Íslendingur


Íslendingur - 29.03.1946, Blaðsíða 1

Íslendingur - 29.03.1946, Blaðsíða 1
XXXII. árg. Föstudaginn 29. marz 1946 ¦¦fwnamiw—¦¦!¦¦ hfiiiiiii iiiii»iiii)»iinn 13. tbl. Steingrímur Matthiasson verður sjötugur 31. þ.m. Steingrímur Matthíasson, fyrr- verandi hjeraðslæknir og spítalayíir- læknir á Akureyri, sem nú á-heima í bænum Nexö á Bornholm, verður sjötugur að aldri næsta sunnudag, 31. þ. m. Steingrímur er 'fæddur í Reykja- vík. Var faðir hans, Matthías höfuð- skáld, þá ritstjóri „Þjóðólfs", en hann fjekk Oddann 1880 og fluttist þangað austur 1881 með konu sinni og börnum. Þar dvaldist Steingrím- ur með foreldrum sínum til vorsins 1887, en þá fluttist hann með þeim til Akureyrar, og var þá 11 vetra. Segir faðir hans í minningum sín- u«i, að inn ungi sveinn hafi á leið- inni hjer vestan yfir riðið knáleg- um fola og farið fyrstur út i hverja sprænu. Steingtírnur fór í lærða skólann og varð stúdent vorið 1896. Voru í hans bekk miklir námsgarpar, og var hann einn þeirra, 3. í röð við stúdentsprófiS af 17. Þeir, sem voru fyrir ofan hann,-'fengu báðir ágæt- iseinkunn, sr. Stefán Kristinsson á völlum og Guðmundur landsbóka- vörður Finnbogason. Steingrímur nafði mjög háa 1. einkunn. Af þess- UBj árgangi lifa enn 11, og eiga þeir 50 ára stúdentsafmæli í vor, á hundr- að ára afmæli Reykjavíkurskóla. Steingrímur hvarf til háskólans í Kaupmhöfn að afloknu stúdents prófi 0g hóf þar nám í læknisfræSi. Lauk hann embættisprófi í þeirri grein í júní 1902 með hárri 1. eink- unn. Þegar sr. Matthías kom til K.hafnar haustið 1898 og hitti son sinn á brautarstöðinni með vagn og bað hann að borga fyrir sig ökukarlinum, kvaðst hann enga smápeninga hafa — nje heldur stóra! Fjekk þá sr. Matthíás honum 10 kr. seðil (sem var stór peningur í þá "aga) og bað hann eiga, en hann Sagðist enga vasapeninga þurfa í ^ráðina, „Var hann svo sparsamur al'a sína skólatíð, að eins dæmi _y8g jeg hafi verið, en við og við 'íet hann eftir sjer að heyra góða músik 0g fara í leikhús. Nám sitt sotti hann kappsamlega og yfirleitt var hann snemma okkur til gleði og sóma." Fallegur vitnisburður! Steingrímur kom heim að loknu kandidatsprófi og var aðstoðar- ^knir hjeraðslæknis á Akureyri 1902—1903. Því næst var hann J^ir á skipi Austur-Asíufjelagsins " ritis Valdemar" frá því í oktbr. ^903 til apr. 1904. Sigldi þá til , a> Japan o. fl. Austurlanda. Reit n bráðskemmtilega þætti um þá l !,Gjallarhorn" á Akureyri. ang 1904 var Steingrímur í kvensjúkdóma- og fæðingadeild 1,«driksb.Spítaia í K.höfn. Því næst ar hann aðstoðarlæknir þar frá J«r 1904. til Sept. 1905. í okt. 1905 ö hann staðgöngumaður hjeraðs- læknisins í Reykjavík og jafnframt kennari í stað hans við Læknaskól- ann. Var praktiserandi læknir í Reykjavík sumarið 1906 og settur hjeraðslæknir þar í okt. s. á. Hann var settur hjeraSslæknir á Akureyri voriS 1907 og skipaSur voriS 1908. Gegndi hann því embætti til árs- loka 1936, er hann fjekk lausn frá því. Jafnframt var hann öll þessi ár yfirlæknir spítalans hjer í bæ og nokkrum sinnum gegndi hann, jafn- framt embætti sínu, störfum • sem hjeraðslækriir í HöfSahverfis- og Svarfdælahjeruðum. — Eftir það, að hann fjekk lausn frá embætti, flutt- ist hann til Danmerkur og fjekkst fyrst þar við læknisstörf hingað og þangað sem staðgöngumaður hjer- aðslækna. I nóvember 1937 settist hann að í INexö á Borgundarhólmi og hefir átt þar heima síðan. Er hann bæði praktiserandi læknir þar og spítalalæknir. — Hann kom hing- að til íslands s. 1. sumar, en hafði aðeins stutta viðdvöl í