Íslendingur

Tölublað

Íslendingur - 19.01.1940, Blaðsíða 2

Íslendingur - 19.01.1940, Blaðsíða 2
tSLENDINGUR þús. kr., og tilbúinn áburður 12,6 þiis. kr. Sú verðhækkun, sem orðið hefir, fyrst vegna gengisbreytingar og síðan vegna Evrópustríðsins, hlaut að hafa í för með sér liækkaðan reksturkostnað ýmissa opinberra stofnana og fyrirtækja. Og af sömu ástæðum hefir Alþingi horfið að þvf ráði að draga úr framlög- um til nýbygginga og annars, er krafðist erlends byggiiigarefnis, en f þess stað varið meira fé til vega- gerða en áður. Prátt fyrir að fslenzka krónan hefir fallið um 33%' síðastliðið ár, hafa fjárlögin ekki hækkað meira nú hlutfallslega en þau hafa áður gert f venjulegu ári. Má af því sjá, að allmikil átök hefir orðið að gera við niðurskurð útgjaldaliðanna. Virtist samkomulag all-gott um það milli Sjálfstæðis- og Famsókn- arþingmanna, en Alþýðuflokksmenn spyrntu þar nokkuð við fótum, eins og þeirra er vandi, Hin góða sala e. s. Gullfoss í Þý/.kalandi, meðan á þingi stóð, hefir e- t. v. glætt vonir manna um batnandi hag, og haft nokkur áhrif á afstöðu einstakra þingmanna til fjárlaga- frumvarpsins. En jafnvel þótt Ijár- lögin yrðu endanlega afgreidd með sæmilegum rekstrarafgangi, ber á það að Ifta, að á slfkum tímum sem þessum er allt í óvissu, verð- sveiflur snöggar o s frv., og er því mjög vonlítið að nokkur fjár- lög geti nákvæmlega staðist. Minni áburður minni framleiðsia Konsert Ungfrú Sigríöar Guðraundsdóltur (frá Lómatjörn) og Róberts Abra- ham s. 1, sunnudag var mjög vel sóttur og undirtektir áheyrenda mjög góöar. — Viöfangsefni voru eftir; Haendel, Gluck, Mozart, Brahms, Wolf, Mendelssohn, Schubert, Pál ísolfsson og Árna Thorsteinsson, Alls söng ungfrúin 14 lög með und- irleik kennara síns R. Abraham, en auk þess flék hann sérstaklega Fantasíu í c moll eftir Mozart og sorgargöngulag eftir Mendelssohn. A undan hverju sönglagi las hann texta þess á fslenzku. Hin unga söngkona hefir bjarta rödd og yíir- lætislausa. og mun mega vænta mikils af henni, ef hún heldur &• fram á þessari braut. Var konsert- inn þeim báðum til sóma er að honum stóðu. Nýir embættismenn: Á nýafstöðnu Alþingi voru sam- þykkt ný lög um dómsmálastörf, lögreglustjórn, gjaldheimtu o .fl. í Reykjavík. Samkvæmt þeim lögum er sakadómara- og lögreglustjóra- embættinu skipt milli tveggja manna, Gengu lögin í gildi um áramótin. 6 þ. m -Sétti Dóms- og kirkjumála- ráðuneytið Jónatan Hallvarösson í sakadómaraembættið, en hann haíði áður farið meö bæði, í lögreglu- stjóraembættið setti það sama dag Agnar Kofoed Hansen flugmálaráðu- naut. Skipst/óratél Noröíendinga heldur aðalfund sinn n. k. sunnud. (21. jan) kl, 1 e. h á Hótel Gullfoss. Nú aö undanförnu og þó einkum síðan að ófriðurinn skall á, hafa bæði í ræðu og riti veriö gerðar miður sanngjarnar kröfur til íslenzku bændastétttarinnar um aukna fram- leiðslu .1 búsafurðum. En aftur á móti er engu lofað um hækkað verð á framleiðsluvbrum bændanna. Kröfur þessar eru í hæsta máta ómaklegar og eiga engan rétt á sér á þessum erfiðu ttmum. Kjör bændanna hafa nú til margra ára verið svo bágborin, að fjöldinn allur af þeim hefir orðið að