Eyjablaðið - 26.02.1927, Blaðsíða 1

Eyjablaðið - 26.02.1927, Blaðsíða 1
26. iebVÚQr 1927 Utgefaiidi „Verkamannafjelagið Dríf- andi Vcstmannaeyjum. Ritstjóri og ábyrgðarmaður Villij. S. Vilhjálmsson'. Til viðtals daglcga Vcstmannabrant 3 Blaðið kemur út hvern suanudagsinorg- . un. Kostar kr. 1.50 um ársfjórðunginn Málgagri alþýðu í Yestmannaeyjum 1. 'órgongur - T6l 24. innanbæjar. 7 krónur árgangurinn út um land Auglýsingavorð 1 króna senti- metennn eindálka. Smáauglýsingar tíu aura orðið 50 aura stofngjald. Sínri, Prentsmiðjan 160. Box 113. — Prent- smiðja Eyjablaðsins — Osannindi ikldsins im ísfirska, jaínaðarmenn hrakin. í kosningablaði ihaldsins við síð- ustu bæjaistjórnarkosningar, var þtíim ösannindum og strákslegu götuhornasögum óspart . fiaggað framan í kjósendur, að ísflrskir jafnaðarmenn, sem eru í miklunx meirihluta í bæjarstjórn ísafjarðar, væru að fara með -bæjarfjelagið á höfuðið. Hugðust íhaldsspámenn- irnir að* taka uppskeru góða af þessum sögum sinum, en tókst illa. Þessi stefnubreyting er mjögat- hugaverð fyrir alla fi jálslynda kjós ondur, yflrleitt alla þá sem ekki eru gjörsamlega fjötraðir á klafa aldarandans og alblindir áf tregð- unni. íhaldið heflr með þessu hlaup- ið af hólmi. Það er hætt að verja sina eigin stjövnsemi, búskap sinn, þjoðskipulagið og stjórnina á fram- leiðslu. Það viðurkennir gallá sína en hefir það eins og sttákurinn sem stendut' rökþrota fyrir ffara*- an andstæðing sinn. — Milli sam- anbitinna varanna hvæsir það að jafnaðarmönnum: , . „Og þú líka —" Þessi aðferð er auðþekf'og auð- skilin hverjum heilvita manni. Hana not'i ekki aðrir en þeir sem orðn ir eru gjörsamlega rökþrota og uppgefnii. Finnur Jónsson póstmeistari á ísafltði heflr ritað langa grein í Alþýðublaðið til að hrekja þessar gróusögur aftuihaldsisn. -Kemur hann þar fram með glöggar tölur og skýislur. Ber saman buskapar- lag íhaldsins áður en jafnaðarmenn tóku meirihlutann og svo stjórn- semi iaínaðarmanna siðastliðin ár. Allir rjet.tsýuir menn sjá fljótt mun lnn — vitlausa og ógætilega fjár- málastjórn ihaldsins og gætna og ákveðna stjórnsemi jafnaðarmanna Skuldirnar ukust ár fiá ári meðan íhaldið rjeði. Það spekúleraði mik- ið; en spekúleraði vitlaust. Síðan jafnaðarmenn tóku við hefir alt hiéyst tíl batnaðar og margar gagn- legar framkvæmdir hafa verið geið- ar. Bærinn heflr t. d. eignast gott og vandað sjúkrahús, bæjarbryggju o. s. frv. o. s. frv. Grein Finns ber það ljóslega ao jafnaðarmenn hafa gjörsamlega bjargað bæjarfjelaginu frá gjald- þroti, sem hefði orðið rjett afleiðjng af stjórnsemi ihaldsins, hef^i bjöig- un ekki kömið í tæka tíð. Þrátt fyrir það þó íhaldsspekúlantarnir á Isaflrði hafl gert alt til að hnekkja fjárhagslegri afkomu bæjarfjelags- ins, liafa jafnaðarmenn getað sýnt ágætan árangur af sinni stjórnsemi. íhaldið á ísaflrði heflr öll fram- leiðslutækin í sýnum höndum rg aðalstuðningur spekúlantanna þar ér útbú Islandsbanka á Isaíirði.— Fyrir nokkrum árum keyptu nokkr- ir íhaldsmenn sjer togara. I því fjelagi eru þeir aðalhluthafar Sig- urjón Jónsson alþingismaður þeirra Isfiiðinga og Jón Auðunn Jónsson. Þeir voru ekki að hugsa um heill bæjatfjelagsins þá, þessir íhalds- bjargvættir, þvi til að þurfa ekki að greiða útsvar til bæjarsjóðs Isa fjarðar, fóru þeir með togarann á annan fjörð og gera hann út það- an. Þama er sönn mynd af því hvé ihaldsmennirnir eru heilir þeg ar þeir eru að hrópa um heill bæjaifjelagsins og heill þjóðfjelags- ins. Það er aðeins þvættitugga sem þeir þvögla á og þykjast um leið vera ofur tungumjúkir. „Heill Eyj- anna!" hrópaði íhaldið