Íslendingur

Tölublað

Íslendingur - 15.03.1940, Blaðsíða 1

Íslendingur - 15.03.1940, Blaðsíða 1
Ritstjóri og afgreiðslum.: Jakob O. Pétursson, Fjólugötu 1. Sími 375. Pósthólf 118. XXVI. árgangur.j Akureyri, 15. marz 1940 11. tölubl. FJÁRLAGAFRUMVARPIB Vegna þess, að blaðið Tíminn, og þó sérstaklega Jónas Jónsson hafa ráðist .á J.fjármálaráðherra, Jakob Möller,' í sambandi við fjár- lagafrumvarpið, og reynt að nota sparnaöarviija hans til rógs" gegn honum úti um byggðir þessa lands og í því skyni fatið með áberandi blekkingar í skrifum sínum, verða hér á eftir birtir tveir kaflar úr ræðu ráðherrans, er hann hélt við fyrstu umræðu fjárlaganna. Fyrri kaflinn er hér tekinn upp vegna þeirra á- sakana, að ráðherrann hafi ekki borið frumvarp sitt undir samstarfs- menn sína. >Ég skal hér geta þess, að í lok síðasta þings, þegar ákveðið bafði verið að þing kæmi saman aftur að mánuði liðnum, þá var um þaö talað að ekki mundu verða nein tök á öðru en að s.níða hið nýja fjárlagafrumvarp mjög eftir fjárlögunum fyrir 1940, eins og þau höfðu verið afgreidd af þ'mg- inu í ianúarmánuði. Var það bæði með tilliti til þess, hve naumur tfmi var til stefnu og að í rauninni virtist ekki líkur til þess, að menn yrðu nokkru nær um afkomuhotf- ur tikissjóðs á árinu 1941, að ein- um mánuði liðnum en menn voru þá, Hinsvegar breyttist mitt við- horf ti! væntanlegrar afgreiðsiu fjáilaga gersamlega við þá athugun á afkomu síöasta árs, sem gerð var & þeim stutta tíma og við það aö gera mér gre'm fyrir þeim greiðsluerfióleikum, sem framundan voru. En af því hve stuttur tími var til stefnu og aðlég var veikur síðustu vikuna fyrir þingsetningu, þá varð það úr að ég varð að láta frumvarpið fara í prentun án þess að bera það undir samstatfs- menn mína í ríkisstjórninni fyrr en það var fullprentað. Ég hefi þann- ig verið einn um samningu ftum- varpsins og ber einn ábyrgð á því. Hinsvegar er ég að sjálfsögðu, eins og ég lýsti þegar yfir á fundi með hinum ráðherrunum, þegar ég lagði frumvarpið fram fyrir þá, reiðubúinn til bins fyllsta samstarfs um afgreiðslu málsins bæði f heild og einstökum atriðum. Mér þykir það nú allmikilli furðu gegna, ef nokkurum háttvirtum þingmönnum getur komið það til hugar, að ég heiði ekki helzt kos- ið að geta gert tillögur um veru- legar lækkanir á beinum reksttar- kostnaði ríkisins, svo sem sktif- stofukostnaði og öðrum kostnaði við framkvæmdastjórn ríkisins, svo sem t. d. útgiöldum 11. greinar fjárlaganna. En við athugun á þeim gjöldum, komst ég að þeirri niðurstöðu, að það mundi þurfa meiri undirbúning og breytingar á öllum kerfum en unnt væri að framkvæma í einni svipan. Pegar það er athugað, hvernig þessi gjöld hafa vaxið frá áti til árs, eins og ég gerði grein fyrir i sambandi við umframgreiðslur á 11. grein og 14. grein, þá er augljóst að það muni lítið stoða, að reyna að skera þau gjöld niður með einu penna- strjki, eins og þegar fyrirskipað var að spara skyldi 10X af starf- rækslukostnaði sjúkrahúsanna. Ég skyldi vera manna fyrstur til sam- vinnu um þær láðstafanir, sem ó- hjákvæmilega yrði að gera til að ná þeim tilgangi, en ég er sann- færður um að þá yrði að byrja á því að gera róttækar breytingar bæði á löggjöfinni og öllu stjórn- arkerfinu. En það virðist mér að minnsta kosti auðsætt, að það væri ekki til annars en svíkja sjálfan sig, að fara að iækka þau útgjöld, að vísu >á pappírnum*, án nokk- urs undiibúnings. Mér telst svo tíl að útgjöld rfk- issjóðs hafi^aukist um ailt að 8 miljónum króna á 11 ára tfmabilinu 1927-1938 og að meðtö'.cium af- borgunum af lánum unv872 miljón. Vaxíagteiðslur og alborganir hafa hækkað um 1700 þús„ dómgæsla og'. lögreglusfjórn [um 1150 L'þús. sámgöngumál um 1442 þúsundir, kennslumál 936 þús„ verklegar framkvæmdii 2550 þús, styrktar- starfssmi 580 þús., Dómgæslu og lögreglustjórn væri hægt að lækka með því t. d. að fella niður toll- gæsiuna, sem mjög hefir vaxið síðustu árin. En verður það talið faest, eins og tekjuö'iun tíkissjóðs er nú háltaö? Eða að tninnka löggæsluna? Eða vill hátiviit Al- þingi stíga svo síórt skret t>I baka í kennslumálunum, að verulegur sparnaður verði að? Eða vill það fella niður alþýðutryggingarnar, sem aðallega eru valdar