Reykjavík. Sá jeg hann þá, og undraðist, hve hress og kátur hann er enn, ljetlur í hreyfingum og rösklegur, svo gam- all maður. Steingrímur Matthíasson er afkastamikill rithöfundur. Hann var og er enn sívinnandr, les mikið og hefir margt merkilegt og skemmti- legt á takteinum. Málamaður er hann góður, fyrirtaks fjelagi og hrókur alls fagnaðar löngum. Manna víðförlastur er hann meðal Islend- inga. Meðan haim var búsetlur hjer í bænum, fór hann mörgum sinnum utan til að kynnast nýjungum í læknisfræði, líklega 10 sinnum á 30 árum (lil Edinborgar, London, Parísar, Berlínar, Oslóar, Lundar, Rómaborgar, Varsjár, Rochester, Battle Creek og Chicagó). Það var venja Steingríms, þegar hann kom heim úr utanför, að flytja erindi í bænum og segja ferðasöguna,'* og voru þau að jafnaði fjölsótt. Einnig skrifaði hann mikið í blöð og tíma- rit. Hann þótti mikill skurðlæknir. Jeg man, hve ágælur fjelagi hann var í Stúdentafjelaginu. Hann lííg- aði allt upp, þar sem hann kom. Var einn inna fáu manna, sem alltaf hafði nógan tírna, en hann var líka mikill starfsmaður. Mörg sporin á Stemgrímur hjer í bæ og um gervallt Akureyrar-læknishjerað. Alls staðar var í fylgd með honum gleði og fjör. Góðvilji hans var óyggjandi. Hann var maður fjölfróður og skemmtinn, vekjandi og hressandi. Akureyri og hjerað standa í þakk- arskuld við Steingrím Matthíasson fyrir þrjátíu ára þjónustu. „íslend- ingur" árnar Steingrími lækni langra og farsælla lífdaga og þakkar hon- um liðin ár. Vænst myndi vinum hans þykja um, ef hann flyttist heim til dvalar hjer. B.T. Frú Dómhildur Jöhannesdottir. VINAR-KVEÐJA Eins og fyrr hefir verið um getið, andaðist frú Dórrihildur, ekkja Magnúsar Krisljánssonar fyrrv. ráð- herra og alþingismanns, að heimili sínu hjer í bæ 14 þ. m.. liátt komin á þriðja ár hins níunda lngar. Þótt „falls sje von af fornu tré", kom andlátsfregn frú Dómhildar á óvart. Hún var enn, þrátt fyrir há- an aldur, svo glöS og reif og glæsi- leg, að vinir hennar og vandamenn vonuðu, að enn væri henni ætlað að dvelja meðal þeirra nokkra stund. En dauðinn kom fyrirvaralítið og snart hana mildri hendi. Beiskur bikar erfiðs dauðastríðs var frá henni tekinn. Gæfukona var hún til hinnsta andartaks. Með frú Dómhildi er í val fallín hin merkasta kona. Sakir marg- þættra mannkosta og glæsimennsku verður hún öllum minnisstæð, er hana þekktu. Hún var höfSingi í sjón og reynd. Sá var ekki „ber að baki". sem hún hjelt verndarhendi yfir. Hún 'var mikil húsmóðir, stjórn söm og hagsýn. Á heimili hennar var rausn og myndarbragur með ágæt- um. Og alltaf var hún aS miðla öSr- um af gnægðum, sem aldrei þurru: heilbrigðri lífsgleði, drenglund og fölskvalausri vinátlu. Hreinskilnin var sterkur þáttur í skapgerð henn- ar. Enda var hún bersögul og ómyrk í máli, hver sem í hlut átti. Ekkert var fjær skapi hennar en undir- hyggja og yfirborðsmennska. „Sá er bezt til ferða búin, ef bilar hann ei vonin eða trúin". I þeim efnum var frú Dómhildi ekkert að vanbúnaði. Jeg kynntist frú Dómhildi í æsku minní og naut vinátlu hennar æ síðan. Bjuggu þau. hjóriin þá í litlu húsi í Fjörunni. Gott var að koma þar og dvelja lengri eða skemmri tírria. Allt var þar svo fágað og fallegt, og góðvilji og rausn hús- bændanna frábær. Jeg horfði oft með aðdáun á húsmóðurina, sem þá stóð í blóma lífsins, og óskaSi í hljóSi. að jeg væri jafnfalleg og liún. Sjö börn eignuðust þau hjón. Fjögur þeirra dóu í bérnsku. Lítill, yndislegur drengur háði langt og þungl dauSastríS. Annan lítinn dreng skírði móðirin sjálf, svo að ekki dæi hann óskírður; og þriðji var enn frá henni hrifinn. Og lítilli dótt- ur varð hún að veita nábjargir. Sjálf reyndi hún heilsuleysi umskeið. Frú Dómhildur gekk því ekki alltaf á rósum. En gegnum allt var hún hetja, sem treysti GuSi og þeim mætti, sem hann gaf hehni. Vinkona mín! Haf hjartans .