Samtíðin - 01.12.1943, Blaðsíða 22

Samtíðin - 01.12.1943, Blaðsíða 22
18 SAMTÍÐIN munntóbaksmönnum, því að u er sagt miður opnum munni en o og skiljanlega hafa þeir, sem tuggðu, ekki mátt vera að þvi að opna hann, meira en þurfti fyrir u i rullunni. Á hinn bóginn hafa bændur þeir, sem áttu þær ær, sem ekki var nýtandi af nema skinnið, haft það til að skrifa á það og einhver fundið upp þá fyndni að kalla ærnar rollur engu síður en blátt áfram skinn eða skjátur. Reykvíkingar hafa endurbætt mál danskra leikara og segja: Hann spil- ar stóra rullu, — þetta spilar enga rullu, — hún dettur út úr rull- unni. Það útleggst: Han spiller en stor Rolle, det spiller ingen Rolle, hun falder ud af Rollen. Þetta væri, held ég, smekklegra svona: Hann spilar mikið tóbak, — þetta spillir (dönsku „spiller") engri skepnu, — hún veltur út úr kindinni. Spurt er, hvort meðlimur sé ekki góð íslenzka. Meðlimur er ekki til á kindum né kúm, og sé hann til á mönnum, er hann alls ekki neinn af þeim fjórum, sem allir geta séð. Þeg- ar „meðlimirnir dansa saman", eins og stundum er tilkynnt í félögum, er orðalagið á því lítil islenzka, en auð- lærð ill danska, fengin úr kansellístíl þýzklærðra embættismanna (þýzku Mitglied), sem ræddu einnig um sveitarlimi eða fátækralimi (Fattig- lem). Islendingar tóku það eftir yf- irstétt sinni. Sannast i þessu, að eftir höfðinu dansa limirnir. í stað orðsins meðlimur má jafn- an nota félagi, félagsmaður eða því um likt. Hvað merkir orðið folla? — Ekki hef ég vitað, að það væri til, fyrr en nýlega. Tvær frúr voru að tala saman í vefnaðarvöruverzlun i Reykjavik og velja gluggatjaldaefni, en of t er i holti heyrandi nær. Önnur spyr: „Ætli þetta sé nógu breitt fyrir þrisettan glugga?" Þá svarar hin, ung kona, búin þjóðbúningi islenzkra kvenna: „Kannski það megi strekkja það. En það verða engar follur." Hin skildi ekki þessa islenzku og hváði. „Það verða engar follur," endurtók sú i íslenzka þjóðbúningnum og lét sig ekki. Að strekkja er danska sögnin at strække, teygja, þenja. Folla á víst að vera danska orðið Fold, sem þýð- ir felling. En felling á við það, þegar efnið leggst tvöfalt, svo að reykvikska slettan „folla" er ekki einungis danska heldur ónákvæmni og vit- leysa. Hví ekki að segja á íslenzku: Getur verið, að hægt sé að teygja það. En það verða engar rykkingar? Það, sem er fáort og gagnort, Jþreyt- ir menn aldrei. Þess vegna er það jafnan kærkomið. — Gautier. Leiðsögumaður: „Þetta er stærsti foss hér á landi. Má ég biðja ykk- ur að þagna eitt andartak, svo að þið heyrið niðinn í honum. Sjúklingi einum var ráðlagt að neyta fisks. Skömmu seinna kom hann inn á gildaskála og bað um hákarl, hval eða gullfisk. Þegar ekk- ert af þessu fékkst, bað hann um tvöfaldan buffskammt og kallaði guð til vitnis um, að hann hefði fyrst beðið um fisk.

x

Samtíðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Samtíðin
https://timarit.is/publication/647

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.