að gjaidaaukn- ingunni til siyrktarstarfseminnar? Eg er reiðubúinn til að ræða þess- ar leiðir við háítv. fjárveitinganefnd, en ég geti mér satt að segja litlar vonir um að samkomulag geti náðst um þær. Pá eru eítir iveir útgjaldaflokkar, því að væntanlega dettur engum í hug að komist vetði hjá að inua af hendi vaxta og afborgunar- greiðslur, því að hjá þvf vetður ekki komist að inna þær af hendi, nema þá með þeim hætti að t.ka ný lán til að standast þær, og það get ég ekki séð að fært muni vera eins og nú er komið. Og ég hefi ekki getað séð möguleika til út- gjaldalækkunar nú í svipinn, sem nokkuð munaði um, aðra en þá að lækka enn framlög til samgöngu- mála og verklegra framkvæmda. Og ég er sannfærður um, að greiðsluhallalaus fjárlög verði ekki afgreidd að þessu sinni, nema höggvið verði enn í þann knérunn, nema þá aðeins á pappírnum, með því að hækka tekjuáætlunina eða lækka útgjöld, sem vitað er fyrir- fram að ekki muni lækka- Eg skal nú minna á það, að á síðasta þingi var gerð veruleg lækkun á framlögum til ýmissa framkvæmda. Framlag til Fiski- málasjóðs var lækkað um 350 þús. og fjárveiting til landhelgisgæslu um 100 þús. Fjárveiting til sam- gangna á sjó voru lækkaðar um 270 þús, greiösla til Fiskveiðasjóðs var iækkuð" um 30 þús. Framlag til verkfæiakaupsjóös var lækkað um*35 þús. fil byggingar- og land-. námsjóðs um 75 þús. en hinsvegar hækkað írarnlag til jaiöakaupasjóðs um 45 þús. kr. og tekin upp fját- veiting til vaxíagreiðsiu af jarð- ræktarbréfum 20,500,00 og fjárveit- ing til skógræktar hækkuð um 18 þús. í frumvarpinu fyrir árið 1941 er gert ráð lyrir að feila niður þær 100 þús. kr.. sem haldið var eftir af framlaginu til Fiskimálasjóðs og er raunar ekki ge.t ráð fyrir að lil greiðslu á því komi á yfirstandandi ári. 1 því frumvatpi er einnig gert ráð fyrir að íeíd verði niður ijár- veiting til að byggja nýja vita, en til þess eru áætlaðar á yfiistand- andi ári 65 þús. Enn er.gert ráð fyrir að lækka fjárveitingu tii veika- rr.annabúsiaða um 130 þús. kr., að lækka fjárveitingu til hafnargerða um 38 þús., til bryggjugerða og lendingarbóta um 54 þús., og að íella niður fjárveitinjiu til undir- búnings friðunar FaxáÖóa 40 þús., og fjárveitingu til Hskifulltrúa f Miðj'arðarhsfslöndum 10 þús. — Pannig hafa ýmist veiið samþykkt- ar eða ráðgerðar lækkanir á fjár- veitingum til þarfa sjávaiútvegs og sjávarsíðumanna, er nema að minnsta kosli alít að míijón króna og þar af er um helmingurinn, sem tillögur eru geröar urn á fjár- lagafrumvarpinu 1941. Hinsvegar hafa sama og ekkest verið lækkað- ar fjárveitingar íil landbúnaðarfram- kvæmda. Og það er fyrst nú í þessu frumvarpi, sem tiliögur eru gerðar í þá átl svo að nokkru nemi. Pað hefír verið geit mikið veður út úr því, að ég hafi í þessu frum- varpi gert tillögur um að framlög til landbúnaðartramkvæmda yrðu lækkaðar um alt að 900 þús. kr. NYJA-BIO Föstudags- og laugardags- kvöld kl. 9: Fornminja- prólessorinn Tal- og hljómmynd í 10 þátt- um, Aðalhlutverkið leikur hinn heim:-.frægi gamanleikari tíarold Lloyd Kvikmyndastjörnur eru ytirleitt ekki langlífar, en þó er undan tekning, þar sem er Harold Lloyd. Hann heíir nú um 20 ára skeið komið fleirum til að hlægja en nokkur'. ann?.r leik- ari. Hér er hann í 500. mynd sinni. Sunnudagskvöid k). 9: I i aHiirt e á fjöllom Undur fögur og skemmtileg skíðamynd, þar sem hinir þi'zku skíðagarpar Fietje og Tetje fara með aðalhlutverkin. — Sunnudaginn kl. 5: Valsa- IO.O.F, t213159 = Þessar tillögur hefi ég gerf, það er rétt. En ég tók það strax fram, þegar ég lagöi frv. fram á ráðherta- fundinurn, að þessar tiliögur bæri fyrst og fremst að líta á sem ábend- ing urn þá möguleika sem ég sæi til þess að lækka úfgjaldabálk fjár- laganna svo að nokkru verulegu næmi og von gæti verið um að fjár- lögin yrðu afgreidd greiðsluhallalaus eða því sem næst. Úr hinu hefir verið minna og raunar alls ekkert gerti að í frv. eru einnig tiliögur um að lækka framlög í þágu ann- ara atvinnuvega, eða sem þá menn snetta, er aðra atvinnuvegi stunda,

x

Íslendingur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Íslendingur
https://timarit.is/publication/675

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.