hrökkl- ast frá jöröum sínum út í óvisis- una. En nú þegar erfiðleika-tímar hafa skollið yfir þjóðina og þ4 ekki sízt bændastéttina, er ekki minnsta við- leftni sýnd á því að bæta hennar hág, en aftur á móti hefir mikið veriö gert til að bæta hag sjávarút- vegsins, Allar nauösynjavörur hækka nú óðum i verði, en þrátt fyrir það eiga bændurnir að selja sínar fram- leiðsluvörur með nær sama verði og verið hefir, og jafnframt eru þeir óspart eggjaðir á aö auka fram- leiðsluna. Þeir eiga að framleiða meira feitmeti, meiri mjólk, meiri garðávexti og auka kornrækt að miklum mun, En jafnframt þessu var því haldið fram| að bændur fengju engan útlendan áburð í vor. Lengi hefir það verið predikað fyrir bæudum að auka kartöfluræktina og enn er því haldiö áfram og það eins, þó að nú séu til svo miklar birgðir af þessari vöru í landinu, að óvíst er hvort markaður fæst fyrir hana alla. Það er því auðséö, að það stendur ekki á bændunum aö framleiða vöruna, heldur er þaö sumarveðráttan sem ræöur mestu um uppskerumagnið, eins og sást bezt sumarið 1938. Þeir sem hæst hafa galað um aukna kartöflurækt, ættu því hér efttr að beina kröftum sínum til náttúruaflanna og krefjast hagstæðr- ar sumarveðráttu. Það ætti að vera öllum ljóst, að ef hægt ætti að vera að framleiða svipað vörumagn og verið hefir, hvað þá auka það, veröa bændur aö fá útlendan áburð svipað og að undanförnu. En enn er það dregið f efa, að nokkuð fáist af honum, en ekki er nóg með þaö, heldur mun nú á nýafstöðnu þingi hafa verið fellt úr fjárlögunum allt framlag ríkisins til áburðarkaupa, Það er auðskilið mál, að ef inn- flutningur útlendra áburðarefna stöðv- ast, hlýtur öll framleiðsla að minnka að miklum mun og þá einkum mjólkurframleiðslan, þv! að ómögu- legt verður að halda 'túnunum i sæmilegri rækt. Það hefir líka verið reynt að aftra bænduin fiá því að nota fóð urbæti nú í vetur, bæði með því að halda honum í okurverði og að telja þeim trú um að heyin séu svo góð nú eftir þetta góða sumar, að engan fóöurbæti þurfi að gefa. En þeir góðu menn, sem þessu halda fram, athuga það kannske ekki að það eru ekkí þeir, sem fóðra búpeninginn í vetur, heldur eru það bændurnir sjálfir sem það gera, og það eru þeir, sem bezt geta dæmt um, hvort þörf er á fóðurbætisgjöf eða ekki, og þeir munu ekki kaupa meiri fóðurbæti en þeir nauðsynlega þurfa. En sannleikurinn er sá, aö heyin eru víða fremur létt og reynast ekki eins vel og við iiefði mátt búast. Síöastliöið ár var selt fyrir- fram út úr landinu svo mikið af síldarméli, að mjög var óvíst, hvort framleiðslan yrði svo mikil. Það gat a, m. k. farið svo, að ekkert hefði orðið eftir til sölu inn- anlands. Hvernig hefði t. d farið, ef sumarið hefði orðiö úrkomusamt og hey hrakist, eða þá að gras- brestur hefði orðið, en viðskipta- möguleikar út á við haldist ótrufl- aðir og því orðið að iáta allan lof- aðan fóðurbæti? Hvar hefðu bænd- ur þá verið staddir? Hver hefðu þá orðiö úrræði sljornarvalda? Slík ráðsmennska er ófyrirgefan- íeg og getur ekki verið gerð af mönnum, sem hugsa um hag land- búnaðdiins. Það er skylda stjórnarvalda aö sjá um, aö til séu á hausti hverju nægar