Íslendingur

Tölublað

Íslendingur - 18.10.1940, Blaðsíða 1

Íslendingur - 18.10.1940, Blaðsíða 1
Ritstjóri og afgreiðslum.: Jakob O. Pétursson, Fjólugötu 1. Sími 375. Pósthólf 118. XXVI. árgangur. Akureyri, 18. október 1940 43. tölubl. Hættuleg skrif. Undanfarið hefir verið litið svo á, að hér á landi væri aðeins um tvö flokksbrot aö ræða, sem orðið gætu sjálfstæði jandsins hættuleg: Annarsvegar kommúnistar en hins- vegar nazistar. Báðar þær mann- tegundir setja þjónkun við erlent vald ofar hagsmunum og heill eig- in þjáðar. Báðar reka fúslega er- indi hins erlenda valds fyrir fé eða vonir um mannaforráð. Hinir fyrr- nefndu eru oft kenndir við Kuusinen hinn finnska, er frægur varð af föðurlandssvikum skömmu fyrir síðustu jól, en hinir síðarnefndu við Quisling hinn norska, er gekk á hönd þýzka innrásarhernum í Noregi Q. maí s. I., gegn þjóð sinni. Pessi tvö nöfn munu um næstu aldir verða noluð um þá menn, sem reka erindi erlends valds í frjálsum löndum, — föður- landssvikara og drottinssvikara, — þau munu órjúfanlega verða tengd við sögu Júdasar frá Karíot og alstaDar nefnd með fyrirlitningu, meðan virðingin fyrir frelsi, téttlæti og drengskap er við líði. Vér íslendingar höfum ekki átt kost á að sannprófa, hvort slíkir menn eru til á meðal vor, og von- andi komumst vcr alveg hjá því En ólíklegt mundi flestum þykja, að svo væri, þeim er þekkja sögu íslands frá upphafi, orsökunum til landnáms þess, kúgun þess gegn- um margar aldir og frelsisbaráttu þess, sem í aðaiatriðum má telja nýlokið. En er þá sjálfstæði landsins eng- in hætta búin innan frá, ef erind- reka Sovét-Rússlands og Pýzka- lands skortir skilyrði til að vinna því tjón? Þvf miður er nokkur ástæða til að ætla, að þriðja stórveldi álfunn- ar eigi lika sína erindreka meðal innlendra manna, en þetta stórveldi er Bretland, sem hertók landið 10. maí s. I. með þeim ummælum, að það með því vildi koma í veg fyrir, að Þjóðverjar settu hér lið á land. Pess hefir orðið nokkuð vart, að fslenzkir menn, jafnvel háttsettir menntainenn, hafi látið sér hernámið vel líka og látið í ljósi feginleik yfir því. Og nokkru áður en hernámið fór fram, sknf- aði Héðinn Valdimarsson grein í blað sitt »Nýtt land«, þar sem hann kvað hafa stungið upp á, að ísland gengi inn í brezka heimsveldið. Pessari uppástungu Héðins var lítill gaumur gefinn, enda hatði blaðiö lítinn lesendahóp en krein- arhöf, »utangátta« í stjórnmálaheim- inum, nýkominn úr ársvist hjá flokki Kuusinens. En hinn 20. sept. í haust birtist í brezka blað- inu »Spectator« grein eftir íslenzk- an ínann, Snæbjðrn Jónsson bók- sala í Reykjavík, um ísland og styrjöldina, þar sem tekið er mjög eindregið undir tillögu Héðins Valdimarssonar. Er því haldið fram þar, að gáfuðustu mönnum hér á landi sé Ijóst, að ísland þurfi á vernd einhvers stórveldis að halda og að hernám Breta á íslandi hafi »gert mönnum ljóst, hver yrði bezti vörður frelsis Is- lands og öryggis landsins«. Þá segir höfundur ennfremur: ,-------p^a er Hklega rétt, að íslenzka þjóðin hefir ekki ennþá myndað sér ákveðnar óskir um framtíð landsins. Peir sem hallast á sveif draumóra og skortir raun- sæi kunna ennþá* að hugsa um það sem lýðveldi, án nokkurs stjórnmálalegs sambands við nokk- urt erlent ríki og verndað af hinni eilífu ró yfirlýsts hlutleysis. Það er samt nokkurnveginn öruggt að segja, að yrði tilraun gerð í þessa átt, myndi vegna praktiskra ástæða, verða að hveifa frá henni. Þeir, sem gæddir eru meira raunsæi, óska þess, að Island yrði full- valda meðlimur brezka sam- veldisins«. (leturbr. hér). Pá minnist höf. á grein Héðins, og lætur í Ijósi það álit, að þar sem íslenzk blöð hafi ekki gert til- raun til að hrekja röksemdir hans, sé »niðurstaðan óhjákvæmilega sú, að blöðin og stjórnmálamennirnir hafi álitið þær óhrekjandi*. Og hann bætir við: »Það er leiðinlegt, að greinar hans hafa ekki verið þýddar á ensku, því að fyrr eða síðar hlýtur að reka að því, að tillaga þessi verði viðfangsefni, er krefst úr- lausnar brezkra stjórnmálamanna ,og að almenningur í Bretlandi verði að skipa sér með henni eða móti«. (ibr. hér). Og enn segir hann: »Þetta