Samtíðin - 01.02.1943, Blaðsíða 21

Samtíðin - 01.02.1943, Blaðsíða 21
SAMTÍÐIN 17 GRÉTAR FELLS: 1 Börn klungursins Síðan eg gaf út bók mína „Söng hfsins" síðastliðinn vetur, en hún hafði inni að halda nokkur óbundin ljóð svo kölluð, hafa ýmsir látið Ijós sitt skína yfir þá tegund skáldskap- ar. Þótt málflutningi hafi ekki alltaf verið hagað þannig, að fullkomin hirðmennska (kurteisi) hafi talizt, hefir þó nokkurn veginn mátt við una, enda þótt ég furði mig oft á þvi, hvers vegna ekki er 'unnt að rita úni þessi efni, án þess að hálfgildings hnifilyrði þurfi að fljóta úr pennan- um. Vér, sem höfum leyft oss að leggja lítilsháttar stund á það, að reyna að rita óbundið mál á ljóðræn- an hátt og að kalla slika málsmeðferð óbundin ljóð eða frjáls, höfum verið kallaðir „lítil skáld", „gerviskáld", og þar fram eftir götunum, og nú hefir einn spekingurinn ruðzt fram á ritvöllinn í Samtíðinni og kallar oss fóstursyni flatneskjunnar, segir, að vér eigum lítið undir oss, eins og hann orðar það miður smekklega, og hefur rímskáldin upp til skýjanna. — auðvitað á koslnað hinna lílil- sigldu rimleysingja. Og enn þá kennu hér fram hinn furðulegi misskilning- ur, að skáldskapur og ljóðúð geti ekki án rímsins verið, sérslaklega ekki hinna dýru hátta, og er nú tal- að um „brattgengi" í því sambandi. Ég hefði þó haldið, að um andlegf brattgengi gæti ekki verið að ræ.ða, cf hugsunin væri ekki brattgeng. alveg án tillits til þess, á hvern hát.1 hjjgsunj.n er. bi.rt. _0g yissulega er.það; svo. Beztu skáldin og listamennirn- ir játa það hreinskilnislega, að form- ið sé þeim ævinlega mikill f jötur uni fót, og segir sig sjálft, að því óþjálla sem formið er, því meiri tálmanir verða á vegi skáldsins eða listamanns- ins. Dýrt rím er óþjált form, enda eru þeir tiltölulega mjög fáir, sem kunna svo með að fara, að ítrustu fegurðarkröfum og öllum reglum bragfræðinnar sé fullnægt og jafn- framt sé ekki þrengt að einhverri hugsun, og jafnvel stundum kreist úr henni lifið. Sannleikurinn er 'nú' sá, að oftast er listin' mest í einfald- asta og auðveldasta ríminu, af þeirri einföldu ástæðu, að þar hefir verið um minnsta áreynslu að ræða. Um hið dýra rím er það því miður oft að segja, að það ber á sér merki iðnaðar, en ekki listar. Mér liggur við að segja, að það löðri stundum af svita skáldsins og heyra megi á- reynslustunurnar i gegnum hinn dýra hátt. Mætti með miklum rétti kalla þau skáld, sem mjög erii dýr- kvæð, en fatast flugið, börn klung- ursins, því að stirt rím, jafnvel þótl gallalaust eða gallalítið sé frá brag- fræðilegu sjónarmiði, er eitthvert ömurlegasta klungur, sem til er. Orðljótir menn myndu tala um rím- þursa i því sambandi. Versti galli á ríini er einmitt stirðleiki eða stirfni. Menn geta að sjálfsögðu skemmt sér við að smiða orð og raða þeim saman eftir vissum reglum, en það út af fyrir sig er ekki skáldskapur. Hætt er og við, eins og dæmin sanna, að menn, er leggja höfuðáherzlu á dýrl rím, verði tilgerðarlegir í ljóðum sjnum,. en- tijgerjð^ all .er... hóskaleg.

x

Samtíðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Samtíðin
https://timarit.is/publication/647

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.