Fríu Føroyar - 21.11.1942, Blaðsíða 2

Fríu Føroyar - 21.11.1942, Blaðsíða 2
1. &rg, FRÍU FØROYAR Nr. 21 man hurtig i alle Maader kan uduytte de fra Naturens Háand givne Livsmnligheder. Eller ogsaa tnaa Danmark yde til Færeerues Lagting passende Beløb, som Tinget fuldt kan raade over i føruævnte Øjemed- »At Færingerne kan ordne sig saaledes som frit Samfund, at de kan klare sig med egne Midier uden økonomisk Hjælp fra Dauiiiark er bevist i Valgskriftet. »Føroyingar lesið —hugsið« forud for sidsle Lagtingsvalg. I dette Valgskrift vises, at Lagtinget kan faa saadanne Indtægter, soiu nu tilflyder frennuede, at disse Indtægter er store og nemiiie at tilvejebriuge samtidig som de ikke virker trvkkende paa de enkelte Sainfuudsborgere. Ligeledes er i dette mit Valgskrift vist, hvorledes nian naturligt og let kan oprette Færøernes Nationalbank. Tað eru 12 ár síðani at hesi orð vóvu framborin, men mín staða í dag er hin sama sum ta, nú tykjast alt fleiri og fleiri Føroyingar at fata hesa mína støðu so væl, at teir styðja hana. Nógvir Føroyingar hava í dag fulla greiðu á teim peningavirðum eitt frítt land kann skapa sær. Táð er tí at háða nógvar Føroyingar, tá harra P. M. Dam sigur: »Peningaprenting gevur ikki inntøkur, men útreiðsTu'rc. Vit vita fullvæl, at fyri at koma til kapitalin gjøgnum prenting av pengaseðlum. mega vit fýrst keypa nakað pappír (ella bíleggja hjá peningaprentsmiðju tað sum krevst) og fáa tað prentað til pening soleiðis surri vit nú halda gagnar best, men hesar útreiðslur eru lítlar i tarin niun, sum prentingar- rætturin gevur til hann henda monopolrætt fær. (Meira). —mm*mMm^m*mami^—»———¦^¦iu»i min « li ¦ ¦ ihi...iw i»i. nu-n^iw...... '¦ ' pi ii ns.mwi 1. .j. » . )¦ p^hwm- Prístalið i Løgtinginum. Hósdagin kl. 16 varð framlagt á tingborðíð tfcey týdningar- mikil mAl, sum Havnar arbeiðsmannalelag hevði sent til tingið nevniliga tvey soljóðandi brøv: > Tórshavn, 14/11 1942. Til Føroya Løgting. Av tí, at tað hesa seinru tíðina tiðiliga hevur víst seg millurn manna, at tað hevur verið mest sum ógjørligt at klára seg við teimuni lønum, ið nti eru gjaldandi, reguleraðar eftir prfstalinum, setti Havnar aibeiðsinannaíelag 3. iiovernbur niður eina nevnrl til at eftirkanna prístalsúTrokningina, lyri har at fáa at vita hvør orsøkin kundi vera til hetta. Tá nevndin hevði gjørt hetta arbeiðið, vísti tað seg, at prískoritrolráðið var gingið burtur frá teimum grundreglum, ið vórðu fastlagdar 1/7 1939 í samrað við táeí yttliskti organisatiónhuar í Føioyum,. har Havnar arbeiðsrnannafelag .eisini var umboðað. Nevndin 'nevði eisini biðið prískontroháðið uni at fingið til vegar teir prísir, tiið hevði frá teim ymisku sýstunum í Før- oyurn, fyri har eftir at kunna útrokna eilt prfstal eftir teimum reglum, sum fastlagdir vóru 1/7 1939; men noktaði prfskón- trolráðið at gera nevndini eftt'r vild. • Síðani varð farið undir at fáa eitt yvirlit yvir teir prísir, ið vóru galdandi fyri Havnina 1/7 1939 og 1/10 1942, fyri eftir hesum at finna tað prístal, sum av røttum skuldi verið gjaldandi i/ío 1942, útroknað eftir tí í 1939 fastlagda grund- arlag. Her vísti seg tá at vera ein munur uppá 27 points tó at nevndin ikki hevði broytt teir 12 niðastu partarnar, sum prískontrolráðið hevði ásett eftir ætl, nakað ,sum nevndin tó meiriti seg at hava havt rætt til. Hin 11. november hevði nevndin fund samajj við prís- kontrolráðnum. Aflaná at nevndin lievði greitt fra krøvum okkara um at fáa prístalið hækkað til tað, sum arbeiðararnir høvdu rætt lil, svaraði formaðurin í kontrolráónum H.O.Hansen, at hann, av tí at arbeiðararnir møguliga vildu koma fram við krøvum um endurgjald fyri tað sum teir hava fingið 'ovlítið í løn, vegna broytan av grundreglunum, ikki kundi ganga við til hetta. Antiars vildi hann halda fund saman við ráðnum hin 12. november kl. 3 s. p., og skuldu