hjer í Eyj- um fyrir skömmu. Skylt er falsið falsaranum og íhaldið á hvaða stað sem er. Eitt af því sem vert « að veita sjerstaka athygli í grein Finns er það 'hvaða hlutverk Islandsbanka- valdið á Isafitði heör leikið í at- vinnulífi kaupstaðarins. Nú er svo komið að þetta útlenda okurvald á flestalla vjelbáta á Isafirði. Smátt og smatt hefir-. því tekist að næla í einn og ein.n, þar til mí að það á næstum allan flotann. Nú hefir það sýnt sig hvað það er holt. Nú þegar kreppan er, þá leggjast eig- endur Islandsbanka á gullið sem ísfirskir sjómenn hafa mokað í kassa þeirra. Nú hjálpa þeir ekki lengur. Neita hm lán, og bétarnir li'ggja í höfn. Eyjablaðið ^hefir oft sýnt fram á í hve mikilli hættu utgeið okk- ar hjer í Vestmannaeyjum er. Is- landsbankavaldið hjer er það sama og á Isafirði. Það er aðeins ekki komið eins langt, en því miöar vel áfram. Þegar ísfirsku jafnaðarmennirnir náðu meirihluta í bæjarstjórninni þar, þá var alþýðunni farið að svíða undan svipuhöggunum. Skyldi al- þýðah í Vestmannaeyjum þuifa að heyra svipuhvininn allljósar yfir höfðum sínum áður en hún skyldi" hvað um er að vera? Er samvinnan þáttur í baráttu verkalýðsins fyrir bættum kjörum ? (Niðurl.). Þessi samtök hafa raskað og rutt úr vegi mörgurn steinum af götu verkaíýðsins; sem fyrir þann tíma er fjelagsskapur þessi hófst, stífluðu algeilega framrás þeirra í áttina til mentunar og hagsbóta. Fjeíagsskapur þessi hefir myndað nýtt skipulag, umskapað verkalýð- inn, og kent honum að vinna og keppa að sínu marki, með heil brigðum meðölum og samtökum. Þótt verkamenn nái því takmarki að fá hærra kaupgjald fyrir vinnu k sína, vill oft verða lítið lír pening- um þeirra þegar kemur til kaupa á Jífsnauðsynjum þeirra, og oft' hefir það komið fyrir að pyngja þeii ra heflr verið vegin og Ijettvæg fundin, í augum kaupmauna, þar eð peningar þeirra hafa eigi hrokk- ið til fyrir óhjákvæmilegum út- gjöldum. Slíkt þurfti því nauðsyn- legra bóta við, og þesa var heldur eigi langt að bíða. Arás vjelaiðn- aðarins á verkalýðinn var einnig orkugjafi þess fjelagsskapar, sem hefii engu minni þýðingu fyrir verkalýð og efnalega afkomu hans, heldur en verkalýðsfjelagsskapur-~ inn. Þessi fjelagsskapur er sam- vinnu- og kaupfjelögin. Margir andstæðingar Kaupfjelags- samtakanna, kalla þettaúreltakenn- ingu og kreddu er hafl ekkert gildi fyrir efnalega afkomu manna. Þetta er ekki rjett. Samvinnufjelög bygð á rjettum grundvelli eru sígild og gildi þeirra eykst og margfaldast að- sama skapi sem. samtökin eru öflugri. Sem sönnun fyrir því, er hægt að bonda á samtök verka- manna, bænda o. fl., bæði í Eng- iandi, Danmörku, Þýskalandi, Sví- þjóð og þó sjerstaklega Rússlandi sem tekist heflr að styrkja samtök sín, óg þóttástæðan sje að sumu leyti örð- ugri hjer á landi, getur það eigi hamlað gengi fjelagsskaparins, held- ur.er hitt, að samtökin eru eigi svo heilsteypt ennþá að þau íyðji slikum erfiðleikum úr vegi. Alt frá þeim tíma er kaupfje- lags og samvinnnfjelagsskapurinn hófst hjer á landi (1881—82) hafa kaupfjelög og samvinnufjelög risið upp í nálega öllum kauptúnum landsins, Samvinnufjelög, svo aem slátur- urfjelög, hafa haft geysimikla þýð- ingu fyrir fjarhagslega afkomu bænda, enda þótt sumir, miður gáf- aðir, andstæðingar samvinnustefn- uhnar hafl kallað sláturfjelögin „klikku" er hefði það fyrir mark og mið að narra bændur til þess að selja eða íata. af hendi við sig afurðir sínar.

x

Eyjablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Eyjablaðið
https://timarit.is/publication/646

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.