Brautin


Brautin - 17.05.1929, Blaðsíða 2

Brautin - 17.05.1929, Blaðsíða 2
BRAUTIN Eftir Lord Lytton. Haraldur konungnr Sigurðarson er, sem kunnugt er, einn af ættfeðr- um vor tslendinga. Faöir Ólafs kon- ungs kyrra, föður Styrjaldar-Magn- úsar, föður Póru, móour stórhöfð- ingjans Jóns Loftssonar i Odda, og parf ei lengra að rekja. Jón Lofts- son var fósturfaðir Snorra Sturlu- sonar. Og pykir hæfa aö láta les- endur Brautarinnar sjá hversu þessi frægi enski rithöfundur lýsir Norðmanna konunginum. .... Þeir Haraldar konung- ur og Tosti höfðu dregið sig út úr hirðglaumnum og sáiu, tveir einir, i fordyrinu, sem var al- veg fast niður við sjóinn. Kon- ungur var mjög hugsi og eirð- arlaus; hann reis á fætur, gekk út um dyrnar og stað- næmdist á hinnm sæsorfnu kleltum. Og þar sem hann stóð úti í tunglsljósinu, hefði mátt halda að varla færi þar mensk- ui maðnr, heldur væri þar kominn herkonnngur nokkur, frá löngu liðnnm öldum, — jafnvel frá þvi fyrir þann tima, er syndaflóðið æddi yfir þessa klettóttu sjávar- strönd og umturnaði henni. — Þvi Haraldur konungur harð- ráði var meiri vexti en aðrir menskir menn; fimm álnir norsk- ar á hæð. En þrátt fyrir hæð- ina, var hann manna vænstur og best á sig kominn, og ekki var hann á neinn hátt seinleg- ur, né stirður, eins og þó er svo títt um þá menn, sem fiest- um öðrum eru meiri að vallar- sýn og styrkleik, og yeldur þvi að þeir virðast frekar tröllslegir en höfðinglegir. Svo var ekki um Harald konung; hann svar- aði sér manna best og var hinn göfuglátasti i framgöngu allri. I'að eina, sem mátt heíði finna að skapnaði hans, — að þvi er sagnariturum segist frá, — var það, að hann hafði »miklar hendur og fætura, en þó »vel vaxið hvorutveggjaa. Andlit konungsins var gætt öllum þeim ljósa fríðleik, sem nállúran hefir veitt norræna kynstofninum. Bleikir lokkarnir skiftust, uppi yíir þungum brún- nnum, sem lýstu hvorutveggja í senn: hugrekki hermannsins og afburða gáfum skáldsins. Hárið féll aftur á herðarnar, í þykk- um, glitrandi öldum, en skeggið var stuttklift; nema yfirskeggið, það var sitt og mikið. Samlitt var það hárinu, og vel kembt; gerði það og sitt til að auka á karlmannlegann friðleik andlits- ins. — Eitt var þó sem leggja mátti andlitinu til lýta, en það var að ,önnur angabrúnin lá nokkru ofar en hin. Va'rð svip- ur konungs, fyrir þá sök, öllu geigvænlegri, þegar honum var þnngt i skapi, en bros hans varð og glettnislegra; þvi geð- brigðaskjótur var bann; skáld- ið og risinn, svo einatt varskamt i milli þess, að hánn brosti og hleypti brúnum. Þarna stóð nú konungur, úti i tunglskininu, og starði hugs- andi fram á sindrandi sæinn, en Tosti horfði á hann um stund, stóð síðan npp og gekk til hans. »Norðmanna-konungur, hví skyldu orð min svo mjög raska rósemi þinni«? »Hvort hyggur þú að frægðin sé lyf það, er stingur mönnum svefnþorn? Svaraði Norðmað- urinn. »Gott þykir mér svar þitt«, svaraði Tosti, og brosti við. »En hitt þykir mér meir um yert, að sjá hversu þú horfir á framstefni herskipa þinna. Sann- lega væri það undarlegt ef þú, sem barðist fimtán vetur til Danmerkur, vildir ekki eignast alt EDgland, sem kalla má að nú liggi laust fyrir þér«. Konungur svarar: »Ég hika sökum þess, að sá er hefir jafn lengi og eg verið óskmögur hamingjunnar, skyldi gæta þess vel, að freista ekki hylli hennai um of. Álján stór-orrustur háði ég i Serklandi, og vann sigur í þeim öllum. — Aldrei hefi eg beö- ið ósigur, né orðið að þola van- sæmd, hvorki innan lands né utan. — Blæs vindurinn jafnan af sömu átt? — Og eru örlögin nokkru stöðugri í rásinni en stonnurinn?« Tosti mælti: »Sægarpurinn fer jafnan ferða'sinna af hvaða átt sem hvessir, og hugprúður maður tengir örlögin við merki sitt«. — »Það vita allir menn, að enginn hermaður hefir slíkur fæðst á Norðurlöndnm sem þú, Og vilt þú nú, maður á besta , skeiði, láta þér nægja æsku- sigrana eina?