Brautin


Brautin - 05.07.1929, Blaðsíða 1

Brautin - 05.07.1929, Blaðsíða 1
Ritstjóri: Marta Einarsdóítir. Slmi S71. Brautin Ú tgeiendur s Nokkrar konur í Reykjavík. Slmi: 4(1. 1. árgangur. Föstudaginn 5. júlí 1929. 52. iðlublaö. Merkustu málin. 1 tilefni af ársafmæli Braut- arinnar verður ekki hjá því komist að minnast örfáum orð- um á helstu og merkustu mál- in, sem blaðið hefir flutt auk þeirra stórmála, sem þegar hef- ir verið minst á í síðasta blaði. / kjördæmaskipunarmálinu hefir blaðið barist fyrir því, að hin afar rangláta kjördæma- skipun sé afnumin og ný kjör- dæmaskipun sett, svo allir fái jafnan rétt til fulltrúakosninga á þing. Til þess að hindra það, að karlmenn geti beitt góðri að- stöðu sinni um fjárhag, blaða- kóst, skipulagsbundinn félags- skap o. s. frv. til þess að bola kvenfólkinu alveg frá þingsetu, bar Brautin fram hina frægu og réttlátu tillögu um það, að lög- tryggja konum jafna tölu þing- sæta við karlmenn. Um réttlæti og nauðsyn þessa verður ekki deilt, þvi kjörgengi kvenna er lítilsvirði, ef öll ytri skilyrði hindra að þær geti not- ið kjörgengisréttar, nema ger- ast auðvirðilegir fylgifiskar karlmanna í öllum málum, og þó aðeins fyrir sérstaka náð þeirra. Mentamálin. Blaðið hefir bar- ist af alefli gegn hinu alræmda „mentabanni". í mentamálum kvenna hefir það átt uppástung- una, að fjölgun kvennaskóla og gera þá miklu fullkomnari en nú. Ennfremur vill blaðið láta veita mjög ríflegan styrk til þess að láta gáfaðar og vitrar konur fara til útlanda og kynna sér mentun kvenna og kvenna- skóla hjá mestu menningar- þjóðunum og reyna að læra af þeim: Heilbrigðismálin. Ekkert blað hefir lagt eins mikla áherslu á þau mál eins og Brautin. Hún hefir barist fyrir góðum leik- völlum handa börnunum. Grasi grónum blettum fyrir smærri börnin. Hún hefir átt tillögu um það, að öll kvenfélög á landinu tækju sér fyrir hendur að út- rýma algjörlega ísl. lúsinni og öðrum óþrifnaði af heimilunum. Hún hefir barist fyrir nákvæm- um berklarannsóknum á kúm, en margra álit er, að þær séu ef til vill einhver skæðasti berklasýkillinn. Hún hefir bar- ist fyrir almennum sjúkratrygg- ingum, sem er eina ráðið til þess að fátækir jafnt sem rik- ir geti altaf fengið þá hjálp í veikindum og sjúkdómum, sem þörf er á. Hún hefir barist fyrir afnámi lyfjatolla og lækkun lyfjaverðs og vakið almenna eftirtekt á hinum afarháu lyfja- töxtum. Hún hefir kvatt til að byggja sem fyrst hressingar- skála fyrir berklaveikt og gigt- veikt fólk að Reykjum í Ölfusi, þar sem hiín hefir frétt, að berklaveikt fólk og gigtveikt hafi batnað þar agætlega. Jafn- framt viljað láta rannsaka vís- indalega lækningaeiginleika hveragufu og hveraleðju víðs- vegar á landinu. Þá má einnig nefna baráttuna gegn óhollum íbúðum, göturykinu o. s. frv. Mannúöarmálin. Eins og gef- ur að skilja, samkvæmt stjórn- málastefnu blaðsins, siðgöfgis- stefnunni, hefir blaðið látið mannúðarmálin sig mest skifta. Hefir hver greinin annari harð- ari birst um þau mál, og hefir aldrei verið hafin meiri sókn í þeim málum. Barist hefir verið fyrir ekknastyrk og ekkna- tryggingum, góðri meðferð og góðu uppeldi munaðarlausra baina, fullkomnum ellistyrk til heilsulítilla gamalmenna og elli- tryggingum. Áður hefir verið minst á almennar sjúkratrygg- ingar. Reynt að vekja samúð með ógæfusömum stúlkum, sem sviknar hafa verið af barns- föður sínum og krafist að þær fengju rétt giftra kvenna og barnsfeðurnir skyldur giftra manna að öllu leyti gagnvart þeim. Blaðið átti tillögu að þvi að koma upp „lögfræðislegri aðstoð fyrir efnalaust fólk", og svona mætti halda áfram að telja upp ef rúm leyfði, en alt sýnir það vilja Brautarinnar til að hjálpa þeim veiku og vol- uðu af öllum mætti. Samgöngumálin og sveitirn- ar. Þá er orðin