Brautin


Brautin - 03.05.1929, Blaðsíða 1

Brautin - 03.05.1929, Blaðsíða 1
Ritstiórar: Sigurbjörg Þorláksdöttir. Simi 1385. Marta Einarsdóttir. Simi 571. Brautin. Útgefendur: Nokkrar konur í Reykjavfk. Simi: 491. Afgreiðslan er á Lokastfg 19. Sfmi 1385. 1. árgangur. Föstudaginn 3. maí 1929. 43. tölublað. #a®©©©®s©©©©©©©®©©©©©©©©^ Frægust af öllum tillögum, sem fram bafa 'komíð bér á landi síðustu árin, er tiilaga Brautarinnar í kjördæmaskip- unarmálinu. Eins og allar frumlegar tillög- ur í stórmálum, sem breyta eiga gömlu og ranglátu fyrirkomu- lagi og koma i þess stað ánýju og ijettlátu fyrirkomulagi, heör hún mætt megnustu andúðallra svörtustu aftmhaldssinna. Karlmennirnir flnna hvert stefnir fyrir Brautinni ogþeir ótt- ast áhrif hennar. Þeir vita að Brautin fer ekki dult með það, að hún vill hefja íslenskar konur til vegs og valda _að jöfnu við karlmenninu. Hún vill heimta mikið af koDunum. Htin vill auka ment- un þeirra sem mest og best. Hún vill víkka sjóndeildarhring þeirra svo, að þær fái löngun til að líta dálítið út' um heimiiis- skjáinn og forvitnast um at- hafnir og framkvæmdir karl- mannanna á þjóðarheimilinu. Hún vill að þær verði fjóðar og götugar eiginkohur. Vitrar og sjálfstæðar mæður. Hún vill að ógiftu kouurnar setji sér háleitt og göfugt lakmark að vinna fyr- ir, eftir því sem gáfur þeirra og hæíileikum hentar. En framar öllu öðru vill hún að allar konur setji sér það tuikla og volduga takmark að berjast fyrir siðferðisþroska þjóð- arinnar í opinberum málum og hjálpa lil að skipa mannúðar- málunum í öndvegissess á lög- gjafarsamkomu þjóðarinnar. Kjörorðin í stjómmálabaráttu kvenna má einkenna með þess- um tveim orðum: mannúð og isiðgöfgi. Hingað til hefir stjórnmála- baráttan aðallega staðið um hin jægri og óæðri takmörk mann- anna, hún hefir verið baráttan fyrir munn og maga, barállan um efnalega afkomu þjóðarinn- ar. Nú kemur Brautin með nýtt og æðra stjórnmálatakmark. Að- almarkmið hennar er að gera íslendinga að betri mönnum. Auka siðferðisþrek þeirra og mannkosli. Láta þá finna til með öllum, sem bágt eiga og hjá'par þurfa. Láta þá skilja 3>að, að aðalatriðið er ekki að íslendingar verði rik þjóð, þó það geti að mörgu leyti verið gott. Aðalatriðið er ekki að vér þrælum eins og púlshestar að því, að raka saman miljónum til þess að geta svo lifað i sukki og sæilffi á eftir. Slíkt er fjani stjórnmálastefnu Brautarinnar. Henni þykir að vísu mikils um vert að efnaleg afkoma þjóðariunar sésem best, en það er ekki aðalatriðið fyrir henni. Ef íslendingar ekki taka einnig andlegum þroska, sið- ferðislegum þioska, er að henn- ar áliti til einskis barist. Þessvegna vill hiín fá kven- fólkið fram á stjórnmálasviðið. . Ekki til þess að taka upp lesti karlmannanna, að skamm- ast og rífast, ljúga og níða hvern annan, svikja hverja hugsjón og hvert mál fyrir auðvirðileg stundarþægindi. Heldur til þess að vinna með þeim í einlægni og alvöru að því að göfga og fegra alt stjórnmálalff vort og gera það að fyrirmynd fyrir allar aðrar þjóðir. Hingað til hafa karlmenn enga trú haft á konunum eða viljað meta hœfileika þeirra á nokkru suiði opinberra mála. Þeir hafa fyrirlitiðþærhjartanlega fyrir fá- visku þeirra og ósjalfstæði, þeir hafa skipað þeim fyrir eins og skynlausum skepnum. Þeir hafa smalað þeim eins og meinlaus- um sauðfénaði rétt fyrir kosn- ingarnar, til þess að lá a þær gteiða atkvæði eftir þvi sem þeir hafa viljað og hlegið svo að þeim á eftir, fyrir þekking- arleysi þeirra og dæmalausa auðsveipni. Það má telja þeim trú um alt og fá þær til að gina við hvaða kosningabeitu sem er, þær nenna ekkert að