Fréttablaðið - 26.10.2010, Blaðsíða 15

Fréttablaðið - 26.10.2010, Blaðsíða 15
ÞRIÐJUDAGUR 26. október 2010 15 HAUSTÚTSALA Faxafen 12 S. 533-1550. OPIÐ VIRKA DAGA 11 – 18. LAU. 11 – 16. SUN. 13 –16 Aðeins í nokkra daga! 50-80%afsl. Mannfyrirlitning Fyrir margt löngu var ég að spjalla við roskinn mann um aðstæður alþýðufólks á árum áður. Þessi maður óx úr grasi í afskekktu þorpi úti á landi, og sagði mér meðal ann- ars að hann hefði eitt sinn á yngri árum tekið þátt í að bera mann í rúmi sínu milli bæja. Þetta var heilsulaus maður á fátækraframfæri, en slíkt fólk var kallað sveitarómagar eða þurfalingar og var réttinda- laust. Hreppurinn greiddi með því og ástæða þessa flutnings var sú, að bóndi á öðrum bæ hafði boðist til að hafa hann á heimilinu fyrir lægri upphæð en bóndinn sem hann hafði legið hjá í góðu atlæti. Þurfa- lingurinn var að sjálfsögðu ekki spurður hvernig honum litist á vistaskiptin og hrepp- urinn kynnti sér ekkert endi- lega hvort lægra meðlag þýddi verra atlæti. Burðarmaður- inn sagði að sér hefði liðið undarlega í þessu hlutverki. Þótt þurfalingurinn hafi ekki borið sig illa, var hann greini- lega órólegur. Vissi ekkert hvað beið hans. Mér fannst nánast óraun- verulegt að vera að ræða við mann sem mundi þessa tíma og hafði tekið þátt í flutningi sveitarómaga á vegum hrepps- ins á æskuárum sínum. Þjóð- in var þá fátæk, raunverulega fátæk. Hreppstjórinn þurfti að skoða hagstæðustu lausnir, og þessi tilhögun var viðurkennd um allt land. Það breytir ekki því að það kostaði ekkert þá frekar en núna að sýna fólki þá lágmarks virðingu að umgang- ast það sem manneskjur, en ekki eins og húsdýr eða kenni- tölu í tölvu. Vanhæfni í samskiptum Þrátt fyrir ótrúlegar framfar- ir hér á landi á síðustu áratug- um, miklum samskiptum við aðrar þjóðir, bæði sem ferða- menn og námsmenn víða um heim, erum við langt frá því að vera veraldarvön eða fáguð í samskiptum hvert við annað. Sama hráa tillitsleysið og yfir- lætið sem áður sneri að þeim sem minna máttu sín kemur enn upp á yfirborðið þegar á reynir. Oft er það reyndar sprottið úr vanhæfni í mann- legum samskiptum. Þannig eru mörg dæmi til um karla sem ganga út af heimilum sínum fyrirvaralaust og segjast í leið- inni vilja skilnað. Jafnvel þótt börn þeirra standi hjá. Ganga svo út án frekari skýringa. Og nú tíðkast ekki að fólki sé sagt upp eftir ára eða áratuga starf hjá fyrirtækjum með því að yfirmaður ræði málið og gefi viðkomandi svigrúm. Nú fær hann tilkynningu um að hann sé rekinn hér og nú. Ekki endilega skýring. Bara: Þurf- um ekki lengur á þér að halda! Eins gott að við eigum góða sálfræðinga. Og nú erum við að upplifa spegilmynd framkomunnar við þurfalingana. Hið opinbera þarf að draga saman. Þrengja að heilsustofnunum, loka heim- ilum með fólki sem getur ekki séð um sig sjálft, eða flytja það annað. Fólkið fær ekkert val. Heimili fyrir Alzheimer- sjúklinga úti á landi er lokað, er mér sagt. Fólk er fært annað, til dæmis í annað byggðarlag. Enginn er spurður. Ekki er leitað eftir leiðum til að mæta þessu fólki. Á sama tíma er ein nefndin eftir aðra sett á laggirnar, og hvers kyns verkefni sem ekk- ert liggur á að framkvæma eru sett á oddinn. Ekkert líf er í atvinnusköpun, enginn skiln- ingur á því hvað það er sem drífur samfélagið áfram, og mannfyrirlitningin birtist nú skýrast hjá þeim sem mæra þá sem minna mega sín í öðru hverju orði. Forgangsröðun er vægast sagt sérkennileg. Það gera þetta allir Ég var að fletta bók um fylgj- ur og fyrirboða eftir Sigurð Haralz sem kom út árið 1965. Niðurlag bókarinnar er á þessa leið: „Nú á dögum virð- ist íslenska þjóðin svífa í eins konar tækni- og gróðavímu. Það er tvistað í kringum gull- kálfinn af slíku ofurkappi að slíkt og þvílíkt hefur aldrei skeð áður hér á landi. Ef ein- hver spyr, hvort það sé nú víst, að öllu öðru sé fyrir slíkt fórn- andi, þá er svarið: Það gera þetta allir. Ef enn er spurt: Getur ekki skeð, að þetta sé of dýru verði keypt, eða er það örugglega víst að þetta sé svona eftir- sóknarvert? Þá er svarið: Það gera þetta allir. Ef ekkert er athugavert við þann hugsunarhátt, sem svona svör bera með sér, þá hefur mér og mínum skjátlast – og það meira en lítið.“ Er þetta ekki kunnuglegt? Vorum við stikkfrí? Berum við ekki ábyrgð? Jónína Michaelsdóttir blaðamaður Í DAG Ekkert líf er í atvinnusköpun, enginn skilningur á því hvað það er sem drífur samfélagið áfram, og mannfyrirlitningin birtist nú skýrast hjá þeim sem mæra þá sem minna mega sín í öðru hverju orði. Þú getur alltaf lesið Fréttablaðið frítt á Vísi eða fengið sendan daglegan tölvupóst með blaði dagsins. Nánari upplýsingar á: visir.is/dreifing FRÉTTABLAÐIÐ Á NETINU

x

Fréttablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fréttablaðið
https://timarit.is/publication/108

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.