Samtíðin - 01.11.1943, Blaðsíða 7

Samtíðin - 01.11.1943, Blaðsíða 7
SAMTlÐIN anda, sem er illa að sér, og skila hon- um þannig, að hann megi kallast vel að sér. Og meðan kennari trúir því, að slík ævintýri geti gerzt, þarf honum ekki að þykja leiðinlegt að „troða í tossa". Annars eru þessi orð — „að troða i tossa" — sem ýmsir nota um starf kennarans réttur spegill þess álits, sem sumir hafa á því starfi og þeirra röngu hugmj'nda, er þeir gera sér úm það, — og það jafnvel menn, sem sjálfir fást við kennslu. „Itroðningur" er ekki kennsla. Kennsla er verkstjórn, og árangur hennar fer eftir því, hvernig það tekst að láta nemendurna vinna sjálfa. Keppikefli kennarans verður að vera það, að fá alla nemendurna til að vinna, og vinna af „hjartans lyst". Og nemendur, sem enginn mannleg- ur máttur getur fengið til að vinna, hafa ekkert í skóla að gera, en slikir eru fáir, sem betur fer. Ég hef stundum orðið var við vissa of trú á mátt „ítroðningsins", sem lýs- ir sér í þvi, að unglingur, sem geng- ur í skóla, er látinn hafa kennslu i einkatímum, lil þess að hann geti fylgzt með i skólanum, og síðan er honum fenginn heimiliskennari eða meðlestrarmaður til þess að húa hann undir einkatímana. Ég veit ekki, hve- nær slíkum unglingi er ætlaður timi til að vinna sjálfur einn og óstuddur. Mér er nær að halda, að enda þótt slík hjálp, sé henni beitt í hófi og helzt þannig, að skólakennarinn og „hjálparandarnir", hafí með sér nána samvinnu —, geti stundum komið að lialdi, þá sé henni samfara álíka hætta fyrir nemandann og það er f)Trir sundnema að synda enda- laust „með kút". Mér virðist kennsla vera þess hátt- ar starf, að því lengur sem maður stundar hana, þvi ljósara verði manni, live vandasöm hún er, og erf- iðast af öllu hlýtur það að vera að kenna öðrum að kenna. Hins veg- ar sé það fjarri mér, að vilja gera lítið úr gildi góðra fyrirmynda á þessu sviði, en yfir öllum tilraunum til að stæla vinnubrögð afburða kennara, vofir sú hætta að verða skopstæhng. Mér verður oft hugsað til ýmissa frábærra kennara, sem ég mat mikils sem nemandi og ég finn mig einnig standa í þakklætis- skuld við sem kennari. Nefni ég þá helzt Stefán skólameistara, Jón Ófeigsson yfirkennara, Magnús Jóns- son guðfræðiprófessor og Erich von Drygalsky landfræðiprófessor í Miinchen. En að reyna að stæla þá, það kæmi mér aldrei til hugar. Kennsla er eitthvað persónulegt. Hún er að þvi leyti skyld listastarf- semi. Einhver meðfæddur, hárfínn næmleiki, sem gerir það kleift að lesa að einhverju leyti huga nem- andans, gerir oft muninn á afburða- kennaranum og meðalkennaranum. Og algengt er það, að kennsla sama kennara nýtist sumum nemendum vel en öðrum miður. Eg licld, að Árni prófessor Pálsson hafi sem oftar bitt naglann á höfuðið, þegar cg átti tal við hann um kennslu fyrir nokkur- um árum og hann sagði: „Þar verð- ur hver að syngja með sínu nefi." Menn spyrja mig stundum, livort það sé ekki „sáldrepandi" að stagla sama námsefnið ár eftir ár og ára-

x

Samtíðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Samtíðin
https://timarit.is/publication/647

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.