Brautin


Brautin - 25.01.1929, Blaðsíða 1

Brautin - 25.01.1929, Blaðsíða 1
Riisljórar: Sigurbjörg Þorláksdóttir. Sínii 1385. ¦ Marta Einarsdóttir. Sfmi 571. Brautin. Útgefendur: Nokkrar konur í Reykjavík. Stmi: 491. Afgreiöslu annast Sigurborg jónsdóttir. 1. árgangur. Föstudaginn 25. janúar 1929. 30. tölublað. Druknanir 1928. Eftir þvf, sem skýrslnr herma hafa alls farist i sjó á þessu ári 42 menn og konur. Þann 15. mai druknaði stúlka á Norðlhði af hlöðnum bát, er sökk þar við landsteinana i góðu veðri. Hve lengi ætlar þjóðin að trassa það að láta börn sín læra að synda ? Hversu mörgum mannslífum hefði hún ekki getað bjargað, ef hún heiði haft forsjálni og á- huga á. að koma á skyldunámi f sundíþiótt fyrir börn eða ungl- inga bæði til sveitar og sjávar? En það er afturhaldið og tóm- lætid um alla skapaða hluti, sem er hennar mesta mein. Og það kann aldrei góðri lukku að slýra. Það er einkennilegt það kven- fólk, sem þykist aldrei mega koma nærri neinum þjóðþtifa- málum, telur það beinlínis hneyxlisvert eins og sumir karl- mennirnir. En getur ekki verið að þetta mikla tómlæti sumra kvenna, þessi misskilningur þeirra, að þær eigi aldrei að skifta sér af neinu góðu máli, getur ekki verið að hann eigi sinn mikla þátt í áhugaleysi þjóðarinnar á augsýnilegnm framfaramálum. Konur verða að gá að því, að pœr eru hoað sem karlmennirnir segja, meiri hluti allrar þjóðarinnar. En ef meiri hluti allrar þjóð- arinnar er með öllu sinnutaus, skilningslaus og þekkingarlaus um öll þau mál, sem þjóðinni má til mests gagns og þrifa verða, þá er ekki von að þjóðin sé á þeirri framfarabraut, sem hán gœti verið, ef allir legðust á eitt um að vinna af kappi að fram- f'öruin hennar á öllum sviðum. Pað er heimska af karlmönn- um að standa af alefli á móti því, að konur ieggi fram krafta sína og vit, tii viðreisnar þjóð vorri, en hilt er þó enn þá fá- vislegra þegar sumar konur eru jafnvel að hrósa sér af fáfræði sinni og áhugaleysi um þau mál, sem þjóðinni má til gagns verða. Slikt er ófyrirgefanleg blindni. Og hver veit hvemiklu tjóni þessi misskilningur hefir valdið þjóðinni. Hver veit hversu mörg mannslif hann hefir kost- að hana ? Hver veit hvort jafn- margir hefðu druknað hér á landi, ef konur vorar hefðu sýnt góðan áhuga og skilning á að koma á almennu sund- náini, i stað þess að þegja alt af eins og steinar, og þykjast hvergi vilja koma neinstaðar nærri, svo þær fái ekki þetta voðalega orð á sig, að vera »ó- kvenlegar«. F»að er gott að gráta yfir dauða druknaðra ungra og hraustra manna; það þykir sjálfsagt að klæðast svörtum klæðum og sýna sorg sína sem átakanlegast og augljósast, en væri hitt ekki lika gott, að vér létum hverja druknun verða oss hvöt til að vinna gegn einu þyngsta og sárasta böli þjóðar- innar, að minsta kosti þeim hluta þess, sem er beint sjálf- skaparviti. Þjóðaratkvæði um gerðardóm i kaupdeilumálum. Mikilverðasta tillagan og þýð- ingarmesta, sem fram hefir komið enn til lausnar kaup- deilumálanna, er tillaga sú, sem birtist í naestsiðasta blaði. Hún er sú; að þjóðin sjálf skeri úr því með atkvæðagreiðslu, hvort skipa skuli gerðardóm í kaupdeilumálum, eða ekki. Þar sem vér byggjum alla löggjöf vora og stjórn á þjóð- ræði, er það rétt og eðlilegt að i þvi slórmáli, sem mest varðar hag og farsæld þjóðarinnar, fái hún með atkvæðagreiðslu að segja um hvaða leið hún telur heppilegasta: áómsleiðina, þar sem reynt er að gæta sem mest réttlætis og óhlutdrægni, eða styrjaldarleiðina, þar sem hver deiluaðili reynir að neyta allra bragða til að koma hinum á kné og