Alþýðublaðið - 07.09.1923, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 07.09.1923, Blaðsíða 1
 tiht ®f Ælfj'ýOíaflolarlmram 1923 Föstudaginn 7. september. ^04. tolublað. Ræktun landsiiis. 111. V«>rið 1922 lagði Magnús Qíslason sýslum'aður á Eskifirði fyrir Báaaðadéíagið ákveðnar tillögur uin ræktunarmálið, sem það tók lítið tiliit til við samn- ingu jarðræktarlaganna. Hann jeggur til, að við sjávarsíðuna tdki stjörnir Jcauptúnanna 'i sínar hendur rwJdiinarmálið, kaupi rækt- anlegt land í nánd við kauptún- in eða, táist það ekki keypt, þá sé notuð jdmenn eigtfarnáms- heimild til að ná því; síðan girði kauptúnin það, þurki, plægi og herfi, leggi» þangað akveg og leigí þáð síðan íyrst og fnemst þurrabúðarmönnum, en rikið út- vegi nauðsynlegt té til þessara aðgerða. Þessa leið á að fara franivegis, enda eru líkur til, að þar sem jarðræktariðggjöfin bind- ur ekki, svo serri í Reykjavík, verði það ge»t. í svéitum hefðu járðræktarlög-" in átt að láta r'ikið gangast fyrir „opnun landsins", stórfeldum itý* býlaJiéruðum, þar sem bezt á við, svo sem austanfjalls og í Borg- arfirði. Það fer tiú óðum að liða að því, að JElóaáveitunni verði lokið, og kemur þar þá mikið land, sem vel ætti að vera íalíið til nýbýla. Áveituiögin gera ráð fyrir því, að ábúendur geti greitt áveitukostnað sinn með löoduro, en þar sem áveitan er mjög dýr, má gera ráð íyrir, að stórbænda- flokkarnir og með þeim stóY- efhamennirnir í kauptúnunum fitji bráðiega upp á þvf að gefa ábúenduro þar aJgeríega eftir áveitukostnaðinn. Á móti því verður aftur að koma sú krafa, að ríJcinu verði greitt með lönd- um og það komi því svo íyrir, að þau verði samfeld, og reisi þar nýbýli. Til þess, að hægt sé að koraa á samvinnu og sam- Hér með íiikynníst vinum og vandamönnum, að sonur og bróðir okkar Guðbpandur Arelíus Guðbrandsson drukknaði á Siglufirði 3. þessa mánaðar. Júlíana Stígsdóttir og born. eignarfélagsskáp þar, þurta ný- býlin að vera þétt saman. *En svo stór verða þau að vera þar, eins og annars staðar í sveit, að heimili geti lifað af þeim ein- göngu, því að erlendis hefir sýnt sig, að þó að í nánd við kaup- staði sé hentugt að hafa smá- landbúnað sem aukaatvinnu, þá verður í sveitinni að hata býlin svo stór, að þau fullnægi heim- ilunum, og ábúandinn þurfi ekki að leita vinnu hjá öðrum bænd- um um annatímann. Enn fremur væri heppilegt, að ríkið sjáltt ræki tilraunabú á þessu svæði og það í stórum stíl, pg nauð- synlegt væri þar sem annars staðar, að löggjöfin hlynti áð samvinnu og sameignarfélags- skap í landbúnaði, svo sem um vélar, peningalán b. fl., af öllum mætti. í ReyJcjavíJc ei ræktunarmálið nú að komast á nokkurn rek- spöl — í orði. Búnaðarmálastjóri hefir vakið á því nokkurn áhuga. lulltríiáráð verJclýðsfélag- anna hafði síðast liðið vor máiið til umræðu og gerði um það ályktanir, og muo Aiþýðuflokk- urinn beita sér fyrir því. Qrím- idfur Ólafsson, tollvó'rðar, sem sjálfur hefir komið upp býli við Reykjavík, hefir lagt fyrir' bæj- arstjórn ákveðnar- tiíiögur um íramkvæmd málsins. Eru þær mjög eHiitektarverðar og ítarleg- ar og að mörgu leyti steínan mjög Kk því, sem jafnaðarmenn hugsa sér. Vill hann láta bæjar- félagið rækta ált landið og skifta því í 3 hektara splldur og jatnvel reisa á þeim hús. Síðan yrðu spildurnar leigðar á erfða- testu, en ié fengist til þessara tramkvæmda með skuldabréfa- sölu fyrir samvinnufélag ábúenda, en bæjarábyrgð væri að baki. Verkamenn gætu af spildum þessum haft góða atvinnu, 4 kýr og alitugla. Er það þó sennilega óþarflega stórt land, 3 hektarar, fyrir verkamann, sem hefir þefta sem aukaatvinnu. Enginn vafi er á því, að rækt- un bæjarlandsins er mesta nauð- synjamalið af öiioœ bæjarmálum nú. Ræktunin verður að komast á skrið nú þegar, og þáð er framkvæmanlegt, ef hið opin- bera, stendur fyrir heniii. Bærinn verður sjálfur að minsta kosti að stórrækta landið, leggja vegi og vatnsæðar og reisa húsin. VerJcálýðurinn verður að sitja fyrir öllu því landi, sem næst er bænum. „ bkákirnar eiga ekki að vera svo stótar, að þar komi upp heil bændabýii, heldur vera til aðstoðar við aðálatvmnuna niðri í bæ. Verður því svo fljótt, sem ábúð hefst, að koma á föst- um ferðum almenningsbíla, t. d. 6 sinnum á dag, því að þá fyrst verður auðvelt áð stunda með fram atvinnu niðri í bæ. Landid verður að vera leigulaust tyrstu árin, en sfðan sanngjörn lfciga af því og húsum. Bærinn ver.ður að vera áfram eigandi landsins, og verðhækkun af ððrum völdum en vinnu ábúanda verður að tryggjast bæjarfélaginu, sem bezt yrði gert með leigu efiir mati 4 (Frauihald á 4. síðu.)

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.