 » Annað mjøl .... 500 » Grýn.......... 29 250 » Breyð ......... 1.040 » Sukur........¦.¦¦ 61,415 " » Kaffi.......... 1730 » Te............ 1.500 » Umframt hesar vørur vóru við handilin: Kol ogkoks.. 550.000 kilo. Salt......... 5.350.000 » Handilsstjórin sigur, at størsti partur av maLvørunum var útfarin nii, vónandi fekkst tó aftur tað sum hesin handil skal hava einkarsølu við: Mjøl, sukur, kaffi og te; men vørunevndin og amtmaðurin siga: »Man kaii paa nærværende Tidspunkt paa Grundlag af de i England førte Forhandlinger og paa Grundlag af áile andre foreliggende Oplysninger kun gentage, at Vanskelighederne ved Tilførsler maa forventes at blive større og større', og at det efterhaanden vil være uundgaaeligt, at der opstaar MangJer paa visse Omraadgf. Vareforsyningen og Udvalget maa og vil bestræbe sig for at afhjælpe disse Mangler, saavidt det er muligt«. Teir hava haft bæði góða tíð og nógvan pening, og kundu haft fingið Føroj-ingum almikið av matvørum og neyð- synjarvørum, men ikki tykist hugurin hava verið til tess. Teir hava heldur forðað monnum, sum hava roynt at fingið Føroy- um vørur frá Amerlka so nógv, at trot longu er í stórum. Teir geva annars Bretlandastýrinum skuldina fyri he'tta trot, tí teir sigast- at hava givið Føroyum so lítla kvota, men samstundis siga teir, at tá rætturin at flyta vørur inn verður tikin frá teim privatu importørunum, vilja betri líkindi gevast til vøruinnflyting. , Hvussu líkindi verða til tess vil tíðin vísa okkum, men at vøruhandilin ikki hevur selt til lágar prísir er prógvað. Ikki minst er saltprístirin vaksin øðiliga nógv ihnan »Færøernes offentlige Vareforsyning«. Henda vøran er ein av teimum vørum sum hevur kunnaði altíð fingist f friðartíðum til heilt lágar prísir, 2—3 oyru fyri kiloið, ella um 25 kr. fyri tonsið. Tá ófriðurin jjrast á, lógu nógv túsund tons av salti í Føroj'iim, meginparturin i Trongis- vági í Saltsiloini. Hvussu nógv vøruhandilin tá fekk, sæst ikki í hesi frá- greiðing. Heldur ikki sæst har prísurin á saltinum. Men nú vita vit, at saltið er í høgum prísi. Tað stendur nú vøru- handlinum í 125 kr. fyri tonsið. Tað sigst, at tað verður selt til prísin 150 kr. tonsið. Um hetta salt og henda prís sigur frágreiðingin : »Vare- forsj'ningen har lidt og afskrevet et Tab paa ca. jo.000 Kr. (ved Beskadigelse af Lagerbygning). Omkostningerne ved Flytning af Saltbeholdningen fra Siloen, der androg henved 100.000 Kr., er lagt lil Beholdningsværdien, hvorfor Salgsprisen for Salt fra Novernber 1941 blev forhøjet til 125 Kr. pr. Ton. Da det imidlertid hver Maaned' paaløber en Leje af 50 Øre pr. Ton, og Salgsprisen vanskelig vil kunne forhøjes j-derligere, maa der paaregnes mere Tab paa Salt«. Tað er nakað, sum ikki verður nevnt í hestim sambandi, og tað er syinnið. Eisini vita vit, at salt, lá tað h'ggur leingi, vil missa kraft. Hjá'fólkinum kann tað vera lika tungt, antin saltprísurin kemur upp, ella tapið av saltinum verður lagt á annan vøru- sort, sum má keypast av hvørjum húsarhaldi. Tað verður, sum tey siga, eins eitt feitt, ella eins bj'rða, sum er líka so tung, hóast hon verður »camouflerað«. Tap hevur vøruhaudilin haft á jiniskan annan hátt; tað sæst t. d. viðvíkjandi »det fra Grønland indkøbte Saltkød«. Har hcvur tapið verið 40—45000 kr. Salttapið veksur dag um dag, vcrður um 2—3000 kr. uppi hvønn mánað, nm rúgvan verður liggjandi óbrtikt. Vónandi koma nógvar stórar grindir, sum tá vilja minka um salt-lapsbj-rðuna. Annars tj'kist hesin handil at vera dýrt administreaður. Av vørusalgintun kr. 1.375.795.27 eru útreiðslurnar.: Lager: Løn, leiga, trvgging kr. 127.284.69 Kantórið................. » 36.573.82 Rentur av lánum.......... » 61.557.44 Eftirgivið debitorum....... » 12.272.81 Útreiðslur tils. kr. 237.688.76 Yvir '/4 milj. kr., umframt vøruyvirskotið og tapið ............ kr. Yvirskotið .... Tap uppá salt » » kjøt 34.996.78 » 130.000.00 . . . . » 40.OOO.00 Tils. kr. 204.996.78 Tilsatnans hava vørurnar frá hesum landshandlinum til

x

Fríu Føroyar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fríu Føroyar
https://timarit.is/publication/639

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.