þökk fyrir vináttu og tryggS langrar ævi. Kærleikshugur og þakklæti sam- ferðamanna fylgja þjer til nýrra heimkynna. Guðrún, ]óhannesctóttir frá Ásláksstöðum. s >¦ 'i 1 < < •¦ GEFUR KOST A SJER AÐ NÝJU Frú Dómhildur Jóhannesdóttir var fædd í Yztuvík við Eyjafjörð 25. f ramhald á 4. síðu. Sig. Ein. Hlíðar, alþingismaður Blaðið hefir þaðfrá áreiðanlegum heimildum, að núverandi þingmaður 1 Akureyrarkaúpstaðar, Sig. Ein. Hlíðar, muni gefa kost á sér til þing- mennsku fyrir kjördæmið fyrir næsta kjörtímabil, ef þag s;e almennur vilji Sjálfstæðiskjósenda í bænum. -^-------.----.—~—~—~—.—.------^—~.----,,,^.^^,-,^^.^.--->->-^ Stúdentar andvígir herstöðva- málinu. Boða til útiíandar í Rvík n.k. sunnuflag Eins og mönnum er kunnugt, boðaði Jónas Jónsson, alþingismað- ur, lil fundar í Gamla Bíó í Reykja- vík nýlega og ræddi þar um her- stöðvarmálið svokallaða. Hjelt hann þar fram þeirri' skoðun sinni, aS um 80—90% af íslenzku þjóSinni yæri því eindregið fylgjandi, aS íslendingar ljetu af hendi viS Banda- ríki Norður-Ameríku herbækistöSv- ar á íslandi gegn ákveðnu gjaldi. Hefir ^þetta vakið all-miklar um- ræður manna á meðal, og hafa níu stúdenlar í Reykjavík tekið málið upp opinb(,M'lega og snúist því önd- verðir. Hafa þeir boðað til úti- fundar í Reykjavík n. k. sunnudag og einnig stofnað til blaðaútgáfu þcnnan dag. Að útifundinum standa Slúdenlafjelag Reykjavíkur og StúdentaráS óskipt, en aS blaðaút- gáfunni standa stúdentar Háskólans. I blaðinu munu fjórir háskólapró- fessorar kveða sjer hljóðs um ínál- iS. Eru þaS þeir SigurSur Nordal, Ásmundur GuSmundsson, Einar Ölafur Sveinsson og Gunnar Thor- oddsen. Ennfremur gerSist það á Alþingi í fyrradag, að Hermann Jónasson bar fram þingsályktunartillögu um að skora á ríkisstjórnina að leggja fram öll brjef og skeyti, er farið hafa fram milli íslenzku ríkisstjórn- arinnar og stjórnarvaldanna í Was- hington um þetta mál. Eftir þetta var hann boðaður á fund stúdenta, og gaf hann þar þá yfirlýsingu, að Framsóknarflokkurinn væri málinu öndverður. Styrk til skálda, rithöfunda og listamanna hefir nýlega verið úthlutað. Úthlut- unarupphæðin er 164 þús. kr. Alls er grunnstyrkur til þessara manna, samkv. fjárlögum (15. gr., VIII. lið), 175 þús. kr., en „af fje þessu skal Gunnar skáld Gunnarsson njóta 6000 kr. heiSurslaúna aS viSbættri verðlagsuppbót og Steingrímur Matthíasson, fyrrum hjeraðslæknir, 5000 kr. heiðurslauna að viðbættri verðlagsuppbót," segir í fjárlögum. — VerSlagsuppbót á HSinn (175 þús.) er áætluS 306 þús. 250 kr., svo aS allir þeir, er styrks njóta, samkvæmt þessum liS, fá verSlags- uppbót á hann. 115 fá styrk alls. Fjógurra manna nefnd, kosin af Al- þingi, skiptir fjárhæS þessari. Nefnd þessa skipa nú Þorsteinn sýslum. Þorsteinsson, þm. Dal, Þorkell prófessor Jóhannesson, Stefán Jóh. Stefánsson, forstjóri og alþm.3 og Kristinn E. Andrjessón, ritstj. og alþm., og skrifar hann undir út- hlutina meS fyrirvara. Sjö rithöfundar og einn listmál- ari lýsa yfir því, að þeir taki ekki við styrknum. Flestir þeirra, ef ekki allir, Kommúnistar.

x

Íslendingur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Íslendingur
https://timarit.is/publication/675

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.