Brautin


Brautin - 07.12.1928, Blaðsíða 1

Brautin - 07.12.1928, Blaðsíða 1
Ritsí jórar: Sigurbjörg Þorláksdóttir. Slmi 1385. Marta Einarsdóttir. Stmi 571. Brautin. Útgefendur: Nokkrar konur í Reykjavík. Simi: 491. Afgreiðslu annast Sigurborg jónsdóttir. 1. árgangur. Föstudaginn 7, desember 1928. 24. tölublað. Pappírsfullveldið. 1. desember voru liðin 10 ár siðan íslendingar gerðu afsals- samninginn mikla við I) mi, þar sem þau firn hentu islenska menn, að veita 30 sinnum stærri þjóð erlendri, fult og ótakmark- að jafnrétti við oss um öll gæði og friðindi fslands, hverju nafni sem nefnast. Mun aldrei i sögum þekkjast að nokkur þjóð, sem að réttum lögum taldi sig fullvald >, og sem auk þess hifði fengið raunveru- lega viðurkenningu stórþjóðanna fyrir fullveldi sínu, með þvi að þær sömdu við hana sérstaklega um mikilvæg utanrikismál, skuli hafa lagst svo lágt, að fara alt f einu og ótilneydd að semja af sér eignar- og umráðaiétt yfir sinu eigin landi og gæðum þess og afsala sér því að jöfnu lög- formlega til annarar þjóðar, sem var 30 sinnum fjölmennari og margfalt rikari. Og fyrir hvað? Fyrir það eilt að fá fullveldisnafn á pappirn- um, sem vitaníega hefir, eins og málum vorum var þegar komið, enga verulega þýðingu, nema ef vera kynni að kitla hégóma- girnd þeirra manna, sem mest sækjast eflir tildri og lölskum gU9a-. Nú er svo komið, að jafnvel jþeir sumir hverjir, sem mest börðust fyrir þessum samningi, þegar verið var að koma hon- nm á og gyltu hann mest þá og lofuðu, þykjast nu vera farn- ir að sjá mikla og stóra g*lla á honum, og lelja að lulsl.i starf þjóðaiinnar næstu 15 ár eigi að vera, að vinna gegn þessum sama samningi, og ætla þeir nú að reyna »að slá sér upp á þvi«, að rífa nú það mest niður, sem þeir áður höfðu hælt mest. Dílaglegur skripaleikur þetta. O^ von að þjóðin sé farin að verða tortryggin og leið á þess- *um forsprökkum, sem aldrei vita hvað þeir vilja, og aldrei ^þora að standa við gefin lofoið '*%%& ákveðna stefnuskrá. En alt Si*af þykjast vera að springa af óhuga og áreynslu við að bjarga þjóðinni frá toitfmingu og iétt- indaafsali. En, sem betur fer. er þjóðin 'farin að þekkja þessa menn Qokkuð og hún þarf að þekkja $>á betur. Hún þarf að þekkja þá menn, sem telja þjóð sinni trú um að hún sé orðin þreytt og örmagna og þurfi hvildar við, einmitt þegar kollhriðin fyrir léttinda- varðveislu Islands stóð sem bæst og ekki vantaði nema he.rslu- muninn að fullur og glæsilegur sigur næðist. Hún þarf að þekkja menn- ina, sem hrópuðuíhæst fyrir 10 árum: »Góður samningur, ágæt- ur samningur«. En i dag hiópa: »Slæmur samningur. »Voð<ilegur samninguro, Verðum að beijast sem einn maður i 15 ár til að losna við galla hans, annars er þjóðarböl og þjóðarvoði fyrir dyruma. Hún þarf að þekkja mennina, sem gáfu Dönum löglegt afsal fyrir einkaiéltindum íslendinga yfir íslandi og lö'gfestu þeim þar með, að fsland tæri tramvegis jafnt fyrir Dani og íslendinga. Og það þó Danir séu um 3 miljónir en fslendingaraðeinslOOþúsund. Hún þarf að þekkja þessa menn og þekkja þá vel, því þá mun hún eiga hægra með að álta sig á því, hvé heilráðir þeir eru og hver nauðsyn benni ber til að forðast Ieidsögu slikra manna næst þegar semja ber. ' I'ví þ:ið má aldrei þjód vora henda, að gera aflur slfkan samn- ing og geiður var 1918. Hvaða meðöl, sem Danir nota til að halda þeim fríðindum sin- um yfir Islandi, sem þeir fengu 1918, þá megum vér aldrei aft- ur blekkjast til aö semja oss til tjóns og smánar. að eins vegna þess, að vér skipuðum litilþæg- um mönnum og úthaldslillum til þess starfa, sem framar öllu kralðist festu og einbeittni, og þeirrar harðsækni, sem aldrei svikur málslað vorn hvað sem i boði er. Það er líklegt að 1943 verði við ofurefli að elja. f*að er vlst, að sambandsþjóð vor mun ríota alla sína krafta til að balda í jafnréttisákyæðið framvegis þvi það er aöalkost- ur sainningsins í hennar augum. Og Danir eiga að mörgu leyli hæga aðslöðu til að hafa áhrif á oss bæði beint og óbeint. Fé mun þá ekki skorta. Og ekki munu þeir spara veislur, boð, utanstefnur, nafnbætur