« Svo var um Harald konung sem öll önnur sönn skáld: að hann var gæddur djúpskygni spekingsins; var og ágættur fyrir hvorutveggja í senn,1) byggindi 1) Má par og vísa til orða Snorra Sturlusonar, par sem hann segir: »Allir menn sögðu pað, þeir er honum fylgdu í orustum og hern- aði, að pá er hann varö staddur i miklum háska og bar skjótt að höndum, að pað ráð mundi hann upp taka, sem allir sá eftir, að vænst hafði verið að hlýða myndi«. Púð. og djarfleik, svo að í hvorugu þótti honum nokkur höfðingi fremri, á öllum Norðurlöndum. Hann svaraði Tosta: »Kunnir eru mér allir þessir hlntir, en eigi færð þú, með þessum orð- um, lokkað þjóðhöfðingja til þins máls, heldur munt þú verða að sýna mér hverjar horf- ur eru þar á, að för þessi tak- ist giftusamlega, og færa þar til þau rök, er gamlir öldungar mundu gild taka. Því áður vér hefjumst handa, til slíkra hluta, ættum vér jafnan að gjör-hugsa þá, svo sem værum vér menn gamlir, en þá er til stórvirkja kemur, skyldum vér berjast. með ákafa æskumannsins.... (Lauslega pýtt úr »Harold« »The Last of the Saxon Kings«). S. S. Sálarlíf barna. Frh. ------- Umhverfið. Umhverfi það, sem börnin lifa i hefir mikil áhrif á skap- gerð þeirra og sálarlíf. Útsýni til lands og sjávar, byggingar, menn, dýr og gróður jarðar, jafn- vel myndir og húsmunir, blöð og bæknr sem daglega eru fyrir augum þeirra, hafa ábrif á hugi þeirra og tilfinningar. Fiestir þeirra sem til vits og ára eru komnir, eiga fleiri og færri minningar um atvik frá bernsku og æskuárum sinum, í sambandi við umhverfi það, sem þeir ólust upp i, er haft hafa bin mestu áhrif á hugi þeirra. Fjöll og láglendi, engi, vötn og skógar, loft og sjór, laða svo hugi barna og fullorðinna til sin við ýms tækifæri að ógleymanleg verða i minnum manna. Þegar óveður koma, vindar geysa yfir láð og lög, svo þýtur við hjá hverri hömlu, við byggingar, hamra, gil og fjallaskörð, er sem þeir bjóði hverri lifandi veru til viltra kappleikja, til þess að stæla aflið, víljann og þróttinn. Hinn uppæsti sjór, brimið, sem löðrar við strendur, sker og boða; er þá ekki eins og hersöngvar barna óveðursins eigi hljómgrunn í svo margri sál og veki blundandi öfl til starfa, er hafa hin dýpstu áhrif á skapið og tilfinningarnar og eins og auki þrekið í barátt- unni fyrir lífinu. Eður það fyllir veiklaða, ömurleik og kviða, og eykur þunglyndi þeirra. t*á eru áhrif fegurðar náttúr- unnar eigi minni fyrir þá er notið fá. Svo töfrandi er sólar- uppkoman er hún vekur vorlífið af næturdvalanum. Daggvot blómin breiða krónur sinar mót geislum sólarinnar og fuglarnir fylla loftið unaðsþrungnum klið. Tígugleg fjöll bera við himin og baf og loft benda á hinar ó- 000000000000000000000000 Í BRAUTIN | g O g kcinur út á föstudögum. — V g Mánaðargjald fyrir fasta á- g • skrifendur er 50 aura; einstök O blöð kosta 15 aura. §. AFGREIÐSLA blaSsins er á g Lokastig 19, uppi. — Opin kl. 5—7 daglega. O 00000000000000000000000^ EróQD kaíflð okkar er ábyrgst að sé IrairáM og laái Verðið lækkað utn 40 au. pr. kg. Auk okkar fína Java og Mokka- kaffis, höfum vér nú hið l> e s t a . X* íó-lcaffi i borginni. Reynið það. Muniö að vér gef- um mestan afslátt á kaffi. I lEt M Jl. 9 Hafnarstrætl 22. numdu og óendanlegu leiðir. Vekur ekki viðhorf það lífsgleði, vonir og starfsþrár. Og hversu undursamlegan frið, færir ekki kvöldkyrðin, sólarlagið, er sam- einar alt til hvíldar við brjóst • hinnar miklu nióður lífsins. Enginn skynsamur og heil- brigður hugsandi maður efast um áhrif þessa, á sálar og til- finningarlif fólksins, ekki sist unglinga. Tign fjalla, eyði öræfa, heill gróðarsælla dala, og viðátta lofts og lagar, eiga sinn þátt i þvi, að mynda skapgerð hverrar barnssálar, eftir þeirri viðkynn- ingu, sem hún hefir af þeim fengið. Byggingar og húsakynni þau, sem börnin verða við að búa, hafa og sín iniklu áhrif á sáiar- lif þeirra, sem likama: Bjartar, sólríkar, rúmgóðar og hlýjar i- búðir, gera börnin heilbrigðari, frjálslegri, glaðari og sælli. En aftur á móti rakafullar, dimmar, þröngar og kaldar ibúðir hafa hin skaðlegustn áhrif á sál þeirra sem likama, gerir þan, vanheil, dauf og s)jó eykur ömurleik, kaldlyndi og kvíðá. Myndir og húshlutir hafa að því leyti áhrif á hugsanalíf barnanna, að þau virða oft með nákvæmni það, sem fyrir aug- un ber, myndirnar festast þeim í minni og hin mismunandi á- hrif sem þær valda, eftirlíkingar- áhugi barnanna er hin besta sönnun þessa. £>au vilja fljótt líkja eftir störf fulltíða-fólksins og hafa það að leik. Þegar börh fara að hafa Iöngun til að heyra sögur, kemur fljótt í ljós að þau óska að likjast einni

x

Brautin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Brautin
https://timarit.is/publication/629

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.