leika hann sem grálegast. Þetta er auðveld spurning óg blátt áfram og henni á þjóðin að svara: Já eða neí. Vilji þjóðin ekki gerðardóm, verður atleiðingin gBÚ, að sama ástandið heldur áfram, nema hvað það verður æstara og tryltara, eftir því sem lengra lfður og hatrið og úlfúðin fær að grafa dýpra inn. Jafnframt verður þjóðarhagurinn bágborn- ari, þvi báðir aðiljar fara að reyna að búa sig sem best und- ir verkföllin og verkbönnin. Á þann hált verða vinnustyrjald- m „Að jólum" m ¦llí «445 " (Stjarna stjörnum fegri stráir geislum jörð). g Mí Mí 'M Hið gullfallega lag eftir söngstjóra Sigurð 'M. H || fg Þórðarson, sérprentun úr Brautinni. fÉ §g Fæst hjá öllum hljóðfæraverslunum í Reykjavík. 2 Ittl Verð aðeíns °J75. m M Söngmenn þurfa að eignasi þetta lag. 'M irnar ægilegri og grimmari, þjóðartapið voðalegra. Þetta er önnur leiðin. Hin er sú, ef þjóðin samþgkkir gerðardóminn, þá er þar með ákveðið að allar kaupdeilur skulu útkljáðar með samkomu- lagi og dómi góðra óvilhallra manna, e/lir þeim gögnum og skilrikjum, sem best má fá. Hér eru leiðirnar tvœr annarsvegar ófriðar- haturs og svelliaðferðin, sem ölla spillir og altaf er lil bðlounar, hins vegar fnðar-sátta og samningsleiðin, sem vill úlkljá málin með réttsgni og viturleik, soo sem þroskuðum og góðum mönnum er samboðið. Krafa Brautarinnar er þetta: Berið málið undir atkvæði þjóð- arinnar, því h°nnar er að bera þær byrðir, sem af vinnu- styrjöldunum leiðir. Kosningaréttur og kjörgengi kyenna. í 14. tbi. Brautarinnar, er grein um kjördæmaskipunina, er þar farið fram á, að óllu landinu sé skift i jafn fjölmenn tvimenningskjöidæmi, og skuli annar þingmaður hvers kjör- dæmis jafnan vera kona. Varð ýmsum karlmönnum mjög bilt við er þeir lásu þetta. Vörður, blað ihaldsmanna, gefur yflrlýs- ingu um, að ihaldsflokkurinn eigi engan þátt i hinni fáránlegu tiliögu i kjördæmaskipunarmál- inu, sem Tíminn hafi eftir mál- gagni kvenna hér i bænum. Stjórnarblaðið Timinn verður mjög æfur yfir þ.ví að eiga von á að konur komi á Alþing, og hrópar eins og Stigvélaði kötl- urinn hjálp! h)álp! Konum var veittur kosningar- réttur og kjörgengi með sama hætti og þegar börnum eru gefnir koparskildingar, að fá þau til að þegja. Karlmenn béldu eftir sem aðnr með knýlt- um hnefum og valdi venjunn- ar i öll verðmætin, trúnaðar- stöður og fjármálastjórn lands- ins. Breiða þeir yflr þetta ráð- rfki með þvi að láta lita svo út, að karlmenn sjái fyrir konum, er þeirri fyrirsjón þannig varið, að vert er að gefa þvi nokkurn gaum. — Umkomulausar stúlk- ur flækjast manna á milli, að leita sér atvinnu með börn sin á höndum sér. Meðlag i'rá barns- föðurnum tá þessar stúlkur ýmist ekkert eða með úrskuiði tógeta, Og er sú lögregluhjálp alt anuað en að^engileg. Béltur fráskilinna kvenna, er mjög oft boiinn fyrir borð. Giftar konur eru venjulega alls ekki ijáis síns ráðandi. Leggja eiginmenn olt með sparn- aðí ié til heimilisins, en eyða konum sinum óafvitandi og forn- spurðum stórlé af eigum bús- ins i fjárglæfrsfyrirtæki og fjar- hættuspil. Svo bundnar eru flest- ar komir við heirailisstörf, að þær mega sjaldan unna sér fijálsra stunda til andlegrar iðju. Viki húsfreyja að heiman um stund og beri gest að gaiði á meðan, lendir alti handaskol- um fyiir húsbóndanum, að veitá S gestinum greiða. — En svo lítils eru störf kvenna metin, að þegar islenska rikið ætlar að taka á móti gestum á þúsund

x

Brautin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Brautin
https://timarit.is/publication/629

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.