vit so fáa skrivligt svar viðvíkjandi teirra støðu til málið. Vit viðleggja her eina avskrivt av hesurn svari. Av svar- skrivinum vil løgtingið síggja, at kontrolráoið viðgongur, at prístalið teir lýstu pr. 1. oktober 1942 er skeivt, men at teir ikki kunnu rætia hetta vegna kunngerð nr, 59 av 9. desernber 1941. Vit vilja tí krevja løgtingið at avtaka hesa kunngerð hkjótast gjørligt. SHmstundis vilja vil krevja tingið um at skipa eitt ráð til útroknan av pn'stalinum, har arbeiðararnir eru rnunándi uni- boðaðir, av tí at tað eru teir ió verða mesl raktir, um eitt tilíkt ráð skuldi framsett skeivt príslal, soleiðis sum nú er hent, og at vit somuleiðis við lóg fáa ásett eitt oyra pr. points, og at prístalið kemur út einaferð um mAnaðin. Vit vilja eisini krevja av løgtinginum, at tað tekur okkurn við uppá ráð, tá henda broyling skal gerast, ein broyting surn er aldeilis neyðturvandi nú, uin arbeiðið skal kunna ganga sína regluligu gongd i komandi døgum. Og eisini hctta bræv : Á eyka-aðalfundi í Havnar arbeiðsniannafelag hin 13. nov. 1942 var eiiunælt viðtikið ígjøgnum h'øroya løgting at krcvja lógina, siun noktar f)'ii sticiku og lockout avlikna skjótast gjøiiigt, tá vit meina tað ikki kann vcra rætt, at tað einasta arbeicVuin licvði at verja seg við er honum frátikið, ultan at hann á niangan hátt k.nin gcra sín ræt galdandi. Við hávirðing F. v. Chr. Clementsen. Langur orðadráttur var um hesa sak. Framsøgumaðurin var J a c o bj a c o b s e n, ið hevur vetið ein prísnevndarmaður. Hann viðgekk at prísúti okningin er, og hevur verið skeiv leingi. men setti: hann hovuðss.kyldína á tað nevnd, sum í 1939 legði grundarútrokning og nøgdsctan fyri pristalið. Poul Petersen helt fyri at broyting frá tí upprunaliga grundtalinum kom eina mast fram aftaná London-reisu anit- mannsins í 1941, snrn týðuliga sæst í brævi hansara til løgtingið dagsett 22. september 1941 soljóðaudi í úrdrag: »Den kváitalsviseUdregning og OfTentliggørelse af et Pris- tal bør afskaffes snarest inuligl. Der er ingen som helst Tvivl om, at de hýppjge. stigende Pristal i sig selv har en yderst uheldig lndflydelse paa _ Prisudviklingen, idet de stigende Pris- tal direkte opfordrer enhver Handlende til Prisfm højelser, selv- 0111 disse ikke tnaatte være begrundede i højere Udgifter, og samtidig svæKker det købcnde Publikunis Reakfíon imod Pris- forhøjelser. Naar Pristallct sliger o: naar alt andct stiger, hvor- for skal saa ikkc ogsaa denne Vare stige? Ogsaa merl Hens) n til Lønntngsspøigsmaal er Pristallet uhelrligt. Hvor tetfærdigt Kravet otn Dækning foí forøgede Leveomkostninger end paa sin Vis maatte være, saa er der, hvis man vii hava Haand i Hanke mcd Prisudviklingen, ingen Vej uden oin det haarde Faktum, at ogsaa Arbejderes og Funktionærers Købeevne maa beska:res under de foreliggende Fothold. Bortset maaske fra dc aller daatiigst stilledc i Samfundet har ingen Krav paa gennem højere Løn at kunne bevare den samme Købekraft som lidligere, og navnlig er det meget skadehgt, hvis Købe- kraften forøges. Der er, saavidt ses, ingen anden Vej at gaa end at forbyde Strejke og Lock-out og at indføre tvungen Voldgiftsafgørelse af alle Lønkonflikter. Deriite Vej er man gaaet i det øvrige Kongerige, og de seneste Radiomeddelelser fra København har oplyst, at Arbejderne heller ikke gennem Voldgift har opnaaet Dækning fnr de stigende Leveomkost- ninger, end ikke halv Dækning som de havde ønsket.« Allir tingflokkar øtast yvir rnisbrot teirra, sum settir eru at seta prístal rættvíst og rættvísa tímaløn sambart prístalið. Jóannes Patursson helt so fyri: »Dam segði, at her var gjert eitt mistak móti arbeiðarunum, at tei.r hava mist

x

Fríu Føroyar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fríu Føroyar
https://timarit.is/publication/639

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.