augsa og ekkert að lesa. Þær líta jafnvel upp til manna, sem standa þeim langtum neðar að mannkostum og gáfum, bara af þvi þeir eru karlmenn en þær kvenmenn. Þeir láta sifelt klingja i eyr- um þeirra hina heimskulegustu og svivirðilegustu afturhalds- kenningu, sem heimurinn á: Að konur megi ekki skifta sér af opinberum málum, aí því þær eigi að vera góðar mæður og hugsa eínungis um heimiiið. En hvernig geta það verið góð- >?a 9 ^ ^ ® ® 9 @ Tilkynning. Pað hefir orðið að samkomulagi milli Ölgerð- arinnar Egill Skallagrímsson og Félags ís- lenskra matvörukaupmanna, að útsöluverð á öli í smásölu verði sem hér segir: Maltextraktöl x/2 flaska 55 aura innihald. Pilsnir — — 45 — — Bajersktöl — — 45 — — Reykjavík, 1. maí 1929. Ölg-erðin Egill Skallagrímsson. © ®#®®@®#©®®@®®#®©©©#®©a®@© ar mæður, sem ekkert vilja sinna þeim málum, sem þjóðar- heildinni varðar mest? Hvernig geta það orðið sjálf- stæðar manneskjnr, sem ekkert vilja hugsa og ekkert vilja fræð- ast? Stjórnmálin grfpa meira og minna inn í alt heimilislif manna. Hjónabandið sjáift er stjórnmál. Meðferð barnsins eftir fæðinguna er stjórnmál. Hvaða trú bamið á að taka er stjórnmál. Hvað barnið. á að læra er stjórnmál. Hús- næði heimilisins, þrifnaður þess og heimilisbragur er stjórnmál. Afkoma þess, ef maðurinn sýk- ist eða deyr er stjórnmál. Með- ferð barnanna, ef foreldrarnir geta ekki staðið straum afþeim eða deyja, er stjórnmál. Staða konunnar á heimilinu er sljómmal. Meðferð unglings- ins, iærdómur hans og hátterni, eftir að hann fer út af heimil- inu, er stjórnmál. Jafnvel hvaða nafn barnið skal fá er stjórn- mál. Svona mætti halda áfram að telja upp i það óendanlega. Al- staðar gripur það opinbera inn. Pó koma heimskustu og aftur- haldssömustu karlmennimir og segja við viti gæddar, siðferðis- sterkar konur: Þið megið. ekki skifta ykkur af stjórnmálum. Og heimskustu konumar bergmála þetta eins ' og páfagaukar : Við megum ómögulega skifta okkur af stjómmálum. Karimennirnir banna okkur það. Þeir vilja alls ekki hafa það. Við megum kjósa, og eigum auðvitað að nota kosningarréttinn, þégar þeir srnala okkur að kjörborðinu fyrir kosningar, en við megum bara ekkert hugsa um stjórn- mál. Þetta er auðveldast og fyrir- hafnarminst og svo dæmalaust skemtilegt. Frí bílferð. Jafnvel sóltar virðingarfyllst af sjálfum höfuðpaurunum. Það er svo sem ekki amalegt að hafa feng- ið kosningarréttinn. Á móti þessari kenningu rís Brautin upp með festu og ein- urð, hún segir: Ef slikl á að vera hlutverk kvenna í opin- berum málum, væri betra að þær hefðu aldrei kosningarrétt fengið, þvi hann er þeim þá að- eins til háðungar og skammar. Með kosningarréttarveiting- unni, heíii' rikið lagt konum miklar og heilagar skyldur á herðar, sem þeim ber að upp- fylla samviskusamlega. Þær eru meiri hluti islenska rfkisins. Eftir framkomu þeirra i opinberum málum, fer velferð og heill rlkisins, þær verða því að leggja allan kraft á að kynna sér sem best öll opinber mal og leggja þar það eitt til málanna, sem þjóðinni er gagn að. En þær þurfa meira. Þær verða til þess að fá þau völd, sem i>eim ber, að fá lögtrygða jafna aðstöðu við karlmenn á þingi þjóðarinnar. Til þess að koma því í fram- kvæmd heflr Braulin boriö fram hina merku tillögu í kjördæma- skipunarmálinu: öllu landinu skal skift i jafnstór tvimennings- kjördæmi og skal annar þing- maður hvers kjördæmis jafnan vera kona. Petta er i fyrsta skifti, sem tilraun er gjörð til þess að

x

Brautin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Brautin
https://timarit.is/publication/629

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.