birgðir af innlendum fóður- bæti til sölu innanlands og með sanngjörnu verði. Margra ára reynsla bænda á síld- armélsgjöf með beit handa sauðfé, hefir sýnt þeim, að hún er nauð- synleg til þess að hægt sé að búast við sæmilegum afurðum. Reynslan hefir líka svnt þeím, að fóöurbætis- gjöí handa hámjólkakúm er bráð- nauðsynleg, og það eins j»ó að tað- an sé góð. Góöar mjólkurkýr sem komast í 15 — 20 merkur og bafa aligóöa fitu geta alls ekki umsett svo mikiö af tómu heyi, að þær geti haldið svo hárri nyt nema því aðeins, að þær Jeggi stórkostlega af, og að lokum minnkar snOgglega í þeim aö miklum mun. Minni áburður og minni fóð- urbætir þýðir minni framleiðslu á búsafurðum. Ég hef nií í þessum línum leit- ast viö að sýna fram á, að allar Leikíél. Akureyrar tilkynnir. Vegna veikindaforfalla eins leikand- ans falla syningar niður um helgina, Frumsyning væntanlega í næstu viku Mjólk og r/ómi hækkuðu í veröi 15. þ. m. hjá Mjólkursamlagi K. E. A. mjólkin í 34 aura Ktrinn (úr 30 aurum) og rjómi í 240 aura (úr 220 aurum), Verð á skyri helzt óbreytt, 64 aurar. kröfur um aukna framleiðslu eru ekki einu sinni ósanngjarnar, held- ur líka hreint og beint heimsku- legar. Bændur! Standið öflugan vörö um hagsmunamál ykkar og vinnið ötullega að því, að þær opinberu stöður sem ykkar málefni eru sér- staklega háð, séu skipaðar hæfum mönnum, sem hafa þekkingu og á- huga á íslenzkum landbúnaði, Þá fyrst er hægt að vænta þess, að unnið verði að bættuin hag ykk- ar og þið viðurkenndir jafn réttháir og aðrar stéttir þjóðfélagsins. Hranastöðum 12. janúar 1940 tíelgi Pétursson. FundargerO Fiamh. 18. Hafnarbœtur. lO.dagskrármál. A-nefnd lagði fram eftii farandi tillögu. »Fjórðungsþing fiskideildar Norð- lendiugafjórðungs, skorar .1 Fiski-,, þingið að beita sér fyrir því aö hið háa Alþingi taki upp á fjáilög sín, svo lljótt sem kringumstæður leyfa, framlag til byggingar hafnargarðs á Húsavík, sem verkfræðingur ríkisins hefir mælt fyrir og gert kostnaðar- áætlun um. Þingið telur þetta nauð- synlegt vegna vaxandi útgerðar á staðnum. Tillagan var samþykkt með öí'utn greiddum atkvæðum. Frá fulltrúa Hríseyjar, Jóni Sig- urðssyni, kom svohljóöandi tillaga: • Hríseyingar fara þess á leit við Fiskifélag íslands, að það hlutist til um að hafnarverkfræðingur Ríkisins gjöri teikningar og kostnaðaráætlun yfir væntanlegar hafnarbælur í Hrísey*. Tillagan var samþykkt. 19 Námsskeið. Málið var áður rætt, en atkvæðagreiðslu var frestað. Jón Sigurðsson reifaði málið aö nyju °g gaf ymsar uppiysingar um hið meira próf vélstjóra. Þá var tilJagi nefndarinnar (sbr. 10. mál) borin upp í 4 liðum og samþykkt með öllum greiddum at- kvæðum, Viðbótartillaga kom frá Helga Pálssyri, svohljóðandi: •Fjórðungsþing Norðlendingafjórð- ungs samþykkir að koma upp á þess- um vetri námsskeiði fyrir matsveina (séu nokkur tök á því) og heimilar greiðslu úr sambandssjóði til þess. Ennfremur skorar þingið á Fiskifé- Sparið kaffið! Notið Luíivig-Daviil Kaffibæti.

x

Íslendingur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Íslendingur
https://timarit.is/publication/675

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.