Íslendingur

Tölublað

Íslendingur - 27.09.1940, Blaðsíða 1

Íslendingur - 27.09.1940, Blaðsíða 1
XXVI. árgangur. Ritstjóri og afgreiðslum.: Jakob O. Pétursson, Fjólugötu 1. Sími 375. Pósthólf 118. Akureyri, 27. september 1940 39. tölubl. Fyrir skömmu síðan komu skólastjórar framhalds- og héraðsskóla landsins auk nokkurra stærstu barnaskólanna saman á fund í Reykjavík til að ræða nýtt vandamál: umgengni skólaæskunnar við setuliðið. En það mál mun öllum koma saman um, að nauðsynlegt hafi verið að taka til rækilegrar íhugunar, því dvöl erlends hers í landinu er nýtt, áður óþekkt fyrirbrigði, sem mjög mikið veltur á, að skólaæskan hafi heilbrigða afstöðu til, en á það hefir víða þótt skorta hingað til. Eftir rækilegar um- ræður um þetta vandamál gáfu skólastjórarnir út ávarp til ís lenzku þjóðarinnar, og fer það hér á eftir: A varp til íslenzku þjóðar/nnar. Undirritaðir skólastjórar, er að tilhlutun kennslumálaráðherra hafa komið saman í Reykjavík, til ráða- gerða um þau vandamál, er sökum hertökunnar steðja að skólum og æskulýð landsins, beina eftirfarandi orðum til þjóðarinnar og einkum til foreldra og vandamanna skóla- nemenda. Nærfellt ö!d hefir íslenzka þjóð- in barizt fyrir fullkomnu sjálfstæði sínu og menningu, efnalegri og andlegri. Þótt stjórn og þing hafi lýst yfir ævarandi hlutleysi voru, hefir erlendur her seizt að í land- inu, Stjórn hinnar brezku þjóðar, sem knýtt er frá fornu fari vmáttu- böndum við ísland, hefir hátíðlega lýst yfir því, að frelsi íslands og sjálfstæði skuli virt og herliðið sent heim jafnskjótt og friður verður saminn. íslendingar hafa enga ástæðu til þess að efast um, að þetta loforð verði efnt. En allt um það ber oss að vera á verði og gæta í hvívetna sæmdar þjóðar vorrar. Þessi skylda hvílir ekki sízt á forráðamönnum skólanna, er búa eiga hina uppvaxandi kyn- slóð-undir framfíðina. Sambýli lítillar, hernuminnar þjóð- ar við fjölmennan erlendan her, hlýtur jafnan að hafa margvíslega hættu og örðugleika í för með sér, Viljum vér því brýna fyrir nemend- um og foreldrum eða vandarnönn- um þeirra nokkur atriði, er vér teljum mikils virði. Vér lítum svo á, að íslendingum beri að gæta sem mestrar varúðar í allri framkomu við hið erlenda setulið. Vér teljum nauðsyn til að setja reglur, nákvæmari en áður, um starf skólanna og framkomu nem- enda. Verða þær birtar í skólun- um, er þeir taka til starfa. Vér teljum nauðsynlegt, að skólanemendur haldi skemmtanir * sínar og aðrar samkomur algerlega út af fyrir sig. Vér teljum æskilegt, að reistar verði skorður við útivist barna og unglinga í kaupstöðum. Höfum vér gert tillögur um það til' ríkis- stjórnarinnar. íslendingum ber að sýna full- komið hlutleysi í framkomu sinni, vera kurteisir en þó einarðir, í þeim viðskiptum við setuliðið, er ekki verður komizt hjá, er mikils virði, að æskulýð landsins sé bent á, að virðing þjóðarinnar, sæmd skólanna og sómi hvers nemanda er í hættu, ef út af er btu^ðið. Er því meirl ástæða til að minna á þetta af því, að tlokkrar misfelluV hafa orðið á um þessi efni. Verð- ur tekið hart á því, ef skólanem- endur gerast sekir um ókurteisi eða skort á háttprýði, Frelsið er dýrmætasta hnoss hverrar þjóðar. Því aðeins getur þjóð vor vænzt að öðlast það aft- ur, að hver og einn geri sig þess maklegan með framkomu sinni. og missi aldrei sjónar á baráttu þjóð- arinnar á undanförnum áratugum, né heldur á því markmiði, er allri þjóðinni ber að keppa að. Undirritaðir forráðamenn skói- anna hsita á liðsinni allra góðra íslendinga að stuðla að því, að halda heilbrigðurrt þjóðarmetnaði vorum vakandi og styðja viðleitni vora að glæða með æskulýð lands- ins drengilegt viðhorf við lífinu og viðfangsefnum þess og trú á fram- tíð þjóðarinnar og þegnfrelsi. Ávarp þetta undirrita 2Q sk'ólastjórar. - Tveir snillingar. Enda þótt fátt gæti talist til meiri öfugmæla en þaö, aö segja aö nú- lifandi kynslóð hafi farið varhluta