og orður, þar sem þeir úlila að það eigi við. Konungur mun að likum all- ur á þeirra bandi, þvi hann er danskur maður en ekki islenskur. O4 þjóna af islensku bergi brotna mun Dönum alt af auð- velt að afla sér til að gylla sinn málstað. Hér mun verða beitt slægð og mjúku tungutaki og reynt að sundra okkur og dreifa svo betur biti bin vfgreifa öxi danskr- ar eigingirni. Það er þvi rangt að vera halda veislur miklar til að dáðst að eigin ágæli 04 snjallri framkomu vegna samningsins, sem vér gerð- um 1918. Hitt væti viturlegra og drengi- legra að \ér i fullri alvöru byggj- um oss sem best undir það i kyrþey að ísland geti skilið við Dani að fullu og öliu árið 1943. Það er áreiðanlegt að aldrei mun verða reynt meir en ein- mitt þá, áð véla íslendinga til undanlátsemi við Dani og mál- stað þeirra. Það hefir svo oft tekist niæta- vel áður, þess vegna er oss nauðsyn að herða skap vort til stórræðanna. /. Sig. »€ Atvinnuleysið og járnbrautin. Eilt mesta böl verkamanna vorra er atvinnuleysið. f'að er hart fyrir fuilfriska menn að þurfa að vera dag eftir dag að reyna að ná sér i vinnu og stöð- ugt fá sama svarið: »Engin vinna til«. En heima bíður kon- an peningalaus vonandi nð mann- inum hennar takist nú að ná »ér í einkverja \innu, svo að hún geti satt litla heimilisfólkið, sem biður með eflirvæntingu, »að p tbba verði nú eitlbvað ágengt«. Atvinnuleysið er böl, sem meira og meira þjáir flest menn- ingarriki álfunnar og er eitt þeirra erfiðustu viðfangsefna. Petla böl er einnig farið að gera vart við sig hér og það jafnvel í stærri stil, en flesta grunar. Það endurtekur sig ár eftir ár, stundum tlma og lima, stund- um jafnvel fleiri mánuði, og það er ekki langt siðan að svo mikið atvinnuleysi varð hér, að mörg hundruð, sumir ætla jafn- vel þúsundir manna, gengu alt að sjö mánuðum samfleytt at- vinnulitlir eða jafnvel alveg atr vinnulausir*hér í bænum. Hvílikt tjón þelta^er verka- TMt i'liaTJfÍI h<: Dall- 09 samkvæmiskjólar, ; mjög fallcgl og ódýrt úrval. Nytísku silkíslæður og sam- kvæmissjðl. Silkiandirkjólar, frá kr. 3,25. Silkináttkjólar, samfestingar, ; margar tegundir. Silkibuxur, frá 2,90 Silkisokkar frá kr. 1,95 mikið litarúrval. Silkiundirkjólar og buxur, á telpur, a//ar stærðir. Chrepe de Chine frá 6,15 m. margir litir. Georgette, verð frá kr. 8,35. Taftsilki, verð frá kr. 7,90. Georgette með spejlflauelsrós- um, sérstaklega fínt f ball- og samkvæmtskjóla. Silkisvuntuefní svört og mis- lit frá kr. 12,00 f svuntuna. Silkiofin efni S telpukjóla og upphlutaskyrtur frá kr. 2,65 m. Manicurkassar f feikna úrvali verð frá kr. 1,95 Burstasett í kössum. Vasaklútakassar frá kr. 0,85. Silkivasaklútar frá kr. 0,30 stk. Hálsfestar, eyrnahringar og armbönd og ótal margt fleira til jólagjafa. Pantanlr aler. út umlanflgegri Dósttröfn. Verslun Kristínar Sigurðardóttur. LAUOAVEO 20 A. .1.....;uin,i,ii'i;iLl............1 mönnunum sjálfum og landinu i beild sinni, hlýtur öllum greindum mönnum að vera ijóst. Httt er mönnum enn ef til vill ekki eins ljóst, hve slikt lang- varandi atvinnuleysi hefir slæm áhrif á andlega heilbiigði og lundarfar manna. Gerir þá bii^k- lynda og jafnvel þunglynda. Bitra og áhyggjufulla. Af hverju stafar þetta atvinnu- leysi? Orsakirnar eru margar, en aðalorsökin mun vera sú, að of mikið af vinnufærum mönn- um safnast saman á vissum stöðum, sem ekki þurfa á nærri öllum þessum vinnukrafti áð halda, nema þá tíma og títna. Þannig flykkist vinnufætt fólk. úr sveitunum til höfuðstaðarins, án nokkrar eða liiiliar fyiir- byggju um, hvort bærinn getur veitt. öllum þessum sæg nægt verkefni eða ekki. En orsökin til þess að fólkið þyipist svo úr sveitunum er að sveitirnar get'a ekki veilt því þau atvinnuskilyiði, sem það þarfnast. En hvernig má það ske, að mestu og frjósömustu landbún- aðarhéruð, eins og t. d. sveit- irnar austaníjalis geta ekki veitt þessi skilyrði? Af hverju

x

Brautin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Brautin
https://timarit.is/publication/629

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.