Samtíðin - 01.02.1943, Blaðsíða 8

Samtíðin - 01.02.1943, Blaðsíða 8
SAMTIÐIN VIÐHORF DAGSINS Frá sjónarmiði fasteignasalans Pétur Jakobsson AÖLLUM öldum, virðist sem fasteignir hafi þótt eftirsókn- arverðar. í Hávamálum segir: „Bú es betra an biðja sé, halr es heima hverr; þótt tvær geitr eigi ok taug- replan sal, þat es þó betra an bæn." Þetta er ofur einfalt mál. Fuglar eig-i sér hreiður, og refir eiga sér greni. Hví skyldi maðurinn, konungur jarð- arinnar, ekki þurfa að eiga þak yfii' höfuðið. Það er vitað, að þsgar á 14. öld sóttust efnaðir nienn hér á landi eftir fasteignum, jörðuni. Þá var leyfKegt að taka leigur eftir fasteign- ir og gangandi pening. En þá var jafnframt bannaður rentuburður peninga. Áður en farið er hér lengra út í efni fyrirhugaðs máls, þykir mér hlýða að taka til athugunar, hvað er fasteign. Hefi ég orðið þess var, að þar kennir misskilnings almennt. I Rómarétti segir, að fasteign sé yfir- borð jarðar. Sá, sem á stórt eða lítið svæði á yfirborði jarðar, er eigandi Eftir PÉTUR JAKOBSSON fasteignasala að fasteign. I kaupstöðum eru lóðar- eigendur eigendur að fasteign, en jafnframt því, sem hús eru byggð á þeim, færist fasteignarnafnið yfir þau. Kallast húsin fasteign, af því að þau eru byggð á óhreyfanlegum eignarfleti á yfirborði jarðar. Sé sitt hvor eigandi húss og lóðar, er hús- eigandi ekki fasteignareigandi. Þann- ig er um hús, sem byggð eru á leigu- lóðum. Þau eru ekki fasteign. Þau mega standa á lóðinni, meðan leigu- tíminn varir og kallast þá fasteign, en það er afleidd og óeiginleg merk- ing. Upphaflegt fasteignakaup og sala hér á landi var vitanlega kaup og sala jarða. Um hús var hér ekki að ræða fyrr en þorp (kaupstaðir) tóku að byggjast. Sala jarðanna fór fram með ýmsu móti, t. d. með hand- sölum, með vottum, án skriLegra gerninga. Þegar fyrir æva löngu þótti brenna við, að fasteignakaupendur og seljendur beittu miður sæmileg- um aðferðum í fasteignaverzlun sinni. Er gott sýnishorn af þvílíkri verzlun dregið fram í dagsljósið i skáldsögunni „Maður og kona", þar sem greint er frá jarðakaupum séra Sigvalda. Hér í Reykjavik mun fast- eignasala þekkjast fyrst, svo að telj - andi sé, um 1890, en var þá lengi veí í mjög smáuin stíl. Á fyrri heims- styrjaldarárunum færist hún nokk-

x

Samtíðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Samtíðin
https://timarit.is/publication/647

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.