að stór-viðburðum, eru þó fæstir þeirra þess eðlis, að ástæða sé til, í framttðinni, að öfundast við okkur þeirra vegna. Eigi að síður hafa þó slíkir atburðir gerst á okkar dögum á ýmsum sviðum, og ekki hvað síst því listræna. Því að svo »ná kalla að okkar kynslóð sé sú fyrsta, í þessu þjóðfélagi, sem sky"t- ur út frjóöngum á sviöi listanna, að orðsins list einni undantekinni. Þar hafa, einkum á síðari árum, gerst þeir hlutir sem þjóðin má vel við una, þar sem frarn hefur komið listafólk, sem getið heíur sér góð- an oröstír, og það jafnvel a heims mælikvarða, Að vísu má með nokkrum rökum segja í þessu sambandi, að hér hafi ottið á ýmsu, og kannske ileiri ver- ið kallaðir en útvaldir, er slíkt eðli- legt, og ekki síst sé þess gætt, að sú gagnryni (critic) sem íslenskt listafólk hefur átt við að búa til þessa, og á enda enn, mun vart eiga sinn líka í víðri veröld, þar sem vegna hlutdrægni og kotborg- araháttar hefur þráfaldlega verið hrópaö hæst fyrir því sem síst skyldi, en hitt, sem meira var um vert jaín gjarnan ofsótt með órökstuddum sleggjudómum eða fyrirlitið með þögn og tómlæti. Er það jafnvel furðulegt, að slíkri endemis gagn- rýni skuti ekki hafa tekist hvor- tveggja, að hundrota viðleitni lista- fólksinsogsmekk almennings. Að svo erekki, má vafalaust þakka þeim fáu gagnrýnendum, sem tekið hafa á malunum með skilningi og samúð í stað fjandskapar eöa smjaðurs, og svo þeirri sí^ildu staðreynd, að >borgir falla ekki fyrir stóryrðumf. En augljós sönnun þess, að slíkt heíur ekki tekist, eru m. a. tveir ný-afstaönir hljómleikar, sem þeir Árni Kristj.ínsson píanóleikari og tíjörn Ólafsson riðluleikari héldu hér á Akureyri, við ágætan orðstír og allsæmilega aðsókn. Skeðu þar, með þriggja daga millibili, stórvið- buröir í músik lífi þessa bæjar, sem ánægjulegt var upp að lifa, Því að hér eru þjóðinni tvímælalaust tveir upprennandi snillingar í hefm- inn bornir. Að dæma scrstaklega um með- ferð þeirra á hinum ýmsu viöfangs- efnum er mér aö ýmsu leyti ofvaxið, einkum méð tilliti til þess, aö eg er sumum þeirra lítt kunnugur, því aö til þess að gagnrýna listrænan flutr- ing, að svo miklu leyti sem þaö er hægt, verður maður blált áfram að kunna það, sem flutt er. í þessu sambandi skiptir það því litlu hvað eg kynni að segja, heldur hitt, hvað hver einstakur hlustandi bar þar trá borði, því listin talar, og . d að íala, í'yrst og fremst, að eg ekki ákveði, eingöngu til hjartnanna. Og það gerði hún á umræddum liljóm- leikum, a, m. k. allstaðar þar sem n y ja mo Föstudags- og sunnudags- kvöld kl. 9: FalliDn engjll Tal og hljómmynd í 10 þátt- um. Aðalhlutverkin leika: fames Stewart og Margaret Sullavan, leikkonan fræga úr myndinni »VINI«NIR«. Hrífandi og skemmtileg mynd. Aukamynd: Sunnndagstiljómleikarnir með söngstjörnunum fudy Garland og Deanna Durbin, ¦ I Laugardagskvöld kl. 9: Tal- og söngvamynd í 10 þátt- um. Aðalhlutverkin leika: Hinn frægi söngvari Bing Orossby og Beatrice Lillie. — Þetta er ósvikin gamanmynd svo skemmtileg, að hláturinn er einvaldur í kvikmyndahúsinu meðan hún en sýnd. Atburð- irnir eru svo skoplegir, að fólk ræður sér ekki. Byrjar mynd- in A því, að fjórir skólabræður hittast í dýragarði og verða þar svo »hatt uppi« að jainvel dyrin blanda sér í grínið. — Mikill og fjörugur söngur er í myndinni eins og búast má við, þar sem Bíng Grossby hæst launaði »radio-söngvari« heims- ins leikur aðalhlutverkið. Sunnudaginn kl. 3 l Miss Ameríka (Shirley Thernple) I.O.O.F, == 1229279 ~ viðfangsefnin sjálf lögðu ti) nokkurn skerf. Á slíkum hljómleikum sem þessum er það réttmætasti dómur- inn, sem hlustendur kveöa upp þegar i staö, og eg hefi sjaldan fundið á- kveðnar gert. Það var hvorki blístr- að né stappað, heldur klappað

x

Íslendingur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Íslendingur
https://timarit.is/publication/675

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.