þjóðfræg barátta Brautarinnar fyrir samgöngu- málunum. Hefir hún reynt að vekja áhuga fyrir nauðsyn hinna öruggustu samgöngubóta austur, jafnframt því, sem hún hefir lýst framfaramöguleikum sveitanna og reynt að vekja trú þjóðarinnar á sveitabúskapnum og sveitaræktun. Hafa sjaldan birst ákveðnari og skorinorðari greinar um þau mál, en þær sem þetta blað hefir flutt. Er Yátryggingarféiagið Nye Danske stofnað 1864. Tekur að sér lííti-yg-gring-a.r' og bruna- l>ót»ti~yggiiig»i- allskonar með besíu vátryggingarkjöi um. Sighvatur Bjarnason, Amtmannsstíg 2. Sími 17 * O OJO 01Q 0JO 01Q OJQ OJQ OIQ 0JQ 0IQ 0IQ OJO 01Q 01O OIQ 01O 01Q O1O01Q D:q Ol Q 01Q 01O 01Q DIO O QTO.Q70 QTO OTO.QTO QtD.QtO QTO Qto.QTO.QIÐ QTO OT0 QTO OÍO OIO OfO QTO QTO OTO OTO OÍÐ OTO OÍO MILLENNIUM hveiti er best til bökunar. cZFcesf fivarvatna. Q DIO OIQ OIO DIQ 01Q DIQ DIQ DIQ OIO DlQ OIQ 010 OIQ OIQ OIQ OIQ DIO OIQ OIQ DiO DIQ OIO DIO OIQ C o.oto Qto.oTa.Qto.oTootOQTD.OTo oto oto oto oto.oto.oTo.oto.oTo.oTo oto qto oto.oTo.oto oTo oto o það trú margra, að ef önnur blöð hefðu barist með jafnmik- illi trú og áhuga fyrir sam- göngubótum sveitanna eins og Brautin hefir gert, myndi þau mál nú þegar hafa fengið þann sigur, sem mest þörf hefði ver- ið að vinna. Þessi barátta i samgöngumálunum er aðeins einn liðurinn í því mikla hhit- yerki blaðsins að vinna að öfl- ugum samgöngubótum um land alt svo og kringum landið og við útlönd. Fjármál og peningamál. Blað- ið hefir barist fyrir varkárni í fjármálum. Viljað forðast sem mest óþarfa eyðslur og hégóma, bitlingaaustur og bruðl. Það hefir lagt mikla áherslu á við- reisn bankanna og að þeim væri séð fyrir nægu rekstursfé og ó- dýru. Blaðið vill endurbæta Is- landsbanka og koma svo fótum undir hann, að hann verði aft- ur öflug lyftistöng framkvæmda i landinu, bæði til sveitar og sjávar. Ríkið er búið að leggja svo mikið fje til hans og á- byrgðir, að viðreisn hans er orðið hagsmunamál sjálfs ríkis- ins. Miljónalántökur stjórnar- innar vill blaðið láta fara fram pukurslaust og á þeim tima, sem lánsskilyrði fást best og alls ekki tekið lán nema til allra brýnustu þarfa og framkvæmda og engum eyri varið nema til nauðsynlegustu fyrirtækja. Sambandsmálið og sjálfsiæð- ismálin. Brautin hefir maklega vítt afsalssamninginn 1918 og þau ferlegu málalok, að veita Dönum fult jafnrétti við íslend- inga um öll gæði landsins hverju nafni sem nefnast. Slíkt óhappaverk verður aldrei nægi- lega brýnt fyrir þjóðinni. Enda sýnast þeir nú hvað hávaða- mestir um breytingu á þessu, sem ákafastir voru á að sam- þykkja það 1918, og sáu þá als enga hættu eða vankvæði á. Væri nú betur að þeir glúpn- uðu ekki allir, eins og vant er, þegar til samninga kemur við Dani. En sú hefir hingað til verið venja hjá þeim, sem hæðst hafa hrópað áður til bardag kom, að missa þrótt all- an og kjark, þá.er orustan stóð sem hæst og flýja þá sem á- kafast frá öllum sjálfstæðis- kröfum þjóðarinnar. Er slik- um hreystimennum Iítt treyst- andi til stórræðanna þótt hátt syngi. Brautin er auðvitað hörð með algjörðum skilnaði og má ekkert annað heyra, en endur- íeisn isl. lýðveldisins undir eins og sambandslagafresturinn er útrunninn. Islenskar konur munu hiklaust berjast fyrir algjörðum skilnaði íslands og Danmerkur. Þær vilja ekkert samband hafa, og þá ekki held-" ur „humbugs"-konungsamband, sem ekkert er nema kostnaður- inn einn. Kaupmál kirenna. Um þau mál má segja, að Brautin hafi staðið alein. Hin blöðin látið sig það engu skifta, þó það op- inbera hafi tekið t. d. hjúkrun- arkonurnar einar út úr hóp allra starfsmanna ríkisins og

x

Brautin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Brautin
https://timarit.is/publication/629

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.