er einasta leiðin, sem sumir okkar íslendinga sjáum lil þess að vernda frelsi íslandsc. Meðan tillögur brezksinnaðra eða rússnesksinnaðra íslendinga um að ísland »gangi inn í« brezka heims- veldið eða Sovétríkjasambandið birtast aðeins í litlum, fslenzkum blöðum, er tiltölulega lítil hætta á ferðum. E'.n þegar flutningsmenn þeirra eða fylgismenn koma fram með þær í erlendum stórblöðum, er málið orðið alvarlegra. Þeir eru sjálfsagt ekki margir þeir ís- lendingar, er þykir »)eiðinlegt«, að greinar Héðins skyldu ekki vera þýridar á ensku. Fleiri munu þeir vera, sem telja ekki aðeins »leiðin- legt«, heldur háskalegt og vítavert, að grein Snæbjarnar Jónssonar skyldi vera send til birtingar í ensku stórblaði. Það er líklegt, að ísland eigi ekki margt raunsæismanna, ef mælikvarði Snæbjarnar er notaður. Ef það eru ekki annað en draurn- órar, að smáþjóð geti sjálf ráðið málum sfnum og veiið óháð yfir- ráðum eða »vernd« einhverrar stór- þjóðar, þá er ekki annað sýnilegt, en að þrír stærstu stjórnmálaflokk- arnir í landi voru séu byggðir upp af tómum draumóramönnum, að forvígismenn sjálfstæðisbaráttu vorr- ar, að meðtöldum Jóni Sigurðssyni, hafi einnig verið draumóramenn, en kommúnistarnir,. sem svo oft hafa heimtað »vernd« einhvers stórveldis íslandi til handa, séu hinir réttu raunsæismenn á meðal vor. Ef styrjöld þeirri, er nú geisar, lýkur með sigri þeirra aðila, er viðurkenna létt smáþjóðanna til sjálfstæðis, ættum vér íslendingar að geta skipað málum vorum á þann veg, er »draumóramennirnir« hafa óskað og óska eftir. Þá ætti það ekki að vera komið undir »úr- lausnum brezkra stjórnmálamanna«, og því síður »almennings« í Bret- landi, hvort við viljum vera sjálf- stæð og óháð þjóð eða ganga inn í eitthvert stórveldasamband. Og vafalaust má telja, að þrátt fyrir hernámið í vor og útþunkun sjálf- stæðra smáríkja í Evrópu um sömu mundir ber yfirgnæfandi meiri hluti þjóðarinnar þá von í brjósti, að ísland megi sem fyrst losna við hið vopnaða erlenda lið og allt, sem minnir á erlenda »vernd« og umsjá, en að hið yfir- lýsta hlutleysi verði þess sverð og skjöldur um ólalin ár. Væntanlega sjá íslenzk stjómar- völd svo um, að »almenningi« í Bretlandi verði gert það Ijóst, að Snæbjörn Jónssön hafi ekki mælt fyrir munn ísienzku þjóðarinnar í grein sinni í »Spectator«. Gagntræöaskóli Akureyrar NÝJA BIÓI l Föstudags- og sunnudags- kvöld kl. 9: Börn Hardys dómara. Tal- og hljómmynd í 10 þátt- um. — Aðalhlutverkin leika: Mickey Rooney, ^ecilia Parker og Lewis Stone. Skemmtileg og spenoandi gam- anmynd. Laugardagskvöld kl. 9: Lifsgleði (Joy of Lifing) Tal- og hljómmynd í 10 þátt- um. — Aðalhlutverkin leika: Irene Dunne og Douglas Fairbanks fr. Fjörug og fyndin amerísk söngva- og gamanmynd. — Aukamynd: Walt Disney, teiknimynd I Sunnudaginn kl. 3 l Hnefaleikarinn var settur í Skjaldborg s. 1. mið- vikudag (15. þ. m) - Aðsókn að skólanum er nú meiri en nokkru sinni áður. Verða nemendur um 110 og kennt í 5 deildum. Hefir skólinn keypt húsnæöi af Oddfellow- um (neðri hæð Verzlunarmannahúss- ins) þar sem kennsla mun fara fram S/vsfctFÍF í vetur auk fnndarsals verzlunar- manna, sem leigður hefir veriö í sama skyni eins og að undanförnu. Nýir tímakennarar viö skólann verða Geir Jónasson magister og Torfi Guðmundsson stúdent, KIRKJAN: Messað verður kl. 12 á hádegi næstkomandi sunnudag í Lögmannshlíðarkirkju. D Rún 594010237 - Fjh. I. O. 0. F. = 12210189 = O Kantötukór Akureyrar heldur aðalfund sinn í Skjaldborg föstu- daginn 18. þ. m. kl. 9 síðdegis. Al- varleg mál á dagskrá. Mætið! Iðnskóli Akureyrar verður sett- ur föstudaginn 18. október kl. 8 síðdegis. Áheit á Akureyrarkirkju: Kr. 50.00 frá N. N. Þakkir Á. R. Á mánudaginn vaið Jónas Gunn- arsaon smiður hér í bæ fyrir því slysi, að falla úr stiga úr 8 álna hæð, þar sem hann var að vinna viö aðgerð á Iðnaðarmannahúsinu. Brotnaði hann á hægri handlegg upp við öxl og hælbeinsbrotnaði að auki Liggur hann í sjúkrahúsinu hér.

x

Íslendingur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Íslendingur
https